ข้ามไปเนื้อหา

เขตอภิมหานครจาการ์ตา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เขตอภิมหานครจาการ์ตา
จาโบเดตาเบิก หรือ จาโบเดตาเบิกปุนจูร์
จากบน ซ้ายไปขวา:
ภาพถ่ายทางอากาศของอนุสาวรีย์เซอลามัตดาตังในกรุงจาการ์ตา, นครโบโกร์และเขาซาลัก, เส้นขอบฟ้านครเดปก, ย่านธุรกิจกลางอาลัมซูเตอราในนครตาเงอรังใต้, ภาพถ่ายทางอากาศช่องเขาปุนจัก, เส้นขอบฟ้านครเบอกาซียามค่ำคืนและภาพถ่ายดาวเทียมแลนด์แซตของมหานครจาการ์ตายามค่ำคืน
ที่ตั้งของเขตอภิมหานครจาการ์ตา
พิกัด: 6°10′30″S 106°49′43″E / 6.17500°S 106.82861°E / -6.17500; 106.82861
ประเทศ อินโดนีเซีย
จังหวัด จังหวัดบันเติน
 จาการ์ตา
 จังหวัดชวาตะวันตก
ศูนย์กลางจาการ์ตา
นครบริวารโบโกร์
เดปก
ตาเงอรัง
ตาเงอรังใต้
เบอกาซี
อำเภอโบโกร์
ตาเงอรัง
เบอกาซี
จียันจูร์บางส่วน
พื้นที่
  รวมปริมณฑล
6,822.03 ตร.กม. (2,634.00 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (กลาง ค.ศ. 2024)[1]
  เขตเมือง
35,386,000[2] คน
  ปริมณฑล
32,257,654 คน
  ความหนาแน่นรวมปริมณฑล4,700 คน/ตร.กม. (12,000 คน/ตร.ไมล์)
จีดีพีภายในเขตอภิมหานคร
  จีดีพี[n 1]6,404,701 ล้านล้านรูปียะฮ์ (ค.ศ. 2023)
  จีดีพีราคาตลาด420.192 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ค.ศ. 2023)
  พีพีพี1.346 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (ค.ศ. 2023)
เขตเวลาUTC+7 (เวลาอินโดนีเซียตะวันตก)
รหัสไปรษณีย์
1xxxx
รหัสพื้นที่โทรศัพท์(62)21, (62)251, (62)263
ป้ายทะเบียนรถยนต์A, B, F
จีดีพีภายในเขตมหานครค.ศ. 2023[3][4][5]
 - รวมเพิ่มขึ้น5,164,649  ล้านล้านรูปียะฮ์
เพิ่มขึ้น338.836 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
เพิ่มขึ้น 1.085 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (พีพีพี)
 - ต่อหัวเพิ่มขึ้น149.221 ล้านรูปียะฮ์
เพิ่มขึ้น9,789 ดอลลาร์สหรัฐ
เพิ่มขึ้น31,353 ดอลลาร์สหรัฐ (พีพีพี)
จุดสูงสุด 3,019 เมตร (เขาปังรังโกในอำเภอโบโกร์)

เขตอภิมหานครจาการ์ตา เกรเทอร์จาการ์ตา[6][7][8][9] หรือในชื่อท้องถิ่นว่า จาโบเดตาเบิก (อินโดนีเซีย: Jabodetabek; จาการ์ตา-โบโกร์-เดปก-ตาเงอรัง-เบอกาซี)[10][11][12][13][14] หรือจาโบเดตาเบิกปุนจูร์ (อินโดนีเซีย: Jabodetabekpunjur) ซึ่งรวมช่องเขาปุนจักในอำเภอโบโกร์และบางส่วนของอำเภอจียันจูร์ เป็นเขตมหานครที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งมีพื้นที่ครอบคลุมกรุงจาการ์ตา เมืองหลวงของประเทศเป็นเมืองศูนย์กลางของเขตอภิมหานคร พร้อมด้วยนครห้านคร อำเภอสามอำเภอ และพื้นที่บางส่วนของอำเภอจียันจูร์[15] ชื่อดั้งเดิม "จาโบตาเบิก" ย้อนไปได้ถึงปลายทศวรรษ 1970 ก่อนที่จะเปลี่ยนเป็น "จาโบเดตาเบิก" เมื่อมีการผนวกนครเดปกเข้ามาใน ค.ศ. 1999 ชื่อ "จาโบเดตาเบิกจูร์" หรือ "จาโบเดตาเบิกปุนจูร์" ประกาศใช้ตามประกาศประธานาธิบดีฉบับที่ 54 ค.ศ. 2008[16] ซึ่งทำให้ชื่อ "จาโบเดตาเบิกปุนจูร์" ได้ใช้อย่างเป็นทางการ[17]

ประวัติศาสตร์

[แก้]

เขตอภิมหานครนี้สถาปนาขึ้นใน ค.ศ. 1976 ตามคำสั่งประธานาธิบดีหมายเลข 13 เพื่อรองรับประชากรในเมืองหลวงที่เพิ่มจำนวนสูงขึ้น โดยเมื่อแรกตั้งนั้นใช้ชื่อว่า "จาโบตาเบิก" รัฐบาลอินโดนีเซียได้จัดตั้งบาดันเกอร์จาซามาเปิมบางูนัน (อินโดนีเซีย: Badan Kerjasama Pembangunan) หรือองค์การร่วมพัฒนามหานครจากคณะกรรมาธิการร่วมระหว่างสภาเขตเมืองหลวงพิเศษจาการ์ตาและสภาจังหวัดชวาตะวันตก[18]

ประชากรศาสตร์

[แก้]
แผนที่เกาะชวาและเกาะมาดูราแสดงความหนาแน่นประชากรรายหมู่บ้านและที่ตั้งเขตเมืองใหญ่ใน ค.ศ. 2022

ประชากรในเขตอภิมหานครจาการ์ตาจากการสำมะโนประชากรของประเทศอินโดนีเซียเมื่อ ค.ศ. 2020 มีจำนวน 31.24 ล้านคน[19] โดยสัดส่วนประชากรในเขตอภิมหานครจาการ์ตาเทียบกับประชากรทั้งหมดของประเทศอินโดนีเซียเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 6.1 ใน ค.ศ. 1961 เป็นร้อยละ 11.26 ใน ค.ศ. 2010 [20] สำนักงานสถิติแห่งประเทศอินโดนีเซียได้คาดการณ์ว่ากลางปี ค.ศ. 2024 ประชากรจะเพิ่มจำนวนขึ้นเป็น 32.3 ล้านคน[1] จากการคาดการณ์โดยองค์การสหประชาชาติใน ค.ศ. 2025 เขตอภิมหานครจาการ์ตามีประชากร 41,913,860 คน ซึ่งทำให้เขตอภิมหานครจาการ์ตาเป็นเขตอภิมหานครที่มีประชากรมากที่สุดในโลก ตามด้วยเขตอภิมหานครธากาในประเทศบังกลาเทศ และเขตอภิมหานครโตเกียวในประเทศญี่ปุ่น[21]

จากการคาดการณ์ของสำนักงานสถิติแห่งประเทศอินโดนีเซีย กลางปี ค.ศ. 2024 มีประชากรอาศัยในเขตเมืองหลวงพิเศษจาการ์ตาประมาณ 10.68 ล้านคน ในนครบริวารห้านครได้แก่นครโบโกร์ นครเดปก นครเบอกาซี นครตาเงอรัง และนครตาเงอรังใต้รวมประมาณ 9.24 ล้านคน และในสามอำเภอได้แก่อำเภอเบอกาซีและอำเภอโบโกร์ในจังหวัดชวาตะวันตกและอำเภอตาเงอรังในจังหวัดบันเตินรวมประมาณ 12.33 ล้านคน[22]

เศรษฐกิจ

[แก้]
ย่านธุรกิจกลางซูดีร์มัน (เอ็ซเจเบเด) ยามค่ำคืน
จังหวัด จีดีพี (พันล้านรูปียะฮ์)[23] จีดีพี (พันล้านดอลลาร์สหรัฐ)
 จาการ์ตา3,442,981 225.883
 จังหวัดชวาตะวันตก2,625,219 172.232
 จังหวัดบันเติน814,124 53.412
เขตอภิมหานครจาการ์ตา6,882,324 451.257

เขตอภิมหานครจาการ์ตายังคงมีบทบาทสำคัญในเศรษฐกิจของประเทศอินโดนีเซียแม้ว่าจะมีนโยบายกระจายอำนาจหลังประธานาธิบดีซูฮาร์โตพ้นจากตำแหน่งแล้วก็ตาม โดยผลิตภัณฑ์มวลรวมของเขตอภิมหานครใน ค.ศ. 2010 คิดเป็นร้อยละ 25.52 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) ทั้งหมดและคิดเป็นร้อยละ 42.8 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมของเกาะชวา[20] นครจาการ์ตากลาง นครจาการ์ตาใต้ และนครเบอกาซีมีผลิตภัณฑ์มวลรวมคิดเป็นร้อยละ 4.14 3.78 และ 2.11 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศทั้งหมดตามลำดับ[24] โดยจีดีพีของเขตอภิมหานครจาการ์ตาจะมาจากสามแหล่งหลักได้แก่ภาคอุตสาหกรรม (ร้อยละ 28.36) ภาคธุรกิจการเงิน (ร้อยละ 20.66) และภาคการค้า โรงแรม และร้านอาหาร (ร้อยละ 20.24)[18]

ย่านธุรกิจและการค้าที่สำคัญในเขตอภิมหานครจาการ์ตาได้แก่สามเหลี่ยมทองคำแห่งจาการ์ตา ใจกลางกรุงจาการ์ตาซึ่งมีย่านธุรกิจสำคัญได้แก่ย่านธุรกิจกลางซูดีร์มันหรือเอ็ซเจเบเด เมกากูนีงัน ราซูนาเอพิเซนทรัม ตลอดจนย่านธุรกิจอื่น ๆ บนถนนเจินเดอรัลซูดีร์มัน, ถนน เอ็ม. ฮา. ตัมริน, ถนนเจินเดอรัลกาตต ซูโบรโต และถนนฮา. เอร์. ราซูนา ไซด์[25] ย่านสามเหลี่ยมทองคำยังเป็นที่รู้จักว่าเป็นศูนย์กลางวิถิชีวิตทั้งสำหรับชาวจาการ์ตาและชาวต่างชาติ ซึ่งมีทั้งร้านเสื้อผ้าหรูหรา ภัตตาคารชั้นสูง ร้านกาแฟ และศูนย์การค้า นอกจากนี้ยังมีย่านธุรกิจใหม่ในแขวงเกอลาปากาดิง นครจาการ์ตาเหนือซึ่งมีบาร์และสถานบันเทิงที่เปิดให้บริการตอนกลางคืน

ในพื้นที่เขตอภิมหานครจาการ์ตายังมีแหล่งพักอาศัยและนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ซึ่งเป็นผลมาจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะทางพิเศษและทางรถไฟ นิคมอุตสาหกรรมจะอยู่ตามแถบชานเมือง โดยเฉพาะในเมืองจีการัง อำเภอเบอกาซี จังหวัดชวาตะวันตก ซึ่งมีนิคมอุตสาหกรรมประมาณสิบกว่าแห่งและมีบริษัทรวมประมาณ 2,500 บริษัท นิคมอุตสาหกรรมจีการังครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 11,000 เฮกตาร์[26] และกลายเป็นศูนย์กลางการผลิตที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้[27]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. รวมนครและเมืองรายรอบอื่น ๆ ได้แก่จีเลอกน เซอรัง ซูกาบูมี จียันจูร์ การาวัง ปูร์วาการ์ตา และบันดุง

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2025.
  2. "Demographia World Urban Areas" (PDF) (19th annual ed.). August 2023. สืบค้นเมื่อ 4 June 2024.
  3. 1 2 Badan Pusat Statistik (2024). Provinsi DKI Jakarta Dalam Angka 2024. Jakarta: Badan Pusat Statistik.
  4. 1 2 Badan Pusat Statistik (2024). Provinsi Jawa Barat Dalam Angka 2024. Bandung: Badan Pusat Statistik.
  5. 1 2 Badan Pusat Statistik (2024). Provinsi Banten Dalam Angka 2024. Serang: Badan Pusat Statistik.
  6. "Kementerian PUPR dan KOICA Kerjasama Susun Rencana Induk Sistem Transportasi Cerdas Jakarta". www.pu.go.id. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 August 2019. สืบค้นเมื่อ 21 August 2019.
  7. Jo, Santoso. "Transformasi Urban Metropolitan Jakarta Adaptasi dan Pengembangan". Perpustakaan Kementerian Pekerjaan Umum dan Perumahan Rakyat. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 August 2019. สืบค้นเมื่อ 21 August 2019.
  8. "Mega-urbanization of Jakarta-Bandung region". The Jakarta Post.
  9. Sorensen, Andre; Okata, Junichiro (November 18, 2010). Megacities: Urban Form, Governance, and Sustainability. Springer Science & Business Media. ISBN 9784431992677 โดยทาง Google Books.
  10. "Indonesia.go.id - Pemerintah Targetkan 2 Juta Orang Migrasi ke Transportasi Umum di Jabodetabek". indonesia.go.id (ภาษาอินโดนีเซีย). สืบค้นเมื่อ 2025-11-29.
  11. "Smart Mobility, Solusi Mencegah Ledakan Kendaraan di Jabodetabek". SINDOnews Daerah (ภาษาอินโดนีเซีย). สืบค้นเมื่อ 2025-11-29.
  12. "Mobilisasi Perkotaan Semakin Kuat, JALITA Hadirkan Jejak Sejarah Transformasi KRL Jabodetabek". Antara News (ภาษาอินโดนีเซีย). 2025-11-17. สืบค้นเมื่อ 2025-11-29.
  13. "PLN Percepat Layanan, 1.600 Pelanggan Jabodetabek Resmi Nikmati Listrik Serentak". liputan6.com (ภาษาอินโดนีเซีย). 2025-11-29. สืบค้นเมื่อ 2025-11-29.
  14. "Banjir Jabodetabek Bukti Nyata Rentannya Indonesia dalam Ancaman Krisis Iklim". Greenpeace Indonesia (ภาษาอินโดนีเซีย). 2025-03-06. สืบค้นเมื่อ 2025-11-29.
  15. "Indonesia government:Jabotabek". Indonesia.go.id. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-21. สืบค้นเมื่อ 2011-06-07.
  16. "Substansi-RTR-KSN". sitarunas.atrbpn.go.id. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-08-28.
  17. "Welcome Jabodetabekjur! Cianjur Kini 'Masuk' Daerah Jakarta". www.pikiran-rakyat.com.
  18. 1 2 R.B. Singh, Urban Development Challenges, Risks and Resilience in Asian Mega Cities, 2014
  19. "Indonesia: Administrative Division". Citypopulation.de.
  20. 1 2 Rustiadi et al., Pembangunan Kawasan Transmigrasi Dalam Perspektif Pengembangan Wilayah & Perdesaan, 2012
  21. "World Urbanization Prospects 2025" (PDF). United Nations. New York. 2025. สืบค้นเมื่อ 20 November 2025.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
  22. Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2025.
  23. Badan Pusat Statistik (2024). "Produk Domestik Regional Bruto (Milyar Rupiah), 2022-2023" (ภาษาอินโดนีเซีย). Jakarta: Badan Pusat Statistik.
  24. Jefriando, Maikel. "Ekonomi Jakarta Digabung Bekasi, Bogor, dan Tangerang Capai Rp 2.490 T". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-11-07.
  25. Joe Studwell, How Asia Works: Success and Failure in the World's Most Dynamic Region, 2013
  26. N. Phelps, F. Wu; International Perspectives on Suburbanization: A Post-Suburban World?, 2011
  27. "Indomovieland - 'Press Release Ground Breaking Indonesia Movieland' October 2008". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-05-20.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
  • Forbes, Dean. "Jakarta: Globalization, economic crisis, and social change," pp. 268–298, in Josef Gugler (ed.) World Cities beyond the West: Globalization, Development and Inequality.