อุปกรณ์หนัก
 |
อุปกรณ์หนัก (อังกฤษ: heavy equipment) เครื่องจักรหนัก (heavy machinery) เครื่องจักรงานดิน (earthmovers) ยานพาหนะก่อสร้าง (construction vehicles) หรือ อุปกรณ์ก่อสร้าง (construction equipment) หมายถึงยานพาหนะสำหรับงานหนักซึ่งได้รับการออกแบบมาเป็นพิเศษเพื่อปฏิบัติงานก่อสร้าง ส่วนใหญ่มักเกี่ยวข้องกับงานดินหรือการก่อสร้างขนาดใหญ่อื่น ๆ อุปกรณ์หนักโดยทั่วไปประกอบด้วยระบบอุปกรณ์ห้าส่วน ได้แก่ ทำงาน (implement) ลากจูง (traction) โครงสร้าง (structure) ส่งกำลัง (power train) และควบคุม/ข้อมูล (control/information)
มีการใช้อุปกรณ์หนักมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาลเป็นอย่างน้อย โดยวิศวกรชาวโรมันโบราณ วิตรูวิอุส (Vitruvius) ได้อธิบายถึงปั่นจั่นที่ขับเคลื่อนด้วยแรงงานคนหรือสัตว์ใน De architectura ของเขา
อุปกรณ์หนักทำงานโดยอาศัยหลักการได้เปรียบเชิงกลของเครื่องกลอย่างง่ายซึ่งเพิ่มอัตราส่วนระหว่างแรงขาเข้าที่ใช้กับแรงที่กระทำ ทำให้งานที่เดิมต้องใช้คนหลายร้อยและใช้เวลาหลายสัปดาห์ในการทำงานสามารถทำได้ง่ายขึ้นและเร็วขึ้น อุปกรณ์บางชนิดใช้ระบบขับเคลื่อนด้วยไฮดรอลิกเป็นแหล่งกำเนิดการเคลื่อนที่หลัก
คำว่า "แพลนต์" (plant) ในบริบทนี้ ได้ถูกนำมาใช้หมายถึงอุปกรณ์อุตสาหกรรมทุกประเภท รวมถึงอุปกรณ์เคลื่อนที่ (เช่น ในความหมายเดียวกับโรงไฟฟ้า - powerplant) อย่างไรก็ดี เดิมทีคำว่า "แพลนต์" หมายถึง "โครงสร้าง" หรือ "สถานประกอบการ" โดยทั่วไปในความหมายของโรงงานหรือสถานที่เก็บสินค้า ดังนั้นจึงถูกใช้ตรงกันข้ามกับเครื่องจักรที่เคลื่อนย้ายได้ โดยมักอยู่ในวลี "แพลนต์และอุปกรณ์" (plant and equipment)