อำเภอเมืองยาง (จังหวัดเชียงตุง)

อำเภอเมืองยาง

မိုင်းယန်းမြို့နယ်
อำเภอเมืองยาง မိုင်းယန်းမြို့နယ်
อำเภอ
	ที่ตั้งของอำเภอเมืองยางในจังหวัดเชียงตุงและรัฐฉาน
	อำเภอเมืองยาง ที่ตั้งของอำเภอเมืองยางในประเทศพม่า
	พิกัด: 21°50′45″N 99°41′11″E / 21.84583°N 99.68639°E
ประเทศ	พม่า
รัฐ	ฉาน
ภูมิภาค	ฉานตะวันออก
จังหวัด	จังหวัดเชียงตุง
พื้นที่
• ทั้งหมด	2,718.7 ตร.กม. (1,049.7 ตร.ไมล์)
ประชากร (2014)
• ทั้งหมด	107,645 คน
• ความหนาแน่น	39.955 คน/ตร.กม. (103.48 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา	UTC+6.30 (MST)

อำเภอเมืองยาง (ไทเขิน: ᨾᩮᩨᨦᨿᩣ᩠ᨦ; ไทใหญ่: မိူင်းယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း; พม่า: မိုင်းယန်းမြို့နယ်; อังกฤษ: Mong Yang township) เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงตุง รัฐฉาน ประเทศพม่า พื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภอเมืองยางอยู่ภายใต้การควบคุมเบ็ดเสร็จของกองกำลังชนกลุ่มน้อย โดยส่วนใหญ่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพรวมแห่งรัฐว้า (UWSM) ซึ่งได้รับการจัดตั้งให้เป็นเขตการปกครองพิเศษที่ 2 และมีพื้นอีกส่วนหนึ่งอยู่ภายใต้การการควบคุมของกองทัพสัมพันธมิตรชาติประชาธิปไตย (NDAA) ซึ่งได้รับการจัดตั้งให้เป็นเขตการปกครองพิเศษที่ 4

ประวัติ

ไม่ปรากฏหลักฐานที่ชัดเจนว่าเมืองยางได้รับการก่อตั้งขึ้นเมื่อใด เรื่องราวของเมืองยางนั้นปรากฏขึ้นเป็นครั้งแรกในราวพุทธศตวรรษ 20 โดยมีสถานะเป็นเมืองบริวารภายใต้ปริมณฑลแห่งอำนาจของเมืองเชียงตุง^[2] จากนั้น หลังจากที่เมืองเชียงตุงได้เข้าไปอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ และได้มีการจัดแบ่งพื้นที่การปกครองตามแนวคิดตะวันตก พื้นที่ปกครองของเมืองยางก็ได้รับการจัดตั้งให้เป็นหน่วยการปกครองย่อยภายใต้การปกครองของเมืองเชียงตุงอีกทอดหนึ่ง ซึ่งเป็นลักษณะที่ได้รับการสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ประเทศไทยได้ส่งกำลังทหารเข้ายึดครองดินแดนบางส่วนของประเทศเมียนมา รวมถึงพื้นที่ของอำเภอเมืองยาง ได้มีการจัดตั้งดินแดนสหรัฐไทยเดิมขึ้น และมีการประกาศให้อำเภอเมืองยางมีสถานะเป็นอำเภอหนึ่งของดินแดนสหรัฐไทยเดิม ขึ้นตรงกับข้าหลวงทหารที่เมืองเชียงตุง เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2486^[3]

อำเภอเมืองยางได้รับการจัดตั้งเป็นเขตปกครองระดับอำเภอตามคำสั่งของกระทรวงมหาดไทยและศาสนา เลขที่ 105/4/ส่วนย่อย (1) (พม่า: ၁၀၅ /၄ / စိတ် (၁)) ลงวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2515^[4]

ที่ตั้งและลักษณะทางภูมิศาสตร์

อำเภอเมืองยางตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่เหนือสุดของรัฐฉานภาคตะวันออก มีพิกัดที่ตั้งโดยประมาณที่เส้นละติจูดที่ 22 องศา 10 ลิปดาเหนือ และเส้นลองจิจูดที่ 99 ถึง 100 องศาตะวันออก รูปร่างโดยรวมของพื้นที่คล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีเนื้อที่ทั้งสิ้นประมาณ 2,719 ตารางกิโลเมตร พรมแดนด้านทิศเหนือติดต่อกับนครผูเอ่อร์ มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ด้านทิศตะวันออกติดต่อกับจังหวัดปกครองตนเองสิงสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ทิศใต้ติดต่อกับอำเภอเมืองขากและอำเภอเมืองลา จังหวัดเชียงตุง และทิศตะวันตกติดต่อกับอำเภอหมากหมัง เขตปกครองตนเองว้า (Wa Self-Administered Division, Wa SAD) ในรัฐฉานเหนือ ลักษณะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา สลับกับแอ่งที่ราบขนาดเล็ก มีลำน้ำสำคัญ 3 สาย คือ 1) ลำน้ำยาง 2) ลำน้ำหลวย และ 3) ลำน้ำว้า^[4]

เขตการปกครอง

พื้นที่อำเภอเมืองยางอยู่ภายใต้การเคลื่อนไหวของกองกำลังชนกลุ่มน้อยมาช้านาน จนกระทั่งในราวพุทธทศวรรษ 2530 ได้มีการทำข้อตกลงสงบศึกระหว่างกองกำลังเหล่านี้กับรัฐบาลพม่าในขณะนั้น^[5] นำไปสู่การจัดตั้งเขตปกครองพิเศษภายใต้การควบคุมของกองกำลังชนกลุ่มน้อยในเวลาต่อมา ซึ่งทำให้เขตการปกครองในพื้นที่อำเภอเมืองยางถูกจัดแบ่ง ดังนี้^[4]

เขตปกครองปกติ — อยู่ภายใต้การปกครองของรัฐบาลพม่า ประกอบด้วย 1 เมือง (မြို့/Town) และ 2 ตำบล (เอิ่ง/ကျေးရွာအုပ်စု/Village Tract)
1. เมืองยาง — มีสถานะเปรียบเทียบได้กับเทศบาลเมือง ประกอบด้วย 11 แขวง (ရပ်ကွက်/Ward) แต่จะเรียกว่าหมู่บ้าน
  1. เซตาน (ᨪᩮᨲᩣ᩠ᨶ ; ဈေးတန်း)
  2. ป่าใหม่ (ᨸ᩵ᩣᩉᩱ᩠᩵ᨾ ; ပါမိုင်)
  3. เวียงเหล็ก (ᩅ᩠ᨿᨦᩉᩮᩖᨠ ; ဝိန်းလိတ်)
  4. ป่าโนน (ᨸ᩵ᩣᨶ᩠ᩅᩁ ; ပါနွန်း)
  5. เมืองเป็ง (ᨾᩮᩨ᩠ᨦᩮᨸ᩠ᨦ ; မိုင်းပိန်း)
  6. เชียงหิน (ᨩ᩠ᨿᨦᩉᩦ᩠ᨶ ; ကျိုင်းဟင်)
  7. หัวกาด (ᩉᩫ᩠ᩅᨠᩣ᩠ᨯ ; ဟိုကပ်)
  8. ฮ่อใต้ (ᩌᩳ᩵ᨲᩱ᩶ ; ဟော်တိုက်)
  9. หมอกใหม่ (ᩉ᩠ᨾᨠ᩠ᩋᩉᩱ᩠ᨾ᩵ ; မောက်မိုင်)
  10. ฮ่อกลาง (ᩌᩳ᩵ᨠᩣ᩠ᨦ ; ဟော်ကန်)
  11. ม่อนแกะ (ᨾ᩠᩵ᩋᩁᨣᩯ ; မွန်ကဲ)
2. ตำบลเมืองหลวย (ᨾᩮᩨ᩠ᨦᩉᩖᩅ᩠ᨿ ; မိုင်းလွေ)
3. ตำบลยางกวง (ᨿᩣ᩠ᨦᨠ᩠ᩅᨦ ; ယန်းကောင်)
เขตปกครองพิเศษหมายเลข 2 — อยู่ภายใต้การควบคุมเบ็ดเสร็จของกองทัพรวมแห่งรัฐว้า (UWSM) มีศูนย์กลางการปกครองพื้นที่ในเขตอำเภอเมืองยางที่เมืองป๊อก
เขตปกครองพิเศษหมายเลข 4 — อยู่ภายใต้การควบคุมเบ็ดเสร็จของกองทัพสัมพันธมิตรชาติประชาธิปไตย (NDAA) ซึ่งมีศูนย์กลางในการปกครองอยู่ที่เมืองลา อำเภอเมืองลา ซึ่งตามแผนการจัดตั้งจังหวัดเมืองลา พื้นที่ส่วนนี้อาจถูกจัดแบ่งให้ไปขึ้นกับจังหวัดเมืองลาที่จะจัดตั้งขึ้นมาใหม่

อ้างอิง

↑ Myanmar City Population
↑ ทวี สว่างปัญญางกูร. "พงศาวดารเมืองเชียงตุง." หน้า 42.
↑ "ประกาสกองบันชาการทหานสูงสุด เรื่องการจัดการปกครองสหรัถไทยเดิม" (PDF). ราชกิจจานุเบกสา. 60 (55ง): 3272. 15 มิถุนายน พ.ศ. 2486. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-11-09. สืบค้นเมื่อ 2022-02-05. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |date= (help)
1 2 3 မြို့နယ်အထွေအုပ်ချုပ်ရေးဥိးစိးဌာန, ကျိုင်းတုံခရိုင်. "မိုင်းယန်းမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ". หน้า 2.
↑ Aung Myint, Sithu (20 March 2019). "The UWSA 30 years of Going Its Own Way". Frontier Myanmar. สืบค้นเมื่อ 3 February 2022.{{cite news}}: CS1 maint: url-status (ลิงก์)

[1] Myanmar City Population

[2] ทวี สว่างปัญญางกูร. "พงศาวดารเมืองเชียงตุง." หน้า 42.

[ราชกิจจานุเบกษา3-3] "ประกาสกองบันชาการทหานสูงสุด เรื่องการจัดการปกครองสหรัถไทยเดิม" (PDF). ราชกิจจานุเบกสา. 60 (55ง): 3272. 15 มิถุนายน พ.ศ. 2486. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-11-09. สืบค้นเมื่อ 2022-02-05. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |date= (help)

[:0-4] 1 2 3 မြို့နယ်အထွေအုပ်ချုပ်ရေးဥိးစိးဌာန, ကျိုင်းတုံခရိုင်. "မိုင်းယန်းမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ". หน้า 2.

[5] Aung Myint, Sithu (20 March 2019). "The UWSA 30 years of Going Its Own Way". Frontier Myanmar. สืบค้นเมื่อ 3 February 2022.{{cite news}}: CS1 maint: url-status (ลิงก์)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]