อำนาจ (สังคมและการเมือง)
ในรัฐศาสตร์ อำนาจ (อังกฤษ: power) คือความสามารถในการชักจูงหรือกำหนดการกระทำ ความเชื่อ หรือพฤติกรรมของผู้ที่เกี่ยวข้อง[1][2][3] อำนาจไม่ได้หมายถึงการข่มขู่ การบังคับ หรือการใช้กำลัง ระหว่างฝ่ายหนึ่งกับอีกฝ่ายหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่ยังสามารถแสดงออกได้ผ่านวิธีการที่ไม่ใช่การใช้กำลังโดยตรง เช่น การสร้างหรือใช้อิทธิพลผ่านสถาบัน กฎเกณฑ์ หรือระบบต่าง ๆ ที่ทำให้บุคคลยอมทำตามโดยไม่จำเป็นต้องถูกบังคับโดยตรง[4]
อำนาจยังอาจปรากฏในรูปแบบเชิงโครงสร้าง ซึ่งเป็นอำนาจที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลหรือกลุ่ม เช่น เจ้านายกับทาส เจ้าของบ้านกับสมาชิกในบ้าน นายจ้างกับลูกจ้าง พ่อแม่กับลูก ผู้แทนการเมืองกับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง โดยความสัมพันธ์เหล่านี้แสดงให้เห็นว่าใครอยู่ในตำแหน่งเหนือกว่าใคร และในรูปแบบเชิงวาทกรรม ซึ่งเป็นอำนาจที่เกิดจากภาษา ความคิด และการจัดหมวดหมู่ทางสังคม โดยสิ่งเหล่านี้สามารถทำให้พฤติกรรมหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งได้รับการมองว่าถูกต้อง ชอบธรรม หรือมีคุณค่าเหนือกว่ากลุ่มอื่น[3] และเมื่อเชื่อมโยงอำนาจกับความชอบธรรม ก็มักมีการใช้คำว่า อำนาจหน้าที่ (authority) เมื่ออำนาจนั้นถูกมองว่ามีความชอบธรรม หรือได้รับการยอมรับจากสังคม เช่น อำนาจตามกฎหมายหรือประเพณี[5] นักวิชาการมักแยกรูปแบบของอำนาจด้วยกันสองแบบ ได้แก่ อำนาจอ่อน (soft power) และอำนาจแข็ง (hard power)[6][7]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ McLean, Iain; McMillan, Alistair (2009-02-26). The Concise Oxford Dictionary of Politics (ภาษาอังกฤษ). OUP Oxford. ISBN 978-0-19-101827-5.
- ↑ "Definition of POWER". www.merriam-webster.com (ภาษาอังกฤษ). 2024-10-11. สืบค้นเมื่อ 2024-10-15.
- 1 2 Barnett, Michael; Duvall, Raymond (2005). "Power in International Politics". International Organization. 59 (1): 39–75. doi:10.1017/S0020818305050010. ISSN 0020-8183. JSTOR 3877878. S2CID 3613655.
- ↑ Finnemore, Martha; Goldstein, Judith (2013), "Puzzles about Power", Back to Basics: State Power in a Contemporary World, Oxford University Press, doi:10.1093/acprof:oso/9780199970087.003.0001, ISBN 978-0-19-997008-7, สืบค้นเมื่อ 9 เมษายน 2022
{{citation}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) CS1 maint: work parameter with ISBN (ลิงก์) - ↑ "Authority | Definition, Types & Uses | Britannica". www.britannica.com (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2024-10-15.
- ↑ Wilson III, E. J. (2008). Hard power, soft power, smart power. The annals of the American academy of Political and Social Science, 616(1), 110-124.
- ↑ Gray, Colin S. Hard power and soft power: the utility of military force as an instrument of policy in the 21st century. Lulu. com, 2011.