อุปราชอึ้งแซะ
| อุปราชอึ้งแซะ | |
|---|---|
| ผู้ครองเมืองเชียงใหม่ ในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ | |
| ครองราชย์ | พ.ศ. 2215–2218 |
| ก่อนหน้า | เจ้าเมืองแพร่ |
| ถัดไป | เจพูตราย |
| ผู้ครองเมืองเชียงใหม่ ในพงศาวดารโยนก | |
| ครองราชย์ | พ.ศ. 2215–2228 |
| ก่อนหน้า | เจ้าเมืองแพร่ |
| ถัดไป | เจพูตราย |
| ประสูติ | ไม่ปรากฏ |
| สิ้นพระชนม์ | พ.ศ. 2218 (ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่) พ.ศ. 2228 (พงศาวดารโยนก) |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์ตองอู |
| พระราชบิดา | พระเจ้าอังวะ[1]: 547 |
อุปราชอึ้งแซะ ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ออกพระนามว่า พญาเจ้าอิงเซะมัง (ไทยถิ่นเหนือ: ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨧᩮᩢ᩶ᩣᩋᩥ᩠ᨦᨪᩮᩬᩡᨾᩴ)[2] เป็นผู้ครองเมืองเชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าระหว่างปี พ.ศ. 2215–2218 ในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่[3] และ พ.ศ. 2215–2228 ในพงศาวดารโยนก[1]
การกล่าวถึงในหลักฐานทางประวัติศาสตร์และการตีความ
[แก้]อุปราชอึ้งแซะถูกกล่าวถึงในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่เพียง 2 ครั้ง ได้แก่ "ศักราช ๑๐๓๔ ตัวปีเต่าไจ้...เอาพระยาเจ้าอิงเซะมังขึ้นนั่งแท่นแก้วแทนในเมืองเชียงใหม่ก็ปีนั้น"[3] และ "ศักราช ๑๐๓๗ ปีดับเหม้าพระอิงเซะจุตติ..."[3] อุปราชอึ้งแซะถูกสันนิษฐานว่าเป็นพระมหาอุปราชแห่งกรุงอังวะ เนื่องจาก อิงเซะมัง หรือ เอ่งเชะมีน (พม่า: အိမ်ရှေ့မင်း[4]) แปลว่าพระมหาอุปราช อุปราชอึ้งแซะเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายจากการศึกษาตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่[5][6]หรือหลักฐานชั้นหลังที่นำตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ไปอ้างอิง เช่น พงศาวดารโยนก[1]
อย่างไรก็ตาม ตัวตนของอุปราชอึ้งแซะขัดแย้งกับข้อมูลผู้ปกครองเชียงใหม่จากหลักฐานของพม่า[7][8] และพระมหาอุปราชาพม่าในช่วงเวลานั้นคือ เจ้าชายนราวระ ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2207 ทำให้เกิดข้อโต้แย้งว่า บันทึกเกี่ยวกับอุปราชอึ้งแซะนั้นผิดเพี้ยนมาจากบันทึกเกี่ยวกับพระเจ้านะราวะระแห่งพม่าซึ่งครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 2215 ถึง พ.ศ. 2216[9][10]
ดูเพิ่ม
[แก้]- มีนเยยานดาตู ผู้ครองเมืองเชียงใหม่ระหว่าง พ.ศ. 2214–2225 ในมหาราชวงศ์
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 3 ประชากิจกรจักร์ (แช่ม บุนนาค), พระยา (1935). พงศาวดารโยนก [Phongsawadan Yonok] (PDF). พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร. pp. 419, 547. สืบค้นเมื่อ 2025-12-29.
- ↑ เพนธ์, ฮันส์ (1996). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับใบลาน. กรุงเทพฯ: Silkworm Books. p. 42. ISBN 9747047691.
- 1 2 3 สำนักนายกรัฐมนตรี, คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์, บ.ก. (1971). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ [Tamnan Phuen Mueang Chiang Mai] (PDF). แปลโดย โชติสุขรัตน์, สงวน. พระนคร: สำนักนายกรัฐมนตรี. p. 81. สืบค้นเมื่อ 2024-05-01.
- ↑ ริยาพร้าว, อรพิน; แซ่ลี่, เชิดศักดิ์; และคณะ (2024). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับ โบราณดาราศาสตร์. เชียงใหม่: หน่วยพิมพ์เอกสาร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. p. 163. ISBN 978-616-612-328-9.
- ↑ อ๋องสกุล, สรัสวดี (2010). ประวัติศาสตร์ล้านนา (7th ed.). กรุงเทพฯ: อมรินทร์. p. 631. ISBN 978-974-8132-15-0.
- ↑ วิเชียรเขียว, อรุณรัตน์; วัยอาจ, เดวิด เค (2000). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: ซิลค์เวอร์ม. p. 134. ISBN 978-974-9575-51-2.
- ↑ U Kala (2016). The Great Chronicle, 1597-1711 (ภาษาอังกฤษ). แปลโดย Tun Aung Chain. Yangon: MKS Publishing. pp. 50, 194, 208, 210, 213. ISBN 9789997102201.
- ↑ Phraison Salarak (Thien Subindu), Luang (29 February 1912). "Intercourse between Burma and Siam as recorded in Hmannan Yazawindawgyi" (PDF). Journal of the Siam Society (ภาษาอังกฤษ). 8 (2): 93. สืบค้นเมื่อ 2026-02-04.
- ↑ Kirigaya, Ken (29 November 2014). "Some annotations to the Chiang Mai chronicle: The era of Burmese rule in Lan Na" (PDF). Journal of the Siam Society (ภาษาอังกฤษ). 102: 275. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2024-02-10. สืบค้นเมื่อ 2024-05-01 – โดยทาง The Siam Society under Royal Patronage.
- ↑ สุขคตะ, เพ็ญสุภา (16 July 2023). "ตระหนัก 'ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่' (จบ) ความคลาดเคลื่อนที่ควรแก้ไข ทุกฝ่ายร่วมชำระใหม่แบบขยายความ". มติชนสุดสัปดาห์. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-12-08. สืบค้นเมื่อ 2023-12-08.
| ก่อนหน้า | อุปราชอึ้งแซะ | ถัดไป | ||
|---|---|---|---|---|
| เจ้าเมืองแพร่ |  |
ผู้ครองเมืองเชียงใหม่ ในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. 2215–2218) |
 |
เจพูตราย |
| เจ้าเมืองแพร่ | |
ผู้ครองเมืองเชียงใหม่ ในพงศาวดารโยนก (พ.ศ. 2215–2228) |
|
เจพูตราย |