อำเภอคอนสวรรค์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอคอนสวรรค์
แผนที่จังหวัดชัยภูมิ เน้นอำเภอคอนสวรรค์
กาหลงคอนสวรรค์ สำคัญพระใหญ่ ผ้าไหมมัดหมี่
มากมีหมอนขิด วิจิตรกระติบสาน ชาวบ้านสุขหลาย
มากมายนกเป็ดน้ำ งามล้ำวัฒนธรรม
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอคอนสวรรค์
อักษรโรมัน Amphoe Khon Sawan
จังหวัด ชัยภูมิ
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 468.1 ตร.กม.
ประชากร 53,775 คน (พ.ศ. 2560)
ความหนาแน่น 114.87 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 3603
รหัสไปรษณีย์ 36140
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอคอนสวรรค์ หมู่ที่ 13 ถนนลาดใหญ่-ช่องสามหมอ ตำบลคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ 36140
พิกัด 15°55′54″N 102°16′52″E / 15.93167°N 102.28111°E / 15.93167; 102.28111
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4488 9013
หมายเลขโทรสาร 0 4488 9013

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอคอนสวรรค์ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ

ประวัติศาสตร์[แก้]

อำเภอคอนสวรรค์ นับว่าเป็นอำเภอที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานและมีอารยธรรมซ้อนทับกันหลายสมัย เริ่มตั้งแต่สมัยทวารวดี สมัยขอม และสมัยล้านช้าง สืบเนื่องมาจนถึงสมัยปัจจุบัน โดยสันนิษฐานว่า ถูกสร้างขึ้นมาก่อนปี พ.ศ.2369 เจ้าเมืองคอนสวรรค์คนแรก คือ พระยาขุนหาญ ซึ่งเป็นญาติกับเจ้าเมืองนครราชสีมาในสมัยนั้น ได้อพยพไพร่พลมาสร้างเมืองใหม่บริเวณราบลุ่มแม่น้ำชีตอนบน เมื่อตั้งบ้านเมืองแห่งใหม่ได้สำเร็จแล้ว ปรากฏว่า ชาวเมืองมีความอยู่เย็นเป็นสุข ข้าวปลาอาหารอุดมสมบูรณ์ แม้กระทั่งนกกาบินมาหากินเป็นต้องใหลในความอุดมสมบูรณ์ทางพืชพรรณธัญญาหารของเมืองนี้ ดังนั้นพระยาขุนหาญจึงได้ให้นามเมืองแห่งนี้ว่า “นครกาหลง”

ในสมัยต่อมาเกิดสงครามแย่งชิงเมือง ส่งผลให้ชาวเมืองนครกาหลงต้องแยกย้ายกันเป็นกลุ่ม และอพยพไปตั้งถิ่นฐานอยู่ที่อื่น เช่น บ้านพักเกวียน บ้านเพชรใหญ่ บ้านแท่น บ้านมอญ และบ้านดอนไก่เถื่อน ภายหลังจากสงครามสงบลง ชาวเมืองที่เหลืออยู่จึงได้ร่วมกันสร้างและบูรณะเมืองขึ้นมาใหม่อีกครั้ง พร้อมกับเปลี่ยนชื่อเมืองใหม่ว่า “เมืองสวนหม่อน” หลายปีต่อมาเมืองก็แตกและกลายเป็นเมืองร้างอีกครั้ง

จนกระทั่งในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น มีผู้คนชาวลาวเวียงจันทน์จำนวนมากอพยพข้ามฝั่งแม่น้ำโขงเข้ามาตั้งบ้านเรือนอยู่ ณ เมืองนครกาหลงเดิม และเรียกชื่อใหม่ว่า “บ้านคอนสวรรค์” ตั้งอยู่ในบริเวณราบลุ่มแม่น้ำชีเขตเมืองไชยภูมิ์ ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองรูปแบบใหม่ในปี พ.ศ.2449 ซึ่งกำหนดให้เปลี่ยนการปกครองจาก “เมือง” เป็น “จังหวัด” เมืองไชยภูมิ์จึงเปลี่ยนเป็น จังหวัดชัยภูมิ และ คอนสวรรค์ มีฐานะเป็นตำบลหนึ่งขึ้นกับอำเภอเมืองชัยภูมิ

ต่อมาภายหลังทางราชการได้แยกพื้นที่ตำบลคอนสวรรค์ ตำบลยางหวาย และตำบลช่องสามหมอ ออกจากอำเภอเมืองชัยภูมิ มาจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอคอนสวรรค์ โดยมีที่ว่าการอำเภอและศูนย์ราชการตั้งอยู่ที่บ้านจอก หลังจากนั้นจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอคอนสวรรค์ตามลำดับ พร้อมทั้งจัดตั้งตำบลเพิ่มขึ้นอีก

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอคอนสวรรค์ ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกสุดของจังหวัดชัยภูมิ ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 38 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอคอนสวรรค์แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 9 ตำบล 103 หมู่บ้าน ได้แก่

1. คอนสวรรค์ (Khon Sawan) 6. บ้านโสก (Ban Sok)
2. ยางหวาย (Yang Wai) 7. โคกมั่งงอย (Khok Mang Ngoi)
3. ช่องสามหมอ (Chong Sam Mo) 8. หนองขาม (Nong Kham)
4. โนนสะอาด (Non Sa-at) 9. ศรีสำราญ (Si Samran)
5. ห้วยไร่ (Huai Rai)

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอคอนสวรรค์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลคอนสวรรค์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลคอนสวรรค์และบางส่วนของตำบลโคกมั่งงอย
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคอนสวรรค์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคอนสวรรค์ (นอกเขตเทศบาลตำบลคอนสวรรค์)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลยางหวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางหวายทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลช่องสามหมอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช่องสามหมอทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโนนสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนสะอาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยไร่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโสก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโสกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกมั่งงอย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกมั่งงอย (นอกเขตเทศบาลตำบลคอนสวรรค์)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองขามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลศรีสำราญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสำราญทั้งตำบล



บุคคลที่มีชื่อเสียง[แก้]

พระเถระ

นางงาม

ศิลปิน


สถาบันการเงิน[แก้]

  • ธนาคารออมสิน สาขาคอนสวรรค์
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.คอนสวรรค์)
  • สหกรณ์การเกษตรคอนสวรรค์ จำกัด

ภาษา[แก้]

  • ภาษาลาวสำเนียงเวียงจันทน์ ซึ่งพบมากในอำเภอคอนสวรรค์ และอำเภอต่าง ๆ ในเขตจังหวัดชัยภูมิ เนื่องจากบรรพบุรุษชาวชัยภูมิส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากชาวนครเวียงจันทน์
  • ภาษาไทโคราช หรือ ไทเดิ้ง พบว่ามีการใช้ใน 1 หมู่บ้าน คือ บ้านโนนพันชาติ ตำบลโนนสะอาด
  • ภาษาไทย ใช้ในการติดต่อสื่อสารกับหน่วยงานต่าง ๆ ของภาครัฐ หรืองานพิธีสำคัญทางราชการ