เจ้าราชวงศ์ (เลาแก้ว ณ เชียงใหม่)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เจ้าราชวงศ์ (เลาแก้ว ณ เชียงใหม่)
เลาแก้ว ณ เชียงใหม่.jpg

พระนาม เจ้าราชวงศ์ (เลาแก้ว ณ เชียงใหม่)
พระอิสริยยศ เจ้าราชวงศ์ จังหวัดเชียงใหม่
ราชวงศ์ ทิพย์จักร
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระบิดา เจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์
พระมารดา เจ้าทิพเนตร
ชายา เจ้าจันทร์จร ณ เชียงใหม่
หม่อม หม่อมมา ณ เชียงใหม่
หม่อมผัน ณ เชียงใหม่
พระบุตร 5 คน

เจ้าราชวงศ์ (น้อยลาวแก้ว ณ เชียงใหม่) เจ้าราชวงศ์ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นราชบุตรองค์เดียวของเจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 8 แห่งราชวงศ์ทิพย์จักร

พระประวัติ[แก้]

เจ้าน้อยเลาแก้ว (หรือ ลาวแก้ว) ณ เชียงใหม่ เป็นราชบุตรองค์เดียวในเจ้าอินทวโรรสสุริยวงศ์ ที่ประสูติแต่เจ้าทิพเนตร ธิดาในเจ้าหนานมหาเทพ ณ เชียงใหม่ ราชบุตรองค์ที่ 7 แห่งพระเจ้ามโหตรประเทศ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 5

ครั้นเจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์ถึงแก่พิราลัยเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2452 แล้ว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งทรงทราบความที่เจ้าดารารัศมี พระราชชายา ถวายบังคมลาไปประทับที่นครเชียงใหม่ก่อนแล้ว จึงมีพระราชดำรัสกับเจ้าดารารัศมีให้เลือกผู้แทนเจ้าอินทวโรรส ที่ว่า

ในการเลือกเจ้านครเชียงใหม่แทนเจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์ตามกฎต้องให้ทายาทผู้สืบตระกูลรับตำแหน่งนี้ ซึ่งควรจะต้องได้แก่เจ้าราชบุตร (เลาแก้ว) ทายาทแต่ผู้เดียว แต่ในตำแหน่งนี้จะต้องเป็นพระอภิบาล พระราชยายาเจ้าดารารัศมี ในรัชกาลที่ 5 ด้วย ในขณะนี้เจ้าราชบุตรยังอายุน้อยอยู่ ฉะนั้นพระราชชายาเจ้าดารารัศมีจึงขอเลือกเจ้าอุปราชแก้ว รับหน้าที่นี้ก่อน...

วชิราวุธ ป.ร.

เจ้าแก้วนวรัฐ จึงได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ ส่วนเจ้าราชบุตร (น้อยลาวแก้ว) ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นเจ้าราชวงศ์ จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งแต่วันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2466[1]

พระโอรส-ธิดา[แก้]

เจ้าราชวงศ์ (เลาแก้ว ณ เชียงใหม่) มีพระโอรส 2 คน และพระธิดา 3 คน ได้แก่

ประสูติแต่เจ้าจันทร์จร ณ เชียงใหม่
  1. เจ้าจันทร์พงษ์ ณ เชียงใหม่
  2. เจ้าแก้วมงคล ณ เชียงใหม่
ประสูติแต่หม่อมมา ณ เชียงใหม่
  1. เจ้าลดาคำ ณ เชียงใหม่ สมรสและหย่ากับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร กรมพระกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน สมรสครั้งที่สองกับเจ้าหนานเชา ณ เชียงใหม่ พระธิดาจากการสมรสครั้งแรกสององค์ พระโอรสจากการสมรสครั้งที่สองคนเดียว[2][3]
ประสูติแต่หม่อมผัน ณ เชียงใหม่
  1. เจ้าแววดาว ณ เชียงใหม่
  2. เจ้าสร้อยแก้ว ณ เชียงใหม่

การปฏิบัติภารกิจในฐานะเจ้านายฝ่ายเหนือ[แก้]

เจ้าน้อยเลาแก้ว เคยได้ปฏิบัติหน้าที่แสดงความจงรักภักดีต่อราชวงศ์จักรี โดยเดินทางไปพร้อมกับเจ้าอินทวโรรสสุริยวงศ์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ พร้อมด้วยเจ้าน้อยสมพมิตร เจ้าน้อยเมืองชื่น และเจ้าน้อยวุฒิวงษ์ เข้าเฝ้าถวายเครื่องราชบรรณาการ เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2447[4] ตามราชประเพณีที่ประเทศราชต้องส่งต้นไม้เงินต้นไม้ทอง และเครื่องราชบรรณาการไปยังกรุงเทพฯ ทุกๆ 3 ปี หรือทุกปี เพื่อแสดงความสวามิภักดิ์และการยอมเป็นเมืองขึ้น[5] ซึ่งเป็นการถวายเครื่องราชบรรณาการตามโบราณราชประเพณีเป็นครั้งสุดท้าย[6]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชกิจจานุเบหษา, พระราชทานบรรดาศักดิ์, เล่ม 40, ตอน ง, 30 มีนาคม 2466, หน้า 4,619
  2. คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ.
  3. ข้อมูลสังเขปหม่อมราชวงศ์ศุภดิศ ดิศกุล - สายสกุลเจ้าลดาคำ ณ เชียงใหม่
  4. เจ้าประเทศราชเฝ้าถวายเครื่องราชบรรณาการ เจ้านครเชียงใหม่ เฝ้าถวายต้นไม้ทองเงินเครื่องราชบรรณาการราชกิจจานุเบกษา เล่ม 21 ตอนที่ 28 วันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2447
  5. ต้นไม้ทอง ต้นไม้เงินสมัยรัตนโกสินทร์จาก ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ
  6. วรชาติ มีชูบท, เจ้านายฝ่ายเหนือ และตำนานรักมะเมียะ, กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, หน้า 151
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๒๘, ตอน๐ ง, ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๑๗๘๓
  8. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญฝ่ายหน้า, เล่ม ๔๓, ตอน๐ ง, ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๖๙, หน้า ๓๙๙๔
  9. ข้อมูลสังเขปหม่อมราชวงศ์ศุภดิศ ดิศกุล - สายสกุลเจ้าลดาคำ ณ เชียงใหม่

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง. เพ็ชร์ล้านนา. (ครั้งที่ 2) เชียงใหม่ :ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ, 2538.
  • สมหมาย เปรมจิตต์, สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ตำนานสิบห้าราชวงศ์ (ฉบับสอบชำระ) . เชียงใหม่: มิ่งเมือง, 2540.
  • ศักดิ์ รัตนชัย. พงศาวดารสุวรรณหอคำนครลำปาง (ตำนานเจ้าเจ็ดพระองค์กับหอคำมงคล ฉบับสอบทานกับเอกสารสืบค้น สรสว.ลำปาง) .
  • เจ้าวงศ์สัก ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2539.
  • คณะทายาทสายสกุล เจ้าหลวงเมืองพะเยา, สถาบันศิลปวัฒนธรรมโยนก. ครบรอบ 100 ปี แม่เจ้าทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง และประวัติสายสกุลเจ้าหลวงเมืองพะเยา พุทธศักราช 2387 - 2456. พะเยา :บ.ฮาซัน พริ้นติ้ง จก., 2546
  • นงเยาว์ กาญจนจารี. ดารารัศมี : พระประวัติพระราชชายา เจ้าดารารัศมี. เชียงใหม่ :สุริวงศ์บุ๊คเซนเตอร์, 2539.