เทศมณฑลดอนีกอล
เทศมณฑลดอนีกอล
| |
|---|---|
 ตราอาร์ม | |
| สมญา: The Forgotten County | |
 ที่ตั้งของเทศมณฑลดอนีกอลในประเทศไอร์แลนด์ | |
| ประเทศ | ประเทศไอร์แลนด์ |
| จังหวัด | อัลสเตอร์ |
| ภูมิภาค | ภูมิภาคเหนือและตะวันตก |
| เมืองเทศมณฑล | ลิฟฟอร์ด |
| เมืองใหญ่ | |
| การปกครอง | |
| • หน่วยงานท้องถิ่น | สภาเทศมณฑลดอนีกอล |
| • เขตเลือกตั้งดาล |
|
| • เขตเลือกตั้งรัฐสภายุโรป | มิดแลนดส์–นอร์ทเวสต์ |
| พื้นที่ | |
• ทั้งหมด | 4,860 ตร.กม. (1,880 ตร.ไมล์) |
| • อันดับ | อันดับที่ 4 |
| ความสูงจุดสูงสุด | 751 เมตร (2,464 ฟุต) |
| ประชากร (ค.ศ. 2022)[1] | |
• ทั้งหมด | 167,084 คน |
| • ความหนาแน่น | 34 คน/ตร.กม. (89 คน/ตร.ไมล์) |
| เขตเวลา | UTC±0 (WET) |
| • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+1 (IST) |
| Eircode routing keys | F92, F93, F94 (ส่วนใหญ่) |
| รหัสโทรศัพท์ | 074 (ส่วนใหญ่) |
| รหัส ISO 3166 | IE-DL |
| รหัสทะเบียนรถ | DL |
| เว็บไซต์ | www |
 | |
เทศมณฑลดอนีกอล (อังกฤษ: County Donegal; ไอริช: Contae Dhún na nGall) เป็นเทศมณฑลในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือสุดของเกาะไอร์แลนด์ในจังหวัดอัลสเตอร์ และอยู่ในภูมิภาคเหนือและตะวันตก มีเมืองเทศมณฑลคือลิฟฟอร์ด และมีประชากร 167,084 คนในการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2022[1]
ดอนีกอลเป็นเทศมณฑลที่อยู่เหนือสุดของประเทศไอร์แลนด์และของเกาะไอร์แลนด์ มีอาณาเขตติดกับเทศมณฑลลันดันเดร์รี เทศมณฑลทิโรน และเทศมณฑลเฟอร์แมนาของไอร์แลนด์เหนือทางทิศตะวันออก และติดกับเทศมณฑลลีทริมทางทิศใต้เพียงช่วงสั้น ๆ ส่วนด้านอื่น ๆ หันออกสู่มหาสมุทรแอตแลนติก มีภูมิประเทศโดดเด่นด้วยชายฝั่งเว้าแหว่ง คาบสมุทร ภูเขา เกาะ ทะเลสาบ และเขตภาษาไอริชหรือเกลทัคท์ขนาดใหญ่[2]
ชื่อภาษาไอริช Dún na nGall ได้รับการรับรองในฐานข้อมูลชื่อสถานที่ของไอร์แลนด์ หรือ Logainm โดยมีความหมายตามองค์ประกอบของชื่อว่า “ป้อมของคนนอก”[3] เทศมณฑลนี้ยังมีชื่อทางประวัติศาสตร์ว่า Tír Chonaill หรือไทร์โคเนลล์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับดินแดนเกลิกเดิมของตระกูลโอ’ดอนเนลล์ในอัลสเตอร์ตะวันตก
ภูมิศาสตร์
[แก้]
ดอนีกอลเป็นเทศมณฑลขนาดใหญ่และมีภูมิประเทศหลากหลายที่สุดแห่งหนึ่งของไอร์แลนด์ พื้นที่ของเทศมณฑลประมาณ 4,860 ตารางกิโลเมตร ทำให้เป็นเทศมณฑลใหญ่เป็นอันดับที่ 4 ของเกาะไอร์แลนด์ รองจากคอร์ก กอลเวย์ และเมโย พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา ที่ราบสูง บึง ชายฝั่งเว้าแหว่ง และคาบสมุทรที่ยื่นออกสู่มหาสมุทรแอตแลนติก[2]
จุดสูงสุดของเทศมณฑลคือเอร์ริกัล สูง 751 เมตร ตั้งอยู่ในเทือกเขาเดร์รีเวห์ใกล้อุทยานแห่งชาติเกลนวี เอร์ริกัลเป็นภูเขาหินควอร์ตไซต์ที่มีรูปทรงโดดเด่น และเป็นสัญลักษณ์ภูมิทัศน์สำคัญของดอนีกอลตอนเหนือ[4]
ชายฝั่งของดอนีกอลยาวและซับซ้อน มีคาบสมุทรสำคัญ เช่น อินิโชเวน ฟานัด รอสกิลล์ และสลีฟลีก จุดเหนือสุดของเกาะไอร์แลนด์คือมาลินเฮดบนคาบสมุทรอินิโชเวน ส่วนชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้มีหน้าผาสลีฟลีก ซึ่งเป็นหนึ่งในภูมิทัศน์ชายฝั่งที่มีชื่อเสียงที่สุดของไอร์แลนด์และเป็นจุดสำคัญบนเส้นทางไวลด์แอตแลนติกเวย์[5]
พื้นที่ธรรมชาติสำคัญของเทศมณฑล ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเกลนวี เทือกเขาเดร์รีเวห์ เทือกเขาบลูสแต็ก ลัฟสวิลลี ลัฟฟอยล์ ลัฟเอสก์ เกาะทอรี เกาะอารันมอร์ และชายหาดจำนวนมากตามแนวมหาสมุทรแอตแลนติก อุทยานแห่งชาติเกลนวีตั้งอยู่ใจกลางเทือกเขาเดร์รีเวห์ มีภูมิประเทศแบบภูเขา หุบเขา ทะเลสาบ ป่าไม้ และปราสาทเกลนวี ริมทะเลสาบลัฟเวห์[6]
เมืองและการตั้งถิ่นฐาน
[แก้]
เมืองเทศมณฑลของดอนีกอลคือลิฟฟอร์ด ซึ่งตั้งอยู่ริมพรมแดนไอร์แลนด์เหนือใกล้เมืองสตราแบนในเทศมณฑลทิโรน อย่างไรก็ตาม เมืองที่มีประชากรมากที่สุดของเทศมณฑลคือเลตเตอร์เคนนี ซึ่งเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ การศึกษา การค้าปลีก บริการสุขภาพ และการคมนาคมของดอนีกอลตอนเหนือ ใน ค.ศ. 2022 สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ระบุว่าเลตเตอร์เคนนีมีประชากร 22,549 คน และเป็นเมืองใหญ่ที่สุดในส่วนของจังหวัดอัลสเตอร์ที่อยู่ในประเทศไอร์แลนด์[7]
เมืองและชุมชนสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ บันครานา, บัลลีโบฟีย์, สตรานอร์ลาร์, ดอนีกอล, บันโดแรน, บัลลีแชนนอน, คาร์นโดนาห์, คิลลีเบกส์, ดันกลอ, กวีดอร์, รามัลตัน, มิลฟอร์ด, อาร์ดารา และราฟอ เมืองชายฝั่งหลายแห่งมีบทบาทด้านประมง การท่องเที่ยว และวัฒนธรรมภาษาไอริช ขณะที่เมืองภายในอย่างเลตเตอร์เคนนี ลิฟฟอร์ด และบัลลีโบฟีย์–สตรานอร์ลาร์มีบทบาทด้านบริการและการคมนาคม
สภาเทศมณฑลดอนีกอลแบ่งพื้นที่การบริหารท้องถิ่นเป็นเขตเทศบาล 5 เขต ได้แก่ เลตเตอร์เคนนี อินิโชเวน สตรานอร์ลาร์ ดอนีกอล และเกลนทีส์ โครงสร้างดังกล่าวสะท้อนภูมิประเทศที่กว้างใหญ่และการตั้งถิ่นฐานกระจายตัวของเทศมณฑล[8]
ประวัติศาสตร์
[แก้]
พื้นที่ดอนีกอลมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ในฐานะส่วนหนึ่งของอัลสเตอร์ตะวันตกและดินแดนเกลิกของ Tír Chonaill หรือไทร์โคเนลล์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับตระกูลโอ’ดอนเนลล์ หนึ่งในราชวงศ์เกลิกสำคัญของไอร์แลนด์เหนือและตะวันตกเฉียงเหนือ Britannica ระบุว่าชื่อ Donegal ถูกขยายจากชื่อเมืองไปเป็นชื่อเทศมณฑลเมื่อพื้นที่นี้ถูกจัดตั้งเป็นไชร์ใน ค.ศ. 1585 และชื่อโบราณของพื้นที่คือ Tyrconnell หรือ “ดินแดนของโคนัล”[2]
ในยุคก่อนสมัยใหม่ พื้นที่นี้เป็นศูนย์กลางของอำนาจเกลิกในอัลสเตอร์ โดยมีสถานที่สำคัญ เช่น กรีนันแห่งเอเลคบนคาบสมุทรอินิโชเวน ซึ่งเกี่ยวข้องกับราชอาณาจักรเอเลคและกลุ่มอำนาจเกลิกทางเหนือ ส่วนปราสาทดอนีกอลในเมืองดอนีกอลเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของตระกูลโอ’ดอนเนลล์ และได้รับการบูรณะในยุคต้นสมัยใหม่หลังการขยายอำนาจอังกฤษในไอร์แลนด์[9]
ดอนีกอลได้รับผลกระทบจากสงคราม การเปลี่ยนแปลงการถือครองที่ดิน การอพยพ และทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในไอร์แลนด์เช่นเดียวกับพื้นที่ตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ ความห่างไกลทางภูมิศาสตร์และภูเขาชายฝั่งทำให้หลายพื้นที่ของเทศมณฑลคงลักษณะวัฒนธรรมเกลิก ภาษาไอริช ดนตรีพื้นบ้าน และรูปแบบการตั้งถิ่นฐานชนบทไว้ได้อย่างเด่นชัด
หลังการแบ่งไอร์แลนด์ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ดอนีกอลกลายเป็นเทศมณฑลในประเทศไอร์แลนด์ที่มีพรมแดนทางบกติดกับไอร์แลนด์เหนือยาวมาก แต่เชื่อมต่อกับพื้นที่อื่นของประเทศไอร์แลนด์เพียงช่วงสั้น ๆ ทางตอนใต้ติดกับลีทริม ลักษณะดังกล่าวทำให้ดอนีกอลมีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมอย่างใกล้ชิดกับเดร์รี ไทโรน และเฟอร์มานาห์ รวมทั้งมีบทบาทเฉพาะในประวัติศาสตร์พรมแดนไอร์แลนด์สมัยใหม่
การปกครอง
[แก้]ดอนีกอลอยู่ภายใต้การบริหารของสภาเทศมณฑลดอนีกอล ซึ่งเป็นหน่วยงานท้องถิ่นรับผิดชอบบริการด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนท้องถิ่น ถนน ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม ห้องสมุด วัฒนธรรม พิพิธภัณฑ์ การพัฒนาเศรษฐกิจ และบริการชุมชน[10]
ในระดับรัฐสภา พื้นที่ส่วนใหญ่ของเทศมณฑลดอนีกอลอยู่ในเขตเลือกตั้งดาลดอนีกอล ขณะที่เขตเลือกตั้งบางส่วนทางใต้ของเทศมณฑลอยู่ในเขตสไลโก–ลีทริม ตามแผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ของรัฐบาลไอร์แลนด์[11] ส่วนในรัฐสภายุโรป เทศมณฑลอยู่ในเขตเลือกตั้งมิดแลนดส์–นอร์ทเวสต์
แผนพัฒนาเทศมณฑลดอนีกอล ค.ศ. 2024–2030 เป็นกรอบหลักด้านการวางแผนและการพัฒนาเชิงพื้นที่ของเทศมณฑล โดยกำหนดยุทธศาสตร์ด้านที่อยู่อาศัย การฟื้นฟูเมือง การคมนาคม การพัฒนาเศรษฐกิจ มรดก สิ่งแวดล้อม และการวางแผนพื้นที่ตั้งถิ่นฐานสำคัญ[12]
เศรษฐกิจและคมนาคม
[แก้]เศรษฐกิจของดอนีกอลเกี่ยวข้องกับการบริการ การค้าปลีก การท่องเที่ยว ประมง เกษตรกรรม อาหารทะเล อุตสาหกรรมขนาดเล็ก งานหัตถกรรม และภาคสาธารณะ เมืองเลตเตอร์เคนนีเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจและการจ้างงานสำคัญของเทศมณฑล ขณะที่คิลลีเบกส์เป็นท่าเรือประมงสำคัญของไอร์แลนด์ทางชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้
การท่องเที่ยวมีบทบาทสูง โดยเฉพาะเส้นทางไวลด์แอตแลนติกเวย์ ชายฝั่งอินิโชเวน มาลินเฮด ฟานัดเฮด อุทยานแห่งชาติเกลนวี เอร์ริกัล สลีฟลีก ลัฟสวิลลี ลัฟเอสก์ เกาะทอรี เกาะอารันมอร์ และเมืองชายฝั่งอย่างบันโดแรน บัลลีแชนนอน คิลลีเบกส์ อาร์ดารา และดันกลอ การท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ การเดินเขา โต้คลื่น ดนตรีพื้นบ้าน และวัฒนธรรมภาษาไอริชเป็นส่วนสำคัญของภาพลักษณ์เทศมณฑล
โครงข่ายถนนสำคัญ ได้แก่ N13 ที่เชื่อมเลตเตอร์เคนนีกับเดร์รีและสตรานอร์ลาร์, N14 ที่เชื่อมเลตเตอร์เคนนีกับลิฟฟอร์ด, N15 ที่เชื่อมสไลโก ดอนีกอลทาวน์ สตรานอร์ลาร์ และเลตเตอร์เคนนี, N56 ซึ่งเป็นถนนวงรอบชายฝั่งตะวันตกและเหนือของเทศมณฑล และ N55/N3 ที่เชื่อมพื้นที่ตอนใต้กับคาวันและดับลิน ดอนีกอลไม่มีทางรถไฟโดยสารประจำในปัจจุบัน ทำให้ถนน รถโดยสาร ท่าเรือ และสนามบินภูมิภาคมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมต่อภายในและภายนอกเทศมณฑล
สนามบินดอนีกอลตั้งอยู่ที่คาร์ริกฟินน์ใกล้ดันกลอ ให้บริการเชื่อมต่อทางอากาศกับดับลินและเป็นประตูสู่พื้นที่เกลทัคท์และชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเทศมณฑล ขณะที่ท่าเรือและท่าข้ามฟากเชื่อมต่อเกาะอารันมอร์ เกาะทอรี และเกาะเล็กอื่น ๆ กับแผ่นดินใหญ่
วัฒนธรรมและสถานที่สำคัญ
[แก้]
ดอนีกอลเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญของวัฒนธรรมเกลิกในไอร์แลนด์ โดยเฉพาะเขตเกลทัคท์ทางตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือ เช่น กวีดอร์ โคลคีลี อารันมอร์ และพื้นที่รอบดันกลอ Údarás na Gaeltachta ระบุว่าหน่วยงานมีสำนักงานภูมิภาคสำหรับดอนีกอลที่เดอร์รีเบกในเขตเกลทัคท์ของเทศมณฑล และรับผิดชอบการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของพื้นที่ภาษาไอริช[13]
เทศมณฑลมีชื่อเสียงด้านดนตรีพื้นบ้านไอริช ภาษาไอริช วรรณกรรม งานทวีดดอนีกอล การเดินเขา กีฬาเกลิก และภูมิทัศน์ชายฝั่งที่รุนแรงและงดงาม ชุมชนดนตรีของกวีดอร์และพื้นที่โดยรอบมีบทบาทสำคัญในดนตรีไอริชร่วมสมัย ขณะที่งานหัตถกรรมทวีดและสิ่งทอของดอนีกอลเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจท้องถิ่น
สถานที่สำคัญของเทศมณฑล ได้แก่ เลตเตอร์เคนนี ลิฟฟอร์ด เมืองดอนีกอล ปราสาทดอนีกอล กรีนันแห่งเอเลค อุทยานแห่งชาติเกลนวี ปราสาทเกลนวี เอร์ริกัล มาลินเฮด ฟานัดเฮด สลีฟลีก คิลลีเบกส์ บันโดแรน เกาะทอรี เกาะอารันมอร์ ลัฟสวิลลี ลัฟเอสก์ และหมู่บ้านเกลทัคท์ตามชายฝั่งตะวันตก สถานที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของดอนีกอลในฐานะเทศมณฑลชายแดน ชายฝั่ง ภูเขา และวัฒนธรรมเกลิกที่โดดเด่นที่สุดแห่งหนึ่งของไอร์แลนด์
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "Census 2022 Summary Results show Donegal's population grew to 167,084". Central Statistics Office. 30 May 2023. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- 1 2 3 "Donegal". Encyclopaedia Britannica. 5 March 2026. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Dún na nGall / Donegal". Placenames Database of Ireland. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Errigal". Tourism Ireland. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Slieve League Cliffs Centre". Slieve League Cliffs Centre. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Glenveagh National Park". National Parks of Ireland. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Press Statement Census 2022 Results Profile 1 - Population Distribution and Movements: Donegal". Central Statistics Office. 29 June 2023. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Municipal Districts". Donegal County Council. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Donegal Castle". Heritage Ireland. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Donegal County Council". Donegal County Council. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Dáil Constituency Maps 2024". Government of Ireland. 8 November 2024. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Donegal County Development Plan 2024–2030". Donegal County Council. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
- ↑ "Donegal - Our Language & the Gaeltacht". Údarás na Gaeltachta. สืบค้นเมื่อ 1 June 2026.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ County Donegal
- เว็บไซต์สภาเทศมณฑลดอนีกอล
- Dún na nGall / Donegal ที่ Logainm
- Census 2022 Donegal ที่ Central Statistics Office
- Donegal County Development Plan 2024–2030
- Glenveagh National Park
- Donegal Castle ที่ Heritage Ireland
- Slieve League Cliffs Centre
- Donegal Gaeltacht ที่ Údarás na Gaeltachta