หน้าถูกกึ่งป้องกัน

เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี 
Sineenat Wongvajirapakdi during the royal cremation ceremony.jpg
เกิดนิรมล อุ่นพรม
26 มกราคม พ.ศ. 2528 (35 ปี)[1][2]
จังหวัดน่าน ประเทศไทย
สัญชาติไทย
มีชื่อเสียงจากพระสนมของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
คู่สมรสพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (แต่งปี 2019; 2019)[3]
บิดามารดาวิรัตน์ อุ่นพรม
ปราณี อุ่นพรม[2]
วิชาชีพทางทหาร
รับใช้ไทย
สังกัดกองทัพบกไทย
ประจำการ2551–2562, 2563–ปัจจุบัน
ชั้นยศพลตรี
บังคับบัญชาทหารรักษาพระองค์

พลตรีหญิง เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี  นามเดิม นิรมล อุ่นพรม (ชื่อเล่น ก้อย,[4] เกิดในวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2528[1][2]) เป็นอดีตพยาบาลทหารกองทัพบก ปัจจุบันเป็นทหารรักษาพระองค์และสมาชิกของราชสำนักไทย[5]ในฐานะ บาทบริจาริกาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร โดยทรงพระราชทานยศทหารและตำแหน่ง ซึ่งรวมถึงชื่อสกุล สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ภายหลังจากสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ครองราชสมบัติเป็น[พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว]] ได้ทรงสถาปนาเธอขึ้นเป็น เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2562[6] นับเป็นสตรีคนแรกที่เป็นพระสนมของพระมหากษัตริย์ไทยในรอบเกือบร้อยปีหลัง[7]

ประวัติ

เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี[8] เกิดเมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2528 ณ ตำบลท่าวังผา อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน[9] ชื่อเมื่อเกิดว่า นิรมล อุ่นพรม เป็นธิดาของวิรัตน์ อุ่นพรม กับปราณี อุ่นพรม[10][11][12]

ท่านเจ้าคุณสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา จาก โรงเรียนราชปิโยรสา ยุพราชานุสรณ์ (ชื่อเดิม โรงเรียนริม-ป่าคาประชานุเคราะห์)[13] ระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนท่าวังผาพิทยาคม จังหวัดน่าน ระดับปริญญาตรี เข้าศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต ณ วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก รุ่นที่ 41 จนจบการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2551[14] แล้วได้ทำงานเป็นพยาบาลประจำโรงพยาบาลอานันทมหิดลกองทัพบก[15]

ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2560 ได้เข้าร่วมขบวนพระบรมราชอิสริยยศในฐานะผู้บังคับแถวแซงเสด็จ ขบวนพระบรมราชอิสริยยศ และออกคำสั่งให้ทหารกองเกียรติยศทำความเคารพและจัดระเบียบแถวทหารด้วยเสียงเฉียบขาด[16] ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งองครักษ์คู่เคียงพระบรมอัฐิ ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งยามถวายพระเกียรติพระบรมศพ และปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งแถวรับเสด็จขบวนพระบรมราชสรีรังคาร ณ วัดบวรนิเวศวิหาร วันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2560

วันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ในขณะนั้น เป็นผู้แทนพระองค์ ไปตรวจเยี่ยมและร่วมกิจกรรมจิตอาสา โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดปทุมธานี ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลจังหวัดปทุมธานี ผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการใหญ่จิตอาสาพระราชทาน 904 วปร. พร้อมคณะกรรมการฯ และประชาชนจิตอาสารอรับ[17]

เจ้าคุณพระ

วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ ขึ้นเป็น เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี[18]

วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2562 เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ถวายสักการะสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร[19] เป็นการปฏิบัติภารกิจครั้งแรกภายหลังสถาปนาเป็นเจ้าคุณพระ[20]

วันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2562 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เป็นรองประธานที่ปรึกษาโครงการราชทัณฑ์ปันสุข ทำความ ดี ด้วยหัวใจ[21]

วันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2562 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี พ้นจากตำแหน่งข้าราชการในพระองค์ฝ่ายทหาร ถอดฐานันดรศักดิ์และยศทหาร ตลอดจนเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้นตรา เนื่องจากกระทำผิดราชสวัสดิ์ และไม่จงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์[22] และต่อต้านสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี

วันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2563 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ มิได้เป็นผู้มีมลทินมัวหมอง จึงทรงพระกรุณาโรดเกล้าฯ ให้ดำรงฐานันดรศักดิ์เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณีดังเดิม โดยให้ถือว่าไม่เคยถูกถอดฐานันดรศักดิ์และยศทางทหารมาก่อน พร้อมคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์เดิมทุกประการ[23][24]

เกียรติยศ

ธรรมเนียมยศของ
เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี
Momogram of Sineenart 2020.png
ตราประจำตัว
การเรียนท่านเจ้าคุณ
การแทนตนกระผม/ดิฉัน
การขานรับครับผม/ค่ะ

ชื่อและฐานันดรศักดิ์

  • นิรมล อุ่นพรม (26 มกราคม พ.ศ. 2528 – ก่อน 1 กันยายน พ.ศ. 2558)
  • สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (หลัง 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 – 30 เมษายน พ.ศ. 2562)
  • ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (30 เมษายน พ.ศ. 2562[6] – 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562)
  • เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี (28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562[18] – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562)
  • สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (20 ตุลาคม พ.ศ. 2562[22] – 28 สิงหาคม พ.ศ. 2563)
  • เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี (28 สิงหาคม พ.ศ. 2563 – ปัจจุบัน)[23]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[25]

ยศทางทหาร

เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ได้รับพระราชทานยศทหาร[27] ดังนี้

  • 1 ตุลาคม พ.ศ. 2551: ร้อยตรีหญิง[28]
  • 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553: ร้อยโทหญิง[29]
  • 1 กันยายน พ.ศ. 2558: พันตรีหญิง[30]
  • พ.ศ. 2559: พันโทหญิง[31]
  • 31 ธันวาคม พ.ศ. 2559: พันเอกหญิง[32]
  • พ.ศ. 2561[33]: พันเอก (พิเศษ) หญิง[8]
  • 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2562: พลตรีหญิง[34]

หน้าที่ทางราชการ

  • พ.ศ. 2551: พยาบาลประจำแผนกห้องฉุกเฉิน กองการพยาบาล โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้ากองทัพบก
  • พ.ศ. 2551 - พ.ศ. 2555: พยาบาลประจำแผนกอายุรกรรมหญิง กองการพยาบาลโรงพยาบาลอานันทมหิดลกองทัพบก[15]
  • 1 ธันวาคม พ.ศ. 2555: เจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่ง ประเภททั่วไป ระดับชำนาญงาน งานศิลปาชีพ 904 ฝ่ายกิจการพิเศษประจำราชสำนัก โครงการในพระองค์ฯ และการพระราชกุศลในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร สำนักพระราชวัง[15]
  • 16 ธันวาคม พ.ศ. 2557 - พ.ศ. 2558 : ดำรงตำแหน่งเจ้าพนักงานในพระองค์ ตำแหน่งประเภททั่วไป ระดับอาวุโส งานพระราชกุศล และพระราชานุเคราะห์และโครงการในพระองค์ ฝ่ายราชเลขานุการ กองกิจการในพระองค์สมเด็จ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร สำนักพระราชวัง[35]
  • พ.ศ. 2558: ดำรงตำแหน่งรองผู้บังคับกองร้อยทหารมหาดเล็กหญิงราชวัลลภรักษาพระองค์ (๓) ศูนย์ฝึกทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ โรงเรียนทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยทหารทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันตรี)
  • พ.ศ. 2559: ดำรงตำแหน่งประจำหน่วยทหารทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันโท)
  • พ.ศ. 2559: ดำรงตำแหน่งประจำหน่วยทหารทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันเอก)
  • พ.ศ. 2559 - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 : ปฏิบัติหน้าที่ถวายงานการพระราชกุศลในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายเสนาธิการ โครงการพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
  • พ.ศ. 2560 - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 : ปฏิบัติหน้าที่ราชองครักษ์ในพระองค์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
  • พ.ศ. 2561: ดำรงตำแหน่ง ผู้บังคับกองพันราชสำนัก กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันเอกพิเศษ)
  • พ.ศ. 2561: ดำรงตำแหน่ง รองผู้บังคับการกรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพันเอกพิเศษ)
  • 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562 : ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองปฏิบัติการกิจการราชสำนัก กรมกิจการวัง (อ) ทหารมหาดเล็ก ราชวัลลภรักษาพระองค์ กรมฝ่ายเสนาธิการกองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ (อัตราพลตรี) ปฏิบัติหน้าที่ รองผู้บังคับการ กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ และผู้บังคับกองพันราชสำนัก กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์[36]

ประสบการณ์ทางทหาร

สินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์
รับใช้กองทัพบกไทย
ประจำการพ.ศ. 2551 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2562[22]
28 สิงหาคม พ.ศ. 2563[23] – ปัจจุบัน
ชั้นยศRTA OF-7 (Major General).svg พลตรี

ด้านการทหาร

  • พ.ศ. 2557 สำเร็จหลักสูตรวิชาทหารอาสามหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ มวก.หญิง รักษาพระองค์
  • พ.ศ. 2557 สำเร็จการฝึกตามหลักสูตรหน่วยทหารทรหด
  • พ.ศ. 2558 สำเร็จการฝึกหลักสูตร Combat Qualifying Course Jungle Warfare ของหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
  • พ.ศ. 2558 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ชั้นนายร้อย หน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ของโรงเรียนทหารราบ ศูนย์การทหารราบ
  • พ.ศ. 2558 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ชั้นนายพัน หน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ของโรงเรียนทหารราบ ศูนย์การทหารราบ
  • พ.ศ. 2560 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรหลักประจำ โรงเรียนเสนาธิการทหารบก ชุดที่ 95 ปีการศึกษา 2560

ด้านการฝึกหลักสูตรพิเศษ[37]

  • พ.ศ. 2558 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ส่งทางอากาศ ของโรงเรียนสงครามพิเศษ ศูนย์สงครามพิเศษ รุ่นที่ 292 การศึกษาดีเด่น ได้แก่ กระโดดร่มตัวเปล่าในเวลากลางวัน และกระโดดร่มประกอบเครื่องสนามในเวลากลางวัน
  • พ.ศ. 2560 สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร ส่งทางอากาศนาวิกโยธิน ของโรงเรียนทหารนาวิกโยธิน ด้วยการกระโดดร่มลงทะเลในเวลากลางคืน
  • พ.ศ. 2560 ทบทวนหลักสูตรส่งทางอากาศส่งทางอากาศ ของโรงเรียนสงครามพิเศษ ศูนย์สงครามพิเศษ (การกระโดดร่มในเวลากลางคืน)

ด้านการบิน[38]

  • พ.ศ. 2561 ฝึกและศึกษาภาควิชาการบินของโรงเรียนการบิน กองทัพอากาศไทย (กำแพงแสน) ทำการฝึกบินกับเครื่องบิน บ.ฝ.16ก.
  • ศึกษาหลักสูตร Private Pilot License (PPL) ณ โรงเรียนการบิน Jesenwang สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

อ้างอิง

  1. 1.0 1.1 "Official Biography of Royal Consort Released". The Nation (Thailand). 27 August 2019. สืบค้นเมื่อ 21 October 2019.
  2. 2.0 2.1 2.2 Aunso (1 August 2019). "ประวัติและเส้นทางเกียรติยศ "เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี" สตรีตำแหน่งเจ้าคุณพระ ท่านที่สองของไทย [Luxury/History and paths of honour: Fame and History—"Chao Khun Sininat Pailan Kanlayani", Lady Chao Chao Phra, The Second Person in Thailand]". Praew (แพรว). สืบค้นเมื่อ 21 October 2019.แม่แบบ:Better source
  3. Thaitrakulpanich, Asaree (30 July 2019). "Rama X Names First Royal Consort in Almost a Century". Khaosod English. สืบค้นเมื่อ 21 October 2019.
  4. Loos, Tamara. "The Personal is Political: Placing Thailand's Revival of Polygyny in Context". Mario Einaudi Center for International Studies Southeast Asia Program. Cornell University. สืบค้นเมื่อ 27 April 2020.
  5. For sources on her training and career, including positions at court, see sections following. The title subject is listed under this Anglicised Thai name in the English language portion of the program of conference proceedings, in 2007. See Ounprom, Niramon (5 December 2007), op. cit.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 "ประกาศ เรื่อง สถาปนาเจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี" (PDF). Royal Gazette. 136 (41 Khǒr): 3. 28 July 2019. สืบค้นเมื่อ 28 July 2019. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่สมเหตุสมผล มีนิยามชื่อ ":0" หลายครั้งด้วยเนื้อหาต่างกัน
  7. Yuko, Elizabeth (29 August 2019). "Pictures of the Thai King's Consort Broke the Internet — But What's a Consort?". Rolling Stone. สืบค้นเมื่อ 6 September 2019.
  8. 8.0 8.1 "คนนี้ละเจ้าของเสียงคำสังที่เข้มแข็ง!!". KAOHIT. 26 ตุลาคม 2560. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  9. [ลิงก์เสีย]
  10. "สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และพระเจ้าวรวงค์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายาฯ พระราชทานพวงมาลาหลวง ผาไตรพระราชทานและดอกไม้จันทน์ ในการศพนายวิรัตน์ อุ่นพรม". สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดน่าน. 28 มกราคม 2556. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  11. "ร่วมพิธีถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน ประจำปี 2561". สำนักงานสำนักงานพัฒนาภาค 3 หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา. 11 พฤศจิกายน 2561. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  12. "นายก อบจ.น่าน ร่วมงานกฐินพระราชทาน". องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน. 11 พฤศจิกายน 2561. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  13. [ลิงก์เสีย]
  14. หนังสืออนุสรณ์พยาบาลกองทัพบกรุ่นที่ 41 ความทรงจำที่ไม่มีวันลืม หน้าที่ 40[ระบุข้อมูลอ้างอิงไม่ครบ]
  15. 15.0 15.1 15.2 "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนในพระองค์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 130 (พิเศษ 14 ง): 8. 30 มกราคม 2556. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  16. "คลายสงสัย...เสียงทหารหญิง ผู้ออกคำสั่งให้ทหารกองเกียรติยศทำความเคารพและจัดระเบียบแถวทหาร ณ พระเมรุมาศ ด้วยความเข้มแข็งและน่าเกรงขาม". tnews. 27 ตุลาคม 2560. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  17. https://www.khaosod.co.th/special-stories/news_2916802
  18. 18.0 18.1 "ประกาศ เรื่อง สถาปนาเจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 136 (41 ข): 3. 28 กรกฎาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 28 กรกฎาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  19. "เจ้าคุณพระสินีนาฏฯ ถวายสักการะ สมเด็จพระสังฆราช". มติชน. 11 พฤศจิกายน 2561. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  20. "เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ปฏิบัติภารกิจครั้งแรก". Hello Magazine. 3 สิงหาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  21. "ประกาศ แต่งตั้งคณะกรรมการโครงการราชทัณฑ์ปันสุข ทำความดี ด้วยหัวใจ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 136 (217 ง): 1–3. 29 สิงหาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 31 สิงหาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  22. 22.0 22.1 22.2 ประกาศ เรื่องให้ข้าราชการในพระองค์ฝ่ายทหารพ้นจากตำแห่นง ถอดฐานันดรศักดิ์และยศทหาร ตลอดจนเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้นตรา ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๕๕ ข. ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๒
  23. 23.0 23.1 23.2 "ประกาศเรื่อง แต่งตั้งให้ดำรงฐานันดรศักดิ์และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้นตรา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. สืบค้นเมื่อ 2 September 2020.
  24. "เจ้าคุณพระสินีนาฏฯ ได้รับโปรดเกล้าฯ คืนฐานันดรศักดิ์-เครื่องราชฯ ทุกชั้นตรา". บีบีซี. 2 กันยายน 2563. สืบค้นเมื่อ 4 กันยายน 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  25. [ลิงก์เสีย]
  26. 26.0 26.1 "ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสายสะพาย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 136 (18 ข): 1. 9 พฤษภาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 9 พฤษภาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  27. [ลิงก์เสีย]
  28. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหารต่ำกว่าชั้นนายพล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 126 (10 ข): 182. 14 สิงหาคม 2552. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  29. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหารต่ำกว่าชั้นนายพล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 129 (15 ข): 121. 27 เมษายน 2555. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  30. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหารต่ำกว่าชั้นนายพล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 133 (30 ข): 20. 7 เมษายน 2559. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  31. [ลิงก์เสีย]
  32. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหารชั้นต่ำกว่านายพล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 134 (1 ข): 2. 6 มกราคม 2560. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  33. [ลิงก์เสีย]
  34. "พระบรมราชโองการประกาศ เรื่อง พระราชทานยศทหารชั้นนายพล และแต่งตั้งข้าราชบริพารในพระองค์ให้ดำรงตำแหน่ง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (24 ข): 1–2. 24 พฤษภาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 24 พฤษภาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  35. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนในพระองค์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 132 (พิเศษ 27 ง): 15. 2 กุมภาพันธ์ 2558. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  36. "พระบรมราชโองการประกาศ เรื่อง พระราชทานยศทหารชั้นนายพล และแต่งตั้งข้าราชบริพารในพระองค์ให้ดำรงตำแหน่ง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (24 ข): 1. 24 พฤษภาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 24 พฤษภาคม 2562. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  37. [ลิงก์เสีย]
  38. [ลิงก์เสีย]

แหล่งข้อมูลอื่น