เขตการปกครองของประเทศจีน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก เขตการปกครองของจีน)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เขตการปกครองของจีน

เขตการปกครองของประเทศจีน ประกอบด้วยหลายระดับมาตั้งแต่สมัยโบราณ รัฐธรรมนูญของจีนกำหนดให้มีเขตการปกครองโดยนิตินัยสามระดับ อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน จีนมีเขตการปกครองโดยพฤตินัยห้าระดับ ได้แก่ ระดับมณฑล (มณฑล เขตปกครองตนเอง นครปกครองโดยตรง และเขตบริหารพิเศษ), ระดับจังหวัด, ระดับอำเภอ, ระดับตำบล, และระดับหมู่บ้าน[1]

ระดับมณฑล (ระดับที่ 1)[แก้]

ดูบทความหลักที่: มณฑลของประเทศจีน
เขตการปกครองของประเทศจีนตั้งอยู่ในประเทศจีน
ที่ตั้งของเมืองเอกของแต่ละเขตการปกครองระดับมณฑลภายในประเทศจีน
สัญลักษณ์: Red star.svg เมืองหลวง Red pog.svg นครปกครองโดยตรง Green pog.svg ภาคตะวันออก Blue pog.svg ภาคใต้ Yellow pog.svg ภาคตะวันตก Black pog.svg ภาคเหนือ Cyan pog.svg ภาคกลาง

สาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) แบ่งออกเป็น 34 เขตการปกครองระดับมณฑล (省级行政区) หรือเขตการปกครองระดับที่ 1 (一级行政区) ประกอบด้วย 22 มณฑล, 5 เขตปกครองตนเอง, 4 นครปกครองโดยตรง, 2 เขตบริหารพิเศษ และ 1 มณฑลอ้างสิทธิ์

ในทางทฤษฎีแล้ว มณฑลต่าง ๆ จะอยู่ภายใต้การปกครองของรัฐบาลกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน แต่ในทางปฏิบัติผู้บริหารของมณฑลมีอิสระอย่างมากในการตัดสินใจในเรื่องนโยบายเศรษฐกิจ อำนาจในทางปฏิบัติจริง ๆ ของมณฑลนี้ได้ก่อให้เกิดสิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์บางคนเรียกว่าสหพันธรัฐแบบจีน (Chinese federalism)

มณฑลส่วนใหญ่ยกเว้นมณฑลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีอาณาเขตที่ก่อตั้งขึ้นมาก่อนแล้วในสมัยราชวงศ์หยวน ราชวงศ์หมิง และราชวงศ์ชิง บางครั้งอาณาเขตของมณฑลก็ยึดตามเขตแดนทางวัฒนธรรมหรือทางภูมิศาสตร์ นี่เป็นความพยายามของรัฐบาลจักรวรรดิที่จะกีดกันการแบ่งแยกดินแดนและลัทธิขุนศึกโดยใช้นโยบายแบ่งแยกแล้วปกครอง อย่างไรก็ตามมณฑลต่าง ๆ ก็ได้เข้ามามีบทบาททางวัฒนธรรมที่สำคัญในจีน

การเปลี่ยนแปลงเขตการปกครองที่ผ่านมาล่าสุด ได้แก่ การยกฐานะไหหลำ (1988) และฉงชิ่ง (1997) ขึ้นเป็นเขตการปกครองระดับมณฑล และการก่อตั้งฮ่องกง (1997) และมาเก๊า (1999) เป็นเขตบริหารพิเศษ

การบริหารระดับมณฑลมีรายละเอียดแตกต่างกันไป ดังนี้

22 มณฑล (; shěng) เป็นการบริหารส่วนภูมิภาคประเภททั่วไปโดยมีคณะกรรมการมณฑลที่นำโดยเลขาธิการ เลขาธิการคณะกรรมการเป็นผู้รับผิดชอบลำดับที่หนึ่งของมณฑล รองลงมาคือผู้ว่าการมณฑล
เขตปกครองตนเอง (自治区; zìzhìqū) เป็นหน่วยการปกครองของชนกลุ่มน้อยที่มีประชากรของกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่ง ๆ จำนวนมากและมีการบริหารส่วนท้องถิ่นเป็นของตนเอง แต่เขตปกครองตนเองมีสิทธิทางกฎหมายในทางทฤษฎีมากกว่าในทางปฏิบัติจริง ผู้ว่าการเขตปกครองตนเองมักได้รับการแต่งตั้งจากชนกลุ่มน้อยนั้น ๆ
นครปกครองโดยตรง (直辖市; zhíxiáshì) เป็นนครในระดับสูงกว่านครทั่วไปซึ่งอยู่ภายใต้การบริหารของรัฐบาลจีนโดยตรง โดยมีสถานะเทียบเท่ากับมณฑล ในทางปฏิบัติ นครปกครองโดยตรงมีสถานะทางการเมืองสูงกว่ามณฑลทั่วไป
เขตบริหารพิเศษ (特別行政區; tèbié xíngzhèngqū) เป็นหน่วยการปกครองรองจากระดับชาติที่ปกครองตนเองและมีอิสระสูงของสาธารณรัฐประชาชนจีน แต่ละเขตบริหารพิเศษ (SAR) มีผู้บริหารสูงสุดเป็นผู้นำเขตและหัวหน้ารัฐบาล รัฐบาลของเขตบริหารพิเศษไม่มีอิสระอย่างสมบูรณ์ เนื่องจากนโยบายต่างประเทศและการป้องกันทางทหารเป็นความรับผิดชอบของรัฐบาลกลาง ตามกฎหมายหลักพื้นฐานของเขตบริหารพิเศษทั้งสอง[2][3][4]
มณฑลอ้างสิทธิ์ (声称省份; shēngchēng shěngfèn) สาธารณรัฐประชาชนจีนอ้างสิทธิ์ในเกาะไต้หวันและเกาะขนาดเล็กโดยรอบ เช่น เผิงหู โดยเรียกเป็นมณฑลไต้หวัน (หมู่เกาะจินเหมินและหมู่เกาะหมาจู่ถูกอ้างสิทธิ์ให้เป็นส่วนหนึ่งของมณฑลฝูเจี้ยน ส่วนเกาะปราตัสและอิตูอาบาถูกอ้างสิทธิ์ให้เป็นส่วนหนึ่งของมณฑลกวางตุ้งและมณฑลไหหลำตามลำดับ) ดินแดนเหล่านี้อยู่ในความควบคุมของสาธารณรัฐจีน (ROC, เรียกกันทั่วไปว่า "ไต้หวัน") โดยไต้หวันมีอิสระอย่างสมบูรณ์ และมีประมุขแห่งรัฐ กองทัพ และนโยบายต่างประเทศของตนเอง
เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์เขตปกครองตนเองทิเบตมณฑลชิงไห่มณฑลกานซูมณฑลเสฉวนมณฑลยูนนานเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยเขตปกครองตนเองมองโกเลียในมณฑลส่านซีนครฉงชิ่งมณฑลกุ้ยโจวเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงมณฑลซานซีมณฑลเหอหนานมณฑลหูเป่ย์มณฑลหูหนานมณฑลกวางตุ้งมณฑลไหหลำมณฑลเหอเป่ย์มณฑลเฮย์หลงเจียงมณฑลจี๋หลินมณฑลเหลียวหนิงนครปักกิ่งนครเทียนจินมณฑลซานตงมณฑลเจียงซูมณฑลอานฮุยนครเซี่ยงไฮ้มณฑลเจ้อเจียงมณฑลเจียงซีมณฑลฝูเจี้ยนเขตบริหารพิเศษฮ่องกงเขตบริหารพิเศษมาเก๊ามณฑลไต้หวันChina administrative.gif
เกี่ยวกับภาพนี้


ระดับจังหวัด (ระดับที่ 2)[แก้]

ดูบทความหลักที่: จังหวัดของประเทศจีน
แผนที่แสดงเขตการปกครองระดับจังหวัดของประเทศจีน

เขตการปกครองระดับจังหวัดเป็นโครงสร้างการบริหารระดับที่สองรองลงมาจากระดับมณฑล มณฑลส่วนใหญ่แบ่งออกเป็นนครระดับจังหวัดเพียงอย่างเดียวโดยไม่มีหน่วยการปกครองระดับที่สองประเภทอื่น จาก 22 มณฑล และ 5 เขตปกครองตนเอง มีเพียง 3 มณฑล (ยูนนาน กุ้ยโจว ชิงไห่) และ 1 เขตปกครองตนเอง (ซินเจียง) เท่านั้นที่มีจำนวนของเขตการปกครองระดับสองที่ไม่ใช่นครระดับจังหวัดมากกว่า 3 แห่ง ณ เดือนมกราคม 2019 ประเทศจีนมีเขตการปกครองระดับจังหวัดทั้งหมด 333 แห่ง

จังหวัด (地区; dìqū) เดิมเป็นประเภทเขตการปกครองระดับที่สองที่มีมากที่สุด จึงเรียกระดับเขตการปกครองที่สองนี้ว่า "ระดับจังหวัด" จังหวัดส่วนใหญ่ถูกเปลี่ยนประเภทเป็นนครระดับจังหวัดตั้งแต่ปี 1983 จนถึงทศวรรษ 1990 ปัจจุบัน จังหวัดมีเฉพาะในมณฑลเฮย์หลงเจียง เขตปกครองตนเองทิเบต และเขตปกครองตนเองซินเจียง
30 จังหวัดปกครองตนเอง (自治州; zìzhìzhōu) เป็นจังหวัดที่มีชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์อย่างน้อยหนึ่งกลุ่ม ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในภาคตะวันตกของจีน
293 นครระดับจังหวัด (地级市; dìjíshì) เป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดที่มีจำนวนมากที่สุด โดยทั่วไปจะประกอบไปด้วยศูนย์กลางเขตเมืองและพื้นที่ชนบทโดยรอบซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าศูนย์กลางเขตเมือง ดังนั้น คำว่านครในประเทศจีนจึงไม่ตรงกับความหมายที่ถูกต้องของคำว่า "นคร"
3 เหมิง (; méng) เป็นประเภทเขตการปกครองที่เหมือนกับจังหวัด แต่พบได้เฉพาะในมองโกเลียใน ซึ่งคำว่าเหมิงนี้เป็นรูปแบบหน่วยการปกครองของมองโกเลียในสมัยก่อน เช่นเดียวกับจังหวัด เหมิงส่วนใหญ่ถูกเปลี่ยนประเภทเป็นนครระดับจังหวัด

ระดับอำเภอ (ระดับที่ 3)[แก้]

ดูบทความหลักที่: อำเภอของประเทศจีน
แผนที่แสดงเขตการปกครองระดับอำเภอของประเทศจีน

เขตการปกครองระดับอำเภอ หรือระดับเทศมณฑล เป็นเขตการปกครองระดับที่สามที่รองลงมาจากระดับจังหวัด ณ วันที่ 18 สิงหาคม 2015 ประเทศจีนมีเขตการปกครองระดับอำเภอทั้งหมด 2,852 แห่ง

1,408 อำเภอ (; xiàn) เป็นเขตการปกครองระดับอำเภอที่พบมากที่สุด มีมาตั้งแต่สมัยยุครณรัฐ และมีมาก่อนเขตการปกครองระดับอื่นในจีน คำว่า เสี้ยน มักแปลว่า "อำเภอ" หรือ "เทศมณฑล"
117 อำเภอปกครองตนเอง (自治县; zìzhìxiàn) เป็นอำเภอที่มีชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์อย่างน้อยหนึ่งกลุ่ม ซึ่งคล้ายคลึงกับเขตปกครองตนเองและจังหวัดปกครองตนเอง
360 นครระดับอำเภอ (县级市; xiànjíshì) คล้ายกับนครระดับจังหวัด ซึ่งครอบคลุมทั้งในเมืองและชนบท อำเภอต่าง ๆ มักยกฐานะเป็นนครระดับอำเภอในทศวรรษ 1990 แต่ก็ได้หยุดชะงักไป
913 เขต (市辖区 / 区; shìxiáqū / qū) เดิมเป็นเขตการปกครองสำหรับเขตเมือง ครอบคลุมเฉพาะในเมืองเท่านั้น แต่ปัจจุบัน หลายอำเภอได้เปลี่ยนมาเป็นเขต ทำให้เขตอาจมีสภาพเหมือนกับอำเภอ
49 กองธง (; ) เหมือนกันกับอำเภอ ต่างกันเพียงชื่อ ซึ่งมาจากรูปแบบหน่วยการปกครองของมองโกเลียในสมัยก่อน
กองธงปกครองตนเอง (自治旗; zìzhìqí) เหมือนกันกับอำเภอปกครองตนเอง ต่างกันเพียงชื่อ ซึ่งมาจากรูปแบบหน่วยการปกครองของมองโกเลียในสมัยก่อน
1 เขตป่าไม้ (林区; línqū) เป็นเขตการปกครองระดับอำเภอประเภทพิเศษ ตั้งอยู่ในมณฑลหูเป่ย์
1 เขตพิเศษ (特区; tèqū) เป็นเขตการปกครองระดับอำเภอประเภทพิเศษ ตั้งอยู่ในมณฑลกุ้ยโจว

สรุป[แก้]

ตารางสรุปการแบ่งเขตการปกครองของสาธารณรัฐจีน เมื่อเดือนมิถุนายน 2017

ระดับ ชื่อ ประเภท
1 ระดับมณฑล
省级行政区/
一级行政区
(33 แห่ง)
(อ้างสิทธิ์ 1 แห่ง)

2 ระดับจังหวัด
地级行政区/
二级行政区
(334 แห่ง)

3 ระดับอำเภอ
县级行政区/
三级行政区
(2,851 แห่ง)


  • (1) เขตพิเศษ (特区 tèqū)
  • (1) เขตป่าไม้ (林区 línqū)
4 ระดับตำบล
乡级行政区/
四级行政区
(39,864 แห่ง)
สำนักงานแขวง (街道办事处; jiēdào bànshìchù)[5][6]
สำนักงานเขต (区公所; qūgōngsuǒ)

5 ระดับหมู่บ้าน
基层群众自治组织
(662,393 แห่ง)
ชุมชน (社区; shèqū)
  • (558,310) คณะกรรมการหมู่บ้าน (村民委员会 cūnmínwěiyuánhuì)
เขตบริหารหมู่บ้าน / หมู่บ้าน (行政村 / 村; xíngzhèngcūn / cūn)
กาฉา (嘎查; gāchá)

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 中国的行政区划——省级行政单位. Government of the People's Republic of China. 2009-04-17. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2015-07-15. สืบค้นเมื่อ 7 September 2015.
  2. 中华人民共和国行政区划 [Administrative divisions of the People's Republic of China], 15 June 2005, เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-07-23, สืบค้นเมื่อ 5 June 2010
  3. Chapter II : Relationship between the Central Authorities and the Hong Kong Special Administrative Region, Article 12, เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-07-29, สืบค้นเมื่อ 5 June 2010
  4. Chapter II Relationship between the Central Authorities and the Macau Special Administrative Region, Article 12, คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 5 February 2012, สืบค้นเมื่อ 5 June 2010
  5. 精选汉英词典(第四版) [Concise Chinese-English Dictionary (Fourth Edition).]. Oxford University Press and The Commercial Press. 2011. p. 248. 街道 jiēdào ()1 street 2 what concerns the neighborhood: ~ 办事处 subdistrict office. {...}
  6. 現代漢語詞典(第七版) [Contemporary Chinese Dictionary (Seventh Edition).]. The Commercial Press. 1 September 2016. p. 663. ISBN 978-7-100-12450-8. 【街道办事处】 jiēdào bànshìchù 市辖区、不设区的市的人民政府派出机关。 在上一级政府领导下,负责本辖区内的社区服务、经济发展、社会治安等工作。

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

Chile 02.png ประเทศจีน