เทศบาลเมืองลพบุรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
บทความนี้เกี่ยวกับเทศบาลเมือง สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ลพบุรี (แก้ความกำกวม)
ลพบุรี
เทศบาลเมือง
เมืองลพบุรีบริเวณหน้าศาลพระกาฬ
เมืองลพบุรีบริเวณหน้าศาลพระกาฬ
ตราอย่างเป็นทางการของลพบุรี
ตรา
ลพบุรี is located in ประเทศไทย
ลพบุรี
ลพบุรี
ที่ตั้งของเทศบาลเมืองลพบุรี
พิกัดภูมิศาสตร์: 14°48′0″N 100°37′37″E / 14.80000°N 100.62694°E / 14.80000; 100.62694พิกัดภูมิศาสตร์: 14°48′0″N 100°37′37″E / 14.80000°N 100.62694°E / 14.80000; 100.62694
จังหวัดลพบุรี
อำเภอเมืองลพบุรี
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรีนายจำเริญ สละชีพ
พื้นที่
 • ทั้งหมด6.85 ตร.กม. (2.64 ตร.ไมล์)
ประชากร (2560)[1]
 • ทั้งหมด23,094
 • ความหนาแน่น3,371.39 คน/ตร.กม. (8,731.9 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไอเอสโอ 31661699
ที่อยู่
สำนักงาน
สำนักงานเทศบาลเมืองลพบุรี ถนนนารายณ์มหาราช ตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี 15000
โทรศัพท์0 3641 1047
โทรสาร0 3641 2400
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

เทศบาลเมืองลพบุรี เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตั้งศาลากลางจังหวัดลพบุรี มีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหินทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร มีประชากรในปี พ.ศ. 2560 จำนวน 23,094 คน[1]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

เทศบาลเมืองลพบุรีตั้งอยู่ในอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำลพบุรี มีพื้นที่ในความรับผิดชอบประกอบด้วยพื้นที่ตำบลท่าหินและบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร มีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร หรือ 3,836 ไร่

  • ทิศเหนือ ติดต่อกับเทศบาลเมืองเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี
  • ทิศใต้ ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลป่าตาล และองค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมืองลพบุรี
  • ทิศตะวันออก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี
  • ทิศตะวันตก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมมาสตร์ อำเภอเมืองลพบุรี

ประวัติ[แก้]

ลพบุรีเป็นเมืองแห่งความหลากหลายและต่อเนื่องทางวัฒนธรรมยาวนานกว่า 3,000 ปี ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ จนถึงปัจจุบัน ค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ ตั้งแต่สมัยทวาราวดี (พุทธศตวรรษที่ 11-16) ลพบุรีอยู่ใต้อำนาจมอญและขอมจนกระทั่งในตอนต้นของพุทธศตวรรษที่ 19 คนไทยจึงเริ่มมีอำนาจขึ้นในดินแดนแถบนี้ ในรัชสมัยของพระเจ้าอู่ทองปฐมกษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา ลพบุรีมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง กล่าวคือพระเจ้าอู่ทองได้โปรดให้พระราเมศวร ราชโอรสองค์ใหญ่เสด็จมาครองเมืองลพบุรี เมื่อ พ.ศ. 1893 พระราเมศวรโปรดให้สร้างป้อม ขุดคู และสร้างกำแพงเมืองอย่างมั่นคง เมื่อพระเจ้าอู่ทองสวรรคตใน พ.ศ. 1912 พระราเมศวรต้องถวายราชบัลลังก์ให้แก่พระปิตุลาของพระองค์ ซึ่งได้ขึ้นครองราชย์พระนามว่า พระบรมราชาธิราชที่ 1 ส่วนพระราเมศวรครองเมืองลพบุรีสืบต่อไป จนถึง พ.ศ. 1931 สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 สวรรคต พระราเมศวรจึงเสด็จขึ้นครองราชย์ ณ กรุงศรีอยุธยาเป็นครั้งที่สอง

หลังจากนั้นมาเมืองลพบุรีได้ลดความสำคัญลงไป จนกระทั่งมาถึงสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. 2199-2231) ลพบุรีได้รับการทำนุบำรุงครั้งใหญ่ สืบเนื่องมาจากการคุกคามของชนชาติฮอลันดาที่ติดต่อค้าขายกับไทย ทำให้สมเด็จพระนารายณ์ทรงเห็นว่ากรุงศรีอยุธยานั้นไม่สู้ปลอดภัยจากการปิดล้อมระดมยิงของข้าศึกหากเกิดสงคราม จึงได้สร้างเมืองลพบุรีเป็นราชธานีที่สองขึ้น เพราะลพบุรีมีลักษณะทางยุทธศาสตร์เหมาะสม ในการสร้างลพบุรีขึ้นใหม่ สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงได้รับความช่วยเหลือจากช่างชาวฝรั่งเศสและอิตาเลียน และได้สร้างพระราชวังและป้อมปราการเป็นแนวป้องกันอย่างแข็งแรง สมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้ประทับอยู่ที่ลพบุรีเป็นส่วนใหญ่ และโปรดให้ทูตและชาวต่างประเทศเข้าเฝ้าพระองค์ที่เมืองนี้หลายครั้ง

สิ้นรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์ฯ แล้ว ลพบุรีก็หมดความสำคัญลง สมเด็จพระเพทราชาได้ทรงย้ายหน่วยราชการทั้งหมดกลับกรุงศรีอยุธยา ในรัชกาลต่อๆ มา ก็ไม่ได้เสด็จมาประทับที่เมืองนี้อีก จนกระทั่งถึงรัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ใน พ.ศ. 2406 โปรดฯ ให้บูรณะเมืองลพบุรี ซ่อมกำแพง ป้อม และประตูพระราชวังที่ชำรุดทรุดโทรม และสร้างพระที่นั่งพิมานมงกุฎขึ้นในพระราชวังเป็นที่ประทับ และพระราชทานนามว่า พระนารายณ์ราชนิเวศน์” ลพบุรีจึงแปรสภาพเป็นเมืองสำคัญอีกวาระหนึ่ง

ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ลพบุรีได้รับการทำนุบำรุงอีกครั้งหนึ่งในสมัยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ซึ่งได้สร้างเมืองลพบุรีใหม่อันเป็นเมืองทหารอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของทางรถไฟ มีอาณาเขตกว้างขวาง ส่วนเมืองเก่านั้นอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของทางรถไฟ เมืองลพบุรีจึงเป็นศูนย์กลางสำคัญทางยุทธศาสตร์เมืองหนึ่งในปัจจุบันนี้ ลพบุรีอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 153 กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมด 6,586.67 ตารางกิโลเมตร

ชุมชน[แก้]

ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองลพบุรีมีทั้งหมด 20 ชุมชน ดังต่อไปนี้

  • ชุมชนนเรศวร
  • ชุมชนศรีสุริโยทัย
  • ชุมชนราชมนู
  • ชุมชนสระมโนราห์
  • ชุมชนบ้านป้อม
  • ชุมชนวัดเชิงท่า
  • ชุมชนร่วมน้ำใจ 1
  • ชุมชนร่วมน้ำใจ 2
  • ชุมชนตลาดล่าง
  • ชุมชนวัดคลองสายบัว
  • ชุมชนอุตุนิยมวิทยา
  • ชุมชนไปรษณีย์
  • ชุมชนรามเดโช
  • ชุมชนนครโกษา
  • ชุมชนสีหราชเดโชชัย
  • ชุมชนทะเลน้อย
  • ชุมชนอู่รถรางเก่า
  • ชุมชนสันเปาโล
  • ชุมชนประตูผี
  • ชุมชนศรีปราชญ์

โครงสร้างพื้นฐาน[แก้]

การศึกษา[แก้]

สาธารณสุข[แก้]

เทศบาลเมืองลพบุรีมีสถานบริการด้านสาธารณสุข 3 แห่ง

ศาสนสถาน[แก้]

การขนส่ง[แก้]

ทางถนน[แก้]

ถนนสายสำคัญในตัวเมืองลพบุรีมีดังนี้

  • ถนนนารายณ์มหาราช (ทางหลวงหมายเลข 311)
  • ถนนปรางค์สามยอด (ส่วนหนึ่งของทางหลวงหมายเลข 311)
  • ถนนนเรศวร (ทางหลวงหมายเลข 3016)
  • ถนนฝรั่งเศส
  • ถนนราชมนู
  • ถนนราชดำเนิน
  • ถนนประตูชัย
  • ถนนพระปิยะ
  • ถนนบนเมือง
  • ถนนวิชาเยนทร์
  • ถนนศรีปราชญ์
  • ถนนพระศรีมโหศถ
  • ถนนพระยากำจัด
  • ถนนเพทราชา
  • ถนนกาญจนาคม
  • ถนนสรศักดิ์
  • ถนนพิชัยดาบหัก
  • ถนนโกษาปาน
  • ถนนสีหราชเดโชชัย
  • ถนนสราญรมย์
  • ถนนสีดา
  • ถนนพระยาอนุชิต
  • ถนนชนะสงคราม
  • ถนนโกษาเหล็ก
  • ถนนรามเดโช
  • ถนนพระโหราธิบดี
  • ถนนพระราม

ทางราง[แก้]

การคมนาคมทางรถไฟ ปัจจุบันมีรถไฟสายกรุงเทพ–เชียงใหม่ โดยผ่านจังหวัดปทุมธานี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสระบุรี จนถึงจังหวัดลพบุรี เปิดการเดินรถ โดยมีสถานีรถไฟหลักคือสถานีรถไฟลพบุรี

ในอดีตลพบุรีเคยเปิดให้บริการรถรางสายท่าโพธิ์–เอราวัณ แล้วยุติการเดินรถเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2505[2][3]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน ประจำปี พ.ศ. 2560 ท้องถิ่นเทศบาลเมืองลพบุรี ระบบสถิติทางการทะเบียน กรมการปกครอง
  2. สมพงษ์ นิติกุล. ภาพโบราณ ตำนานเมืองลพบุรี. กรุงเทพฯ : พี.เอ.ลีฟวิ่ง, 2456, หน้า 27-28
  3. ฉันทฤทธิ์ วิโรจน์ศิริ. สถาปัตยกรรมเมืองเก่าลพบุรี : คู่มือท่องเที่ยวเมืองเก่าลพบุรี. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนพับลิชชิ่ง, 2556, หน้า 21