อโศกจักร
,_in_the_Guimet_Museum_(Paris).jpg)
อโศกจักร (แปล: จักรหรือกงล้อพระเจ้าอโศก) เป็นรูปแบบหนึ่งของธรรมจักร มีชื่อเรียกเช่นนี้จากที่ปรากฏพบบนจารึกพระเจ้าอโศกจำนวนมาก รวมถึงบนสิงหจตุรมุขสตมภศีรษะ[1] และนำมาใช้บนธงชาติอินเดียตั้งแต่วันที่ 22 กรกฎาคม 1947 ในลักษณะสีน้ำเงินเข้มบนพื้นหลังขาว แทนที่สัญลักษณ์รูป จักร ที่ใช้บนธงชาติเดิมก่อนเอกราช และปรากฏใช้บนเครื่องราชอโศกจักรของอินเดีย
ที่มา
[แก้]หลังพระโคตมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ที่พุทธคยา พระองค์เสด็จไปยังสารนาถ และพบกับปัญจวัคคีย์เพื่อทรงแสดงปฐมเทศนา อันแทนเชิงสัญลักษณ์ว่าเป็นการหมุนธรรมจักร (กงล้อแห่งธรรม) ซึ่งต่อมาได้นำมาใช้เป็นแม่ลายในจารึกทางศาสนาพุทธของพระเจ้าอโศก ซึ่งเป็นกษัตริย์พุทธองค์สำคัญในประวัติศาสตร์
อโศกจักรประกอบด้วย 24 ซี่ แทน 12 สิ่งอันเป็นเหตุเป็นผลกัน ตามคำสอนเรื่องปฏิจจสมุปบาท[2] โดย 12 ซี่แทนเหตุเกิดทุกข์ที่เป็นลำดับขั้น และอีก 12 ซี่คือการไม่มี-การดับทุกข์ ได้แก่:
- ทุกข์ จะดับไปได้เพราะ ชาติ ดับ
- ชาติ จะดับไปได้เพราะ ภพ ดับ
- ภพ จะดับไปได้เพราะ อุปาทาน ดับ
- อุปาทาน จะดับไปได้เพราะ ตัณหา ดับ
- ตัณหา จะดับไปได้เพราะ เวทนา ดับ
- เวทนา จะดับไปได้เพราะ ผัสสะ ดับ
- ผัสสะ จะดับไปได้เพราะ สฬายตนะ ดับ
- สฬายตนะ จะดับไปได้เพราะ นามรูป ดับ
- นามรูป จะดับไปได้เพราะ วิญญาณ ดับ
- วิญญาณ จะดับไปได้เพราะ สังขาร ดับ
- สังขาร จะดับไปได้เพราะ อวิชชา ดับ[3]
ธงชาติอินเดีย
[แก้]อโศกจักรถูกนำมาใช้เป็นตราตรงกลางธงชาติอินเดีย มีความหมายสื่อถึงชีวิตที่มีการเคลื่อนไหว และความตายเมื่อกงล้อหยุดเคลื่อน[4][5] ธงอินเดียแรกเริ่มมีที่มาจากธงของสวราช ซึ่งเป็นธงของคองเกรสแห่งชาติอินเดีย โดยมหาตมะ คานธี นำมาใช้และปรับหลายส่วนจากการออกแบบแรกโดยปิงกลี เวงเกยยะ[6] ธงของคานธีมี จักร ตรงกลาง และต่อมาแทนที่ด้วยอโศกจักรในปี 1947 โดยชวหรลาล เนหรู[7]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "The 'Lion Capital': a Buddhist symbol that became India's National Emblem". The Heritage Lab (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 2019-08-04. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 10 August 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-08-09.
- ↑ Maha Nayaka Thera, http://www.sundaytimes.lk/110710/Plus/plus_10.html เก็บถาวร 27 มิถุนายน 2019 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, The correct use of the 'Dharmachakra'
- ↑ พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม".
- ↑ "What is the meaning of 24 spokes of Ashok Chakra?". Jagranjosh.com. 2019-08-13. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 November 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-08-09.
- ↑ "Independence Day Special: Evolution of the Indian flag". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 October 2020. สืบค้นเมื่อ 21 September 2020.
- ↑ Kapoor, P. (2018). Gandhi: An Illustrated Biography (ภาษามอลตา). Roli Books. p. 121. ISBN 978-81-936009-1-7. สืบค้นเมื่อ 2023-08-14.
- ↑ Goucher, C.; Walton, L. (2013). World History: Journeys from Past to Present. Taylor & Francis. p. 667. ISBN 978-1-135-08828-6.