อำเภอลำปลายมาศ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอลำปลายมาศ
แผนที่จังหวัดบุรีรัมย์ เน้นอำเภอลำปลายมาศ
อุทยานลำน้ำมาศ พระธาตุทะเมนชัย
ยิ่งใหญ่ศาลเจ้าพ่อ สิ่งทอผ้าพื้นบ้าน
อาหารเลื่องลือไกล มีชัยศูนย์สร้างงาน
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอลำปลายมาศ
อักษรโรมันAmphoe Lam Plai Mat
จังหวัดบุรีรัมย์
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่802.50 ตร.กม.
ประชากร134,333 คน (พ.ศ. 2561)
ความหนาแน่น167.39 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์3110
รหัสไปรษณีย์31130
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอลำปลายมาศ ถนนเทียมดิษฐ์อุทิศ ตำบลลำปลายมาศ อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ 31130
พิกัด15°1′30″N 102°50′18″E / 15.02500°N 102.83833°E / 15.02500; 102.83833
โทรศัพท์0 4466 0411, 0 4466 1370
โทรสาร0 4466 0411, 0 4466 1370
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ลำปลายมาศ เป็นอำเภอหนึ่งทางทิศตะวันตกของจังหวัดบุรีรัมย์ มีแหล่งน้ำสำคัญคือลำน้ำมาศ และเป็น 1 ใน 4 อำเภอของจังหวัดที่มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือผ่าน ทำให้กลายเป็นเมืองค้าขายที่สำคัญของจังหวัด สินค้าที่สำคัญได้แก่ ผ้าไหมมัดหมี่, จักสานไม้, ไข่เค็มพอกดิน และแคนตาลูป

ที่มาของชื่อ[แก้]

ความหมายของชื่อ "ลำปลายมาศ" แยกได้เป็นสามคำ ดังนี้

  • ลำ หมายถึง เส้นทางหรือสายน้ำ
  • ปลาย เพี้ยนและกร่อนมาจากคำส่วยหรือคำเขมรว่า "ประ" แปลว่า เงิน
  • มาศ เป็นคำสันสกฤต แปลว่า ทอง

เมื่อรวมความแล้ว ลำปลายมาศจึงแปลว่า "เส้นทางหรือสายน้ำเงินทอง"

ประวัติ[แก้]

ใจกลางตัวอำเภอลำปลายมาศ

เดิมบริเวณอำเภอลำปลายมาศเป็นเพียงหมู่บ้านเล็ก ชุมชนกลุ่มน้อย ไม่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ จนกระทั่งทางราชการได้สร้างทางรถไฟจากนครราชสีมา (สร้างถึงนครราชสีมาเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2443 และถึงบุรีรัมย์เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2468) ผ่านเข้ามาทางหมู่บ้านแห่งนี้ จึงมีผู้คนเข้าจับจองที่ดิน มีบ้านเรือนจำนวนมากขึ้นโดยลำดับ

เมื่อเส้นทางรถไฟผ่านจนไปสิ้นสุดลงที่อุบลราชธานีแล้ว จึงมีคนตั้งชื่อหมู่บ้านบริเวณนี้ขึ้น เรียกกันมาตลอดว่า "บ้านหนองยาง" ช่วงเวลานั้นเมื่อมีสถานีรถไฟแล้ว ชาวบ้านก็เรียกชื่อสถานีว่า "สถานีหนองยาง" หรือ "สะเตหนองยาง" โดยในตอนนั้น บ้านหนองยางยังขึ้นกับอำเภอนางรอง

ใน พ.ศ. 2479 กระทรวงมหาดไทยได้มีประกาศให้โอนหมู่บ้านและตำบลบางแห่งบางจากอำเภอพิมาย (เขตอำเภอชุมพวงในปัจจุบัน) ของจังหวัดนครราชสีมา ตั้งขึ้นเป็นตำบลโคกสะอาด โอนตำบลหนองกะทิงและตำบลหนองยางจากเขตอำเภอนางรอง ตั้งชื่อตำบลในนามเดิม รวมทั้งโอนตำบลทะเมนชัย ตำบลตลาดโพธิ์ และตำบลโคกกลางจากอำเภอเมืองบุรีรัมย์ รวมกันได้ 6 ตำบล ต่อมาได้ประกาศจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอลำปลายมาศ เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2479 โดยขึ้นตรงกับอำเภอเมืองบุรีรัมย์

ที่ว่าการกิ่งอำเภอลำปลายมาศหลังแรกตั้งอยู่ที่บริเวณหน้าตลาดสดสุขาภิบาลลำปลายมาศ ปัจจุบันนี้ได้มีชาวจีนมาสร้างอาคารพาณิชย์ค้าขายเป็นย่านชุมชนขนาดใหญ่ ส่วนเกษตรกรก็นำผลิตผลมาจำหน่ายเกือบทุกฤดูกาล นอกจากนี้ยังมีโรงแรมเกิดขึ้นหลายแห่ง สถานะเศรษฐกิจทางการเงินแพร่สะพัด ตำบลและอำเภอใกล้เคียงก็นำสินค้าผลผลิตมาจำหน่ายแลกเปลี่ยนกัน โดยมีสถานีรถไฟเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้า ต่อมาในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2490 กระทรวงมหาดไทยได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอลำปลายมาศขึ้นเป็น อำเภอลำปลายมาศ

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอตั้งอยู่อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศตะวันตกระยะทางประมาณ 31 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอลำปลายมาศแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 216 หมู่บ้าน

1. ลำปลายมาศ (Lam Plai Mat) - 9. เมืองแฝก (Mueang Faek) 17 หมู่บ้าน
2. หนองคู (Nong Khu) 14 หมู่บ้าน 10. บ้านยาง (Ban Yang) 13 หมู่บ้าน
3. แสลงพัน (Salaeng Phan) 17 หมู่บ้าน 11. ผไทรินทร์ (Phathairin) 19 หมู่บ้าน
4. ทะเมนชัย (Thamen Chai) 17 หมู่บ้าน 12. โคกล่าม (Khok Lam) 12 หมู่บ้าน
5. ตลาดโพธิ์ (Talat Pho) 9 หมู่บ้าน 13. หินโคน (Hin Khon) 16 หมู่บ้าน
6. หนองกะทิง (Nong Kathing) 11 หมู่บ้าน 14. หนองบัวโคก (Nong Bua Khok) 13 หมู่บ้าน
7. โคกกลาง (Khok Klang) 16 หมู่บ้าน 15. บุโพธิ์ (Bu Pho) 8 หมู่บ้าน
8. โคกสะอาด (Khok Sa-at) 16 หมู่บ้าน 16. หนองโดน (Nong Don) 8 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอลำปลายมาศประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลลำปลายมาศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำปลายมาศทั้งตำบล บางส่วนของตำบลหนองคู และบางส่วนของตำบลหินโคน
  • เทศบาลตำบลทะเมนชัย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลทะเมนชัยและบางส่วนของตำบลหนองบัวโคก
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองคู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองคู (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลลำปลายมาศ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแสลงพัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแสลงพันทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทะเมนชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทะเมนชัย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลทะเมนชัย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตลาดโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดโพธิ์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกะทิง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกะทิงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกกลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสะอาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองแฝก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองแฝกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านยางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลผไทรินทร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผไทรินทร์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกล่าม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกล่ามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหินโคน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินโคน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลลำปลายมาศ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวโคก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวโคก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลทะเมนชัย)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบุโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุโพธิ์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองโดน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองโดนทั้งตำบล

โครงสร้างพื้นฐาน[แก้]

การขนส่ง[แก้]

สถานีรถไฟลำปลายมาศ

การศึกษา[แก้]

ประถมศึกษา
มัธยมศึกษา
อาชีวศึกษา

วัฒนธรรม[แก้]

อำเภอลำปลายมาศมีเทศกาลท้องถิ่นที่สำคัญ คือ เทศกาลงานงิ้ว ซึ่งจัดขึ้นในเดือนธันวาคมของทุกปี

อ้างอิง[แก้]