อูเอซูงิ เค็นชิง

ในชื่อบุคคลญี่ปุ่นนี้นามสกุลคือ อูเอซูงิ

อูเอซูงิ เค็นชิง
ยุค	ยุคเซงโงกุ-ยุคอาซูจิ–โมโมยามะ
เกิด	18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1530
ถึงแก่กรรม	19 เมษายน ค.ศ. 1578(1578-04-19) (48 ปี)
เปลี่ยนชื่อ	นางาโอะ คาเงโตระ (ชื่อเกิด)→นางาโอะ โตราชิโยะ (วัยหนุ่ม)→อูเอซูงิ มาซาโตระ→เตรุโตระ→ฟูชิกิอังเค็นชิง
นามแฝง	เฮโซ
ตระกูล	นางาโอะ→อูเอซูงิ
บุตร	บุตรบุญธรรม:อูเอซูงิ คาเงกัตสึ, อูเอซูงิ คาเงโตระ

อูเอซูงิ เค็นชิง (上杉 謙信 (Uesugi Kenshin), 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1530 - 19 เมษายน ค.ศ. 1578) เป็นไดเมียวผู้ปกครองแคว้นเอจิโงะ และไดเมียวผู้ทรงอำนาจในยุคเซ็งโงกุของญี่ปุ่น ได้รับฉายาว่า "มังกรแห่งเอจิโงะ" และเทพแห่งสงคราม "บิชามนเต็ง" (毘沙門天 (Bishamonten) ตรงกับท้าวเวสสุวรรณของทางศาสนาพุทธ) ด้วยความศรัทธาของอูเอซูงิ เค็นชิง ที่มีต่อเทพเจ้าบิชามนเต็ง

อูเอซูงิ เค็นชิง เป็นคู่ปรับของไดเมียว ทาเกดะ ชิงเง็ง ผู้มีฉายาว่า "พยัคฆ์แห่งคาอิ" ซึ่งไดเมียวทั้งสองได้ทำศึกสงครามกันหลายครั้งและไม่สามารถเอาชนะกันได้อย่างเด็ดขาด

ชีวิตวัยเยาว์

อูเอซูงิ เค็นชิง เดิมมีชื่อว่า "นางาโอะ คาเงโตระ" (長尾景虎 (Nagao Kagetora)) เกิดเมื่อค.ศ. 1530 ที่ปราสาทคาซูงายามะ (春日山城 (Kasugayama-jō)) ในเมืองโจเอ็ตสึ จังหวัดนีงาตะในปัจจุบัน เป็นบุตรชายของนางาโอะ ทาเมกาเงะ (長尾為景 (Nagao Tamekage)) ไดเมียวผู้ครองแคว้นเอจิโงะ มารดาคือนางเซงัง-อิง (青岩院 (Seigan-in))

ใน ค.ศ. 1536 เมื่อคาเงโตระอายุเจ็ดปี ทาเมกาเงะผู้เป็นบิดาได้ยกทัพไปปราบกลุ่มกบฎอิกโก-อิกกิ ที่เมืองคางะ ทัพทั้งสองฝ่ายสู้รบกันในยุทธการที่เซ็นดันโนะ (Battle of Sendanno) ผลปรากฏว่าฝ่ายแคว้นเอจิโงะพ่ายแพ้และทาเมกาเงะเสียชีวิตในที่รบ การเสียชีวิตอย่างกระทันหันของไดเมียวทาเมกาเงะ เป็นเหตุให้เกิดศึกการแก่งแย่งแคว้นเอจิโงะระหว่างพี่ชายสองคนของคาเงโตระ ได้แก่ นางาโอะ ฮารูกาเงะ (長尾晴景 (Nagao Harukage)) และนางาโอะ คาเงยาซุ (長尾景康 (Nagao Kageyasu)) โดยฮารูกาเงะซึ่งเป็นพี่ชายคนโตเป็นผู้มีชัย และคาเงยาซุถูกสังหาร ฝ่ายคาเงโตระได้หลบหนีลี้ภัยการเมืองภายในครอบครัวไปอยู่วัด เพื่อศึกษาเล่าเรียน

จนกระทั่ง ค.ศ. 1544 ซามูไรข้ารับใช้ของตระกูลคนหนึ่งชื่อว่า อูซามิ ซาดามิตสึ (宇佐美定満 (Usami Sadamitsu)) ได้เข้ามาทาบทามให้คาเงโตระเข้าแย่งแคว้นเอจิโงะมาจากฮารูกาเงะผู้เป็นพี่ชาย เนื่องจากฮารูกาเงะไม่เป็นที่ชื่นชอบของบรรดาซามูไรผู้รับใช้ตระกูลนางาโอะทั้งหลาย คาเงโตระจึงก่อสงครามกับพี่ชายของตนเอง ด้วยการสนับสนุนจากซามูไรผู้จงรักภักดี คาเงโตระสามารถเอาชนะฮารูกาเงะผู้เป็นพี่ชายได้ ฮารูกาเงะจึงฆ่าดัวตายด้วยการเซ็ปปูกุ

ใน ค.ศ. 1545 อูเอซูงิ โนริมาซะ (上杉憲政 (Uesugi Norimasa)) ผู้ปกครองแคว้นโคซูเกะ (Kōzuke) หรือจังหวัดกุมมะในปัจจุบัน และผู้ดำรงตำแหน่ง คันโตกังเร (関東管領 (Kantō Kanrei)) หรือผู้แทนโชกุนในญี่ปุ่นภาคตะวันออก ได้ถูกตระกูลตระกูลโฮโจ (Hōjō) นำโดยไดเมียวโฮโจ อูจิยาซุ (北条氏康 (Hōjō Ujiyasu)) เข้ารุกรานแคว้นโคซูเกะและยึดดินแดนมาจากคันโตกังเรอูเอซูงิ โนริมาซะ โนริมาซะได้หลบหนีมาขอความช่วยเหลือจากนางาโอะ คาเงโตระ โดยที่นางาโอะ คาเงโตระ ให้คำมั่นสัญญาว่า จะยกทัพไปยึดดินแดนแคว้นโคซูเกะมาคืนให้แก่อูเอซูงิ โนริมาซะ

สงครามกับทาเกดะ ชิงเง็ง

เมื่อคาเงโตระก้าวขึ้นสู่อำนาจในแคว้นเอจิโงะนั้น ไดเมียวผู้ยิ่งใหญ่ทางใต้ ทาเกดะ ชิงเง็ง จากแคว้นคาอิ กำลังแผ่ขยายอำนาจขึ้นมาทางเหนือในแคว้นชินาโนะ ไดเมียวทั้งหลายแห่งแคว้นชินาโนะได้เดินทางมาร้องขอให้คาเงโตระนำกำลังเข้าช่วยเหลือต่อต้านการรุกรานของตระกูลทาเกดะ นำไปสู่สงครามอันยืดเยื้อยาวนานระหว่างอูเอซูงิ เค็นชิง และทาเกดะ ชิงเง็ง ซึ่งเป็นทั้งการแข่งขันระหว่างตระกูลและการแข่งขันระหว่างบุคคลทั้งสอง ทั้งสองตระกูลสู้รบกันในยุทธการที่คางานางาจิมะ (川中島の戦い (Kawanagajima-no-tatakai) ใกล้กับเมืองนางาโนะในปัจจุบัน) ทั้งหมดห้าครั้ง ใน ค.ศ. 1554 ค.ศ. 1555 ค.ศ. 1557 ค.ศ. 1561 และค.ศ. 1564 โดยไม่มีผู้แพ้ชนะเด็ดขาด แม้ว่าในการรบครั้งที่สี่ ค.ศ. 1561 อูเอซูงิ เค็นชิง เกือบจะได้รับชัยชนะเหนือทาเกดะ ชิงเง็ง โดยที่ชิงเง็งสูญเสียญาติและทหารเอกคนสำคัญไปในการรบครั้งที่สี่นี้ ภูมิภาคตะวันออกของญี่ปุ่นทั้งตระกูลทาเกดะและตระกูลอูเอซูงิต่างคานอำนาจกัน การสู้รบของไดเมียวทั้งสองกลายเป็นตำนานที่สำคัญของสมัยเซ็งโงกุ

ใน ค.ศ. 1559 อูเอซูงิ มาซาโตระ เดินทางไปยังนครเกียวโตเพื่อพบกับโชกุนอาชิกางะ โยชิเตรุ (足利義輝 (Ashikaga Yoshiteru)) และได้เปลี่ยนชื่อของตนเองเป็น "นางาโอะ เทรูโตระ" (長尾輝虎 (Nagao Terutora)) เพื่อเป็นเกียรติแก่โชกุน ใน ค.ศ. 1561 อูเอซูงิ โนริมาซะ ได้ทวงถามถึงสัญญาที่คาเงโตระเคยให้ไว้ ว่ากองกำลังเข้าบุกยึดดินแดนของตนคืนจากตระกูลโฮโจ คาเงโตระตอบตกลงภายใต้เงื่อนไขว่า โนริมาซะต้องรับตนเองเป็นบุตรบุญธรรมและยกตำแหน่งคันโตกังเรให้แก่ตน เมื่อโนริมาซะยอมรับข้อตกลงแล้ว นางาโอะ คาเงโตระ จึงเปลี่ยนชื่อเป็น "อูเอซูงิ มาซาโตระ" (上杉政虎 (Uesugi Masatora)) และขึ้นครองตำแหน่งคันโตกังเร แทนที่โนริมาซะ

อูเอซูงิ เค็นชิง ยกทัพเข้ายึดแคว้นโคซูเกะคืนมาจากตระกูลโฮโจได้สำเร็จ และยังรุกรานต่อเข้าไปในดินแดนของตระกูลโฮโจ โฮโจ อูจิยาซุ ผู้นำตระกูลโฮโจ ไม่สามารถต้านทานการรุกรานของฝ่ายอูเอซูงิได้ ค.ศ. 1561 อูเอซูงิ เค็นชิง นำทัพเข้าล้อมปราสาทโอดาวาระ ซึ่งเป็นฐานที่มั่นหลักของตระกูลโฮโจ ในจังหวัดคานางาวะในปัจจุบัน แม้ว่าจะไม่สามารถหักตีเอาปราสาทมาครอบครองได้ แต่ก็เป็นการลดอำนาจของตระกูลโฮโจในภูมิภาคคันโตลงไป

ต่อมาภายหลัง อูเอซูงิ มาซาโตระ บรรพชาเป็นพระภิกษุสงฆ์ ได้รับฉายาว่า "เค็นชิง" (謙信 (Kenshin))

สงครามกับ โอดะ โนบูนางะ

ตระกูลโอดะ นำโดยโอดะ โนบูนางะ (織田 信長 (Oda Nobunaga)) ซึ่งเป็นไดเมียวที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ในญี่ปุ่นภาคกลาง ได้เข้ามาสานสัมพันธไมตรีกับอูเอซูงิ เค็นชิง ในการทำสงครามกับตระกูลทาเกดะ จนกระทั่งทาเกดะ ชิงเง็ง เสียชีวิตเมื่อค.ศ. 1573 ทำให้อำนาจของตระกูลทาเกดะเสื่อมถอยลง และตระกูลโอดะสามารถแผ่ขยายอำนาจเข้ามาแทนที่ตระกูลทาเกดะได้ อูเอซูงิ เค็นชิง จึงมีความตระหนักถึงภัยอันตรายของศัตรูใหม่ นั่นคือ โอดะ โนบูนางะ

ใน ค.ศ. 1574 ฮาตาเกยามะ โยชิโนริ (畠山義慶 (Hatakeyama Yoshinori)) ไดเมียวแห่งแคว้นโนโตะ (能登 (Nōto)) จังหวัดอิชิกาวะในปัจจุบัน ได้ถูกสังหารโดยโช ชิเง็ตสึระ (長重連 (Chō Shigetsura)) ซึ่งเป็นซามูไรข้ารับใช้ของตนเอง ภายใต้การยุยงของโอดะ โนบูนางะ ฝ่ายอูเอซูงิ เค็นชิง เมื่อทราบข่าวความวุ่นวายในแคว้นโนโตะ จึงยกกองทัพเข้ารุกรานแคว้นโนโตะใน ค.ศ. 1577 สังหารโช ชิเง็ตสึระ โดยอ้างจุดประสงค์เพื่อคืนความยุติธรรมให้แก่ไดเมียวผู้ถูกสังหารไป เค็นชิงยึดแคว้นโนโตะมาเป็นของตนเอง จากนั้นเค็นชิงยกทัพเข้ารุกรานแคว้นคางะ (加賀 (Kaga)) และเอจิเซ็ง (越前 (Echizen)) ซึ่งเป็นดินแดนของตระกูลโอดะ ในขณะนั้นปกครองโดยชิบาตะ คัตสึอิเอะ (柴田勝家 (Shibata Katsuie)) โอดะ โนบูนางะจึงมอบหมายให้ชิบาตะ คัตสึอิเอะ และมาเอดะ โทชิอิเอะ (前田利家 (Maeda Toshiie)) ยกทัพมาต้านทานการรุกรานของเค็นชิง ทัพของทั้งสองฝ่ายปะทะกันในยุทธการที่เทโดริงาวะ (手取川の戦い (Tedorigawa no Tatakai)) ผลคือฝ่ายอูเอซูงิ เค็นชิง เป็นฝ่ายมีชัย ขับไล่กองทัพของตระกูลโอดะออกไปได้

อูเอซูงิ เค็นชิง ยังคงมีโครงการที่จะแผ่ขยายอำนาจเข้าไปในดินแดนของตระกูลโอดะต่อไป แต่ทว่าเค็นชิงล้มป่วยจากการดื่มสุราอย่างหนักตลอดชีพ จนกระทั่งอูเอซูงิ เค็นชิง ได้เสียชีวิตในปีค.ศ. 1578 ด้วยอายุ 48 ปี

มรดก

อูเอซูงิ เค็นชิง เป็นไดเมียวผู้ซึ่งตั้งตนเป็นเทพเจ้าบิชามนเต็งในพุทธศาสนามหายาน และไม่เคยสมรสกับสตรีใด อูเอซูงิ เค็นชิงจึงไม่มีบุตรชายไว้สืบทอดแคว้นของตน อย่างไรก็ตาม อูเอซูงิ เค็นชิงได้รับบุตรชายบุญธรรมเอาไว้สองคน ได้แก่

• อูเอซูงิ คาเงกัตสึ (上杉景勝 (Uesugi Kagekatsu)) บุตรชายของนางอายะ-โงเซ็ง (綾御前 (Aya-Gozen)) ซึ่งเป็นพี่สาวของอูเอซูงิ เค็นชิง บิดาคือนางาโอะ มาซากาเงะ (長尾政景 (Nagao Masakage))
• อูเอซูงิ คาเงโตระ (上杉景虎 (Uesugi Kagetora)) บุตรชายของโฮโจ อูจิยาซุ

สงครามการแก่งแย่งตำแหน่งผู้สืบทอดของบุตรชายบุญธรรมทั้งสองของอูเอซูงิ เค็นชิง ทำให้ตระกูลอูเอซูงิอ่อนแอลง เป็นเหตุให้โอดะ โนบูนางะ และโทโยโตมิ ฮิเดโยชิ สามารถแผ่ขยายอิทธิพลเข้าปกครองตระกูลอูเอซูงิได้ในที่สุด

อ้างอิง

• http://www.samurai-archives.com/kenshin.html เก็บถาวร 2017-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน