ข้ามไปเนื้อหา

เคมีระดับซูพราโมเลกุล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

เคมีระดับซูพราโมเลกุล (อังกฤษ: supramolecular chemistry) เป็นสาขาหนึ่งของเคมีที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเคมีที่ประกอบด้วยโมเลกุลในจำนวนที่แยกเป็นส่วนชัด ความแรงของแรงที่รับผิดชอบต่อการจัดเรียงเชิงพื้นที่ของระบบมีได้ตั้งแต่แรงระหว่างโมเลกุลที่อ่อน ประจุไฟฟ้าสถิต หรือพันธะไฮโดรเจน ไปจนถึงพันธะโคเวเลนต์ที่แข็งแรง โดยมีเงื่อนไขว่าความแรงของการคู่ควบอิเล็กตรอนยังคงมีค่าน้อยเมื่อเทียบกับพารามิเตอร์ด้านพลังงานขององค์ประกอบนั้นๆ[1][2] แม้ว่าเคมีแบบดั้งเดิมจะมุ่งเน้นไปที่พันธะโคเวเลนต์ แต่เคมีระดับซูพราโมเลกุลจะศึกษาอันตรกิริยาระหว่างโมเลกุลที่ไม่ใช่โคเวเลนต์ที่อ่อนกว่าและย้อนกลับได้[3] แรงเหล่านี้ประกอบด้วยพันธะไฮโดรเจน โคออร์ดิเนชันโลหะ แรงไม่ชอบน้ำ แรงแวนเดอร์วาลส์ อันตรกิริยาไพ-ไพ และปรากฏการณ์ทางไฟฟ้าสถิต [4][5]

แนวคิดสำคัญที่เคมีระดับซูพราโมเลกุลได้พัฒนา ได้แก่ การประกอบตัวเองของโมเลกุล การพับของโมเลกุล การจับโมเลกุล สภาพเข้ากันได้ทางเคมีแบบเจ้าบ้านและผู้อาศัย โครงสร้างโมเลกุลที่เชื่อมต่อกันเชิงกล และเคมีโคเวเลนต์เชิงพลวัต[6] การศึกษาอันตรกิริยานอนโคเวเลนต์มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำความเข้าใจกระบวนการทางชีววิทยามากมายที่อาศัยแรงเหล่านี้ในการสร้างโครงสร้างและหน้าที่ ระบบทางชีววิทยามักเป็นแรงบันดาลใจสำหรับการวิจัยระดับซูพราโมเลกุล

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Lehn, J. (1993). "Supramolecular Chemistry". Science. 260 (5115): 1762–23. Bibcode:1993Sci...260.1762L. doi:10.1126/science.8511582. PMID 8511582.
  2. ↑ Lehn, J. (1995). Supramolecular Chemistry. Wiley-VCH. ISBN 978-3-527-29311-7.
  3. ↑ Schneider, H. (2009). "Binding Mechanisms in Supramolecular Complexes". Angew. Chem. Int. Ed. Engl. 48 (22): 3924–77. doi:10.1002/anie.200802947. PMID 19415701.
  4. ↑ Biedermann, F.; Schneider, H.J. (2016). "Experimental Binding Energies in Supramolecular Complexes". Chem. Rev. 116 (9): 5216–5300. doi:10.1021/acs.chemrev.5b00583. PMID 27136957.
  5. ↑ Steed, Jonathan W.; Atwood, Jerry L. (2009). Supramolecular Chemistry (พิมพ์ครั้งที่ 2nd). Wiley. doi:10.1002/9780470740880. ISBN 978-0-470-51234-0.
  6. ↑ Oshovsky, G. V.; Reinhoudt, D. N.; Verboom, W. (2007). "Supramolecular Chemistry in Water" (PDF). Angewandte Chemie International Edition. 46 (14): 2366–93. doi:10.1002/anie.200602815. PMID 17370285. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2023-08-29. สืบค้นเมื่อ 2025-10-06.
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=เคมีระดับซูพราโมเลกุล&oldid=13261716"