อำเภอท่าชนะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอท่าชนะ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมันAmphoe Tha Chana
แผนที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี เน้นอำเภอท่าชนะ
คำขวัญ: 
หอยขาวอร่อยดี คันธุลีทุเรียนเด็ด หาดสำเร็จเที่ยวสบาย
ท่ากระจายผ้าไหมงาม เลื่องลือนามระกำหวาน ไหว้อังคารพุทธทาส ชมธรรมชาติเขาประสงค์ ลืมไม่ลง... ท่าชนะ
พิกัดภูมิศาสตร์: 9°34′20″N 99°9′54″E / 9.57222°N 99.16500°E / 9.57222; 99.16500
ประเทศ ไทย
จังหวัดสุราษฎร์ธานี
พื้นที่
 • ทั้งหมด687.4 ตร.กม. (265.4 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2563)
 • ทั้งหมด54,667 คน
 • ความหนาแน่น79.53 คน/ตร.กม. (206.0 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 84170
รหัสภูมิศาสตร์8407
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอท่าชนะ หมู่ที่ 4 ตำบลท่าชนะ อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี 84170
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ท่าชนะ เป็นอำเภอในจังหวัดสุราษฎร์ธานี นับเป็นประตูสู่จังหวัดสุราษฎร์ธานี (เมื่อเดินทางมาจากด้านเหนือ)

ประวัติ[แก้]

มีหลักฐานตั้งแต่ ร.ศ. 123 (พ.ศ. 2447) ว่า พื้นที่อำเภอท่าชนะในปัจจุบันเดิมอยู่ในเขตพื้นที่ของ อำเภอประสงค์[1][2] ขึ้นอยู่กับเมืองหลังสวน สังกัดมณฑลชุมพร และใน ร.ศ. 125 ทางราชการได้ย้ายอำเภอประสงค์ เขตเมืองหลังสวน มาขึ้นกับเขตเมืองไชยา[3]

ต่อมา ร.ศ. 128 (พ.ศ. 2452) เมื่อมีการปรับปรุงหัวเมืองและเทศาภิบาลทั้งหลาย อำเภอประสงค์ถูกยุบลงเป็น กิ่งอำเภอประสงค์[4] ให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอพุมเรียง (อำเภอไชยา) ภายหลังกิ่งอำเภอประสงค์ถูกยุบลงเหลือเพียงเป็นตำบลประสงค์ สังกัดกับอำเภอเมืองไชยา[5] เนื่องจากผู้คนพลเมืองน้อย การงานก็เบาบางลง ลู่ทางไปมาตรวจตราระหว่างกิ่งอำเภอประสงค์ และอำเภอเมืองไชยาสะดวกขึ้นกว่าแต่ก่อน

ในปี พ.ศ. 2490 ท้องที่อำเภอประสงค์เดิมได้ถูกจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภออีกครั้ง ในชื่อ "กิ่งอำเภอท่าชนะ"[6] โดยรวมพื้นที่ตำบลท่าชนะ ตำบลวัง ตำบลประสงค์ ตำบลสมอทอง และตำบลคันธุลี และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอไชยา และในอีก 8 ปีถัดมา ท้องที่ของกิ่งอำเภอท่าชนะ อำเภอไชยา ก็ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอท่าชนะ[7] จนถึงปัจจุบัน

  • วันที่ 16 กันยายน 2449 ยกพื้นที่อำเภอประสงค์ แขวงเมืองหลังสวน มาขึ้นกับเขตเมืองไชยา[3]
  • วันที่ 2 พฤษภาคม 2452 ยุบอำเภอประสงค์ ลงเป็น กิ่งอำเภอประสงค์ และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอพุมเรียง (อำเภอไชยา)[4]
  • วันที่ 29 มิถุนายน 2462 ยุบกิ่งอำเภอประสงค์ และให้ไปขึ้นกับอำเภอเมืองไชยา[5]
  • วันที่ 30 กันยายน 2490 ตั้งตำบลสมอทอง แยกออกจากตำบลท่าชนะ และตำบลคันธุลี ตั้งตำบลวัง แยกออกจากตำบลตะกรบ และตำบลท่าชนะ (ในขณะนั้นอยู่ในการปกครองของอำเภอไชยา)[8]
  • วันที่ 9 ธันวาคม 2490 แยกพื้นที่ตำบลท่าชนะ ตำบลวัง ตำบลประสงค์ ตำบลสมอทอง และตำบลคันธุลี ของอำเภอไชยา มาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอท่าชนะ[6] และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอไชยา
  • วันที่ 5 มิถุนายน 2499 ยกฐานะกิ่งอำเภอท่าชนะ อำเภอไชยา ขึ้นเป็น อำเภอท่าชนะ[7]
  • วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าชนะ ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าชนะ และตำบลสมอทอง[9]
  • วันที่ 27 กรกฎาคม 2508 เปิดที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขท่าชนะ[10]
  • วันที่ 31 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลคลองพา แยกออกจากตำบลสมอทอง[11]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลท่าชนะ เป็นเทศบาลตำบลท่าชนะ[12] ด้วยผลของกฎหมาย

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอท่าชนะตั้งอยู่ทางตอนเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอท่าชนะแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 ตำบล 82 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ท่าชนะ (Tha Chana) 10 หมู่บ้าน
2. สมอทอง (Samo Thong) 10 หมู่บ้าน
3. ประสงค์ (Prasong) 27 หมู่บ้าน
4. คันธุลี (Khan Thuli) 14 หมู่บ้าน
5. วัง (Wang) 8 หมู่บ้าน
6. คลองพา (Khlong Pha) 13 หมู่บ้าน
แผนที่

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอท่าชนะประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลท่าชนะ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าชนะ และบางส่วนของตำบลสมอทอง
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าชนะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าชนะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลท่าชนะ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสมอทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสมอทอง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลท่าชนะ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลประสงค์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประสงค์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคันธุลี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคันธุลีทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคลองพา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองพาทั้งตำบล

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง นายคลิ้ง นายอำเภอประสงค์ แขวงเมืองหลังสวนลาออก ให้หลวงพรหมสุภา นายอำเภอปะทิว เป็นนายอำเภอประสงค์ ให้นายสอนเป็นนายอำเภอปะทิว" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 21 (49): 905. March 5, 1904.
  2. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย [เรื่อง ให้นายโพเป็นนายอำเภอพุนพิน ให้นายสอนเป็นนายอำเภอประสงค์ ให้พระเทพไชยบุรินทร์เป็นนายอำเภอท่าแซะ ให้นายเจริญเป็นนายอำเภอปทิว]" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 23 (8): 143. May 20, 1906.
  3. 3.0 3.1 "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย [เรื่อง โอนอำเภอประสงค์จากเขตเมืองหลังสวนมาเป็นเขตเมืองไชยา รวมอยู่ในบ้านพุมเรียงและศาลพุมเรียง]" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 23 (25): 626. September 16, 1906.
  4. 4.0 4.1 "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยุบอำเภอประสงค์ แขวงเมืองไชยา ลงเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 26 (0 ง): 137. May 2, 1909.
  5. 5.0 5.1 "ประกาศ เรื่อง ยุบกิ่งอำเภอประสงค์รวมกับอำเภอเมืองไชยา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 36 (0 ก): 120. June 29, 1919.
  6. 6.0 6.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (60 ง): 3188–3193. December 9, 1947.
  7. 7.0 7.1 "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งอำเภอนาทวี อำเภอสะบ้าย้อย อำเภอคำชะอี อำเภอย่านตาขาว อำเภอวัดโบสถ์ อำเภอหนองบัว อำเภอวัฒนานคร อำเภอแสวงหา อำเภอท่าชนะ อำเภอพระพุทธบาท อำเภอโนนสัง อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอบ้านโฮ่ง อำเภอคีรีมาศ อำเภอชนแดน อำเภอแม่แจ่ม อำเภอไทรน้อย และอำเภอบ้านแพง พ.ศ. ๒๔๙๙" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (46 ง): 657–661. June 5, 1956.
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (46 ง): 2507–2533. September 30, 1947.
  9. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลท่าชนะ อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (75 ง): (ฉบับพิเศษ) 88-89. September 20, 1956.
  10. "ประกาศกระทรวงคมนาคม เรื่อง เปิดที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขท่าชนะ และชะอวด" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 82 (59 ง): 1929. July 27, 1965.
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 105 (143 ง): (ฉบับพิเศษ) 172-175. August 31, 1988.
  12. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. February 24, 1999.