อิฟรีกิยยะฮ์
อิฟรีกิยยะฮ์ (อาหรับ: إفريقية, อักษรโรมัน: Ifrīqiyyah, แปลตรงตัว 'แอฟริกา') เป็นภูมิภาคทางประวัติศาสตร์สมัยกลางที่ประกอบด้วยตูนิเซีย แอลจีเรียตะวันออก และตริโปลิเตเนีย (ประมาณบริเวณลิเบียตะวันตก) ในปัจจุบัน โดยเฉพาะภูมิภาคระหว่างทะเลและขอบของสะฮารา[1][2][3][4] อาณาเขตนี้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดที่เคยเป็นมณฑล Africa Proconsularis ของไบแซนไทน์ และขยายออกไปไกลกว่านั้น[5] แต่ไม่รวมเมาเรนิตานิอา[6]
อิฟรีกิยยะฮ์มีพรมแดนทางทิศตะวันตกติดกับมัฆริบตอนกลาง ซึ่งพรมแดนนั้นเปลี่ยนแปลงไปตามบันทึกของนักประวัติศาสตร์และยุคสมัย[6] ในช่วงต้นประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ เมืองหลวงของอิฟรีกิยยะฮ์คืออัลก็อยเราะวาน[4][6] แต่ในบางช่วงเวลาได้ย้ายไปที่ Mahdiya (Mahdia) และต่อมาก็ตั้งอยู่ที่ตูนิส[6]
รากศัพท์
[แก้]ชื่ออิฟรีกิยยะฮ์เป็นคำภาษาอาหรับที่มาจากภาษาละติน Africa[4] แหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์อาหรับบางแหล่งระบุว่าชื่อนี้มีที่มาทางนิรุกติศาสตร์ที่มาจากตำนาน เช่น มาจากกษัตริย์แห่งเยเมนชื่อ Ifriqis หรือ Ifriqish ซึ่งเชื่อกันว่าพิชิตอัลมัฆริบในสมัยโบราณ หรือมาจากบุตรชายของอับราฮัมชื่อ Ifriq[6]
คำนิยาม
[แก้]ขอบเขตของบริเวณที่เรียกว่าอิฟรีกิยยะฮ์ไม่ได้กำหนดไว้อย่างแม่นยำ และเปลี่ยนแปลงไปตามผู้เขียนหรือยุคสมัยทางประวัติศาสตร์[6][4] โดยปกติแล้วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและพื้นที่ขอบเขตทะเลทรายสะฮาราเป็นขอบเขตทางเหนือและทางใต้ตามลำดับ[6][4] ขอบเขตทางตะวันออกโดยทั่วไปจะอยู่ระหว่างตริโปลิเตเนีย (ลิเบียตะวันตก) และ Cyrenaica (ลิเบียตะวันออก) เนื่องจาก Cyrenaica ถูกผนวกเข้ากับอียิปต์ในเชิงการปกครองช่วงต้นยุคอิสลาม ขอบเขตทางตะวันตกมีความผันแปรมากกว่า ส่วนใหญ่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของพรมแดนทางการเมืองเมื่อเวลาผ่านไป นักเขียนบางคน เช่น อัลบักรี ถือว่าอิฟรีกิยยะฮ์เกือบเทียบเท่ากับอัลมัฆริบทั้งหมดจนถึงโมร็อกโกในปัจจุบัน แต่ส่วนใหญ่แยกอิฟรีกิยยะฮ์ออกจากอัลมัฆริบตอนกลาง และวางขอบเขตไว้ในแอลจีเรียตะวันออกเฉียงเหนือ ใกล้กับสถานที่ต่าง ๆ เช่น บิญายะฮ์ มิลยานะฮ์ หรือดิลลิส[6]
นักเขียนชาวอาหรับโดยทั่วไปได้แบ่งมัฆริบออกเป็นสามส่วน ได้แก่ Maghrib al-Aqsa ("ตะวันตกไกล") ซึ่งตรงกับประเทศโมร็อกโกในปัจจุบันโดยประมาณ Maghrib al-Awsat ("ตะวันตกกลาง") ซึ่งโดยทั่วไปตรงกับแอลจีเรียตอนเหนือ และอิฟรีกิยยะฮ์[6] มัฆริบตะวันออกยังเป็นที่รู้จักในชื่อ Maghrib al-Adna ("ตะวันตกใกล้") ซึ่งโดยทั่วไปครอบคลุมประเทศตูนิเซียและลิเบียตอนเหนือในปัจจุบัน[7][8]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Ifriqiya". Larousse (ภาษาฝรั่งเศส). สืบค้นเมื่อ 2025-10-20.
- ↑ Michael Brett (2013). Approaching African History. Boydell & Brewer Ltd. p. 64. ISBN 978-1-84701-063-6.
- ↑ Youssef M. Choueiri (2008). A Companion to the History of the Middle East. John Wiley & Sons. p. 171. ISBN 978-1-4051-5204-4.
- 1 2 3 4 5 Webb, Peter (2018). "Ifriqiya". ใน Nicholson, Oliver (บ.ก.). The Oxford Dictionary of Late Antiquity (ภาษาอังกฤษ). Oxford University Press. ISBN 9780198662778.
- ↑ Ramzi Rouighi (2019). Inventing the Berbers History and Ideology in the Maghrib. University of Pennsylvania Press. p. 204. ISBN 978-0-8122-9618-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Valérian, Dominique (2019). "Ifrīqiya". ใน Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett (บ.ก.). Encyclopaedia of Islam, Three (ภาษาอังกฤษ). Brill. ISBN 9789004161658.
- ↑ Naylor, Phillip (2015). North Africa, Revised Edition: A History from Antiquity to the Present (ภาษาอังกฤษ). University of Texas Press. pp. 253 (see note 3). ISBN 978-0-292-76192-6.
- ↑ Fage, J. D.; Oliver, Roland Anthony, บ.ก. (1975). The Cambridge History of Africa (ภาษาอังกฤษ). Vol. 4. Oliver: Cambridge University Press. p. 65. ISBN 978-0-521-20413-2.
ข้อมูล
[แก้]พงศาวดาร
[แก้]
- Ibn Abd al-Hakam, English trans. by C.C. Torrey, 1901, "The Mohammedan Conquest of Egypt and North Africa", Historical and Critical Contributions to Biblical Science, pp. 277–330. online; French trans. in De la Salle Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique Septentrionale, 1852, v.1, App. 1 (pp. 301–308)
- al-Nuwayri, French trans. in De La Salle, Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique Septentrionale, 1852, v.1, App. 2 (pp. 314–444) (From 647 raid through end of Aghlabids) and 1854, v. 2 App.1 (pp. 483–89) (for Zirids). Italian transl. in M. Amari (1851) Nuova raccolta di scritture e documenti intorno alla dominazione degli arabi in Sicilia, (p.27-163) (Aghlabids only)
- Ibn Khaldoun, French trans. in De La Salle (1852–56), Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique Septentrionale 4 vols, Algiers: Imprimerie du Gouvernment. v.1, v.2 v.3, vol. 4
- Ibn al-Athir extracts from Kamel al-Tewarikh, French trans. in De La Salle, Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l'Afrique Septentrionale, 1854, v.2, App.#5, (pp. 573ff)
ทุติยภูมิ
[แก้]- Julien, C.A. (1931) Histoire de l'Afrique du Nord, vol. 2 – De la conquête arabe à 1830, 1961 edition, Paris: Payot.
- Idris, Hady Roger (1959). La Berbérie orientale sous les Zirides X.-XII. siècles (ภาษาฝรั่งเศส). Vol. 1. Adrien-Maisonneuve.
- Idris, H. R. (1962). La Berbérie orientale sous les Zīrīdes, Xe-XIIe siècles (ภาษาฝรั่งเศส). Vol. 2. Adrien-Maisonneuve.
- Brunschvig, Robert (1982). La Berberie orientale sous les Hafsides des origines à la fin du XVe siècle (ภาษาฝรั่งเศส). Vol. 1. Adrien-Maisonneuve.
- Brunschvig, Robert (1984). La Berbérie orientale sous les Ḥafṣides: des origines à la fin du XVe siècle (ภาษาฝรั่งเศส). Vol. 2. Adrien-Maisonneuve.
| นานาชาติ | |
|---|---|
| ประจำชาติ | |
| อื่น ๆ | |
