อาณาจักรล่องเจะ
อาณาจักรล่องเจะ | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ค.ศ. 1237/1251[1]–ค.ศ. 1430 | |||||||||||||||
 แผนที่ประเทศพม่า ค.ศ. 1310 (ช่วงอาณาจักรมยีนไซ่ง์) อาณาจักรล่องเจะแห่งอาระกันตั้งอยู่ทางตะวันตก | |||||||||||||||
| สถานะ | อาณาจักร | ||||||||||||||
| เมืองหลวง | ล่องเจะ 20°32′41″N 93°14′33″E / 20.54472°N 93.24250°E | ||||||||||||||
| ภาษาทั่วไป | ยะไข่, พม่าโบราณ | ||||||||||||||
| ศาสนา | เถรวาท, มหายาน, วิญญาณนิยม | ||||||||||||||
| การปกครอง | ราชาธิปไตย | ||||||||||||||
• ค.ศ. 1250–1256 | อะลอมาพยู (แรก) | ||||||||||||||
• ค.ศ. 1256–1258 | ยาซะตูที่ 1 | ||||||||||||||
• ค.ศ. 1273–1277 | น่านจ่าจี้ | ||||||||||||||
• ค.ศ. 1283–1389 | มี่นที่ | ||||||||||||||
• ค.ศ. 1394–1395, 1397–1401 | ยาซะตูที่ 2 | ||||||||||||||
• ค.ศ. 1404–1406 | มี่นซอโมน (สุดท้าย) | ||||||||||||||
| ประวัติศาสตร์ | |||||||||||||||
• ก่อตั้งราชวงศ์ | ค.ศ. 1237/1251[2] | ||||||||||||||
• การรุกรานจากอาณาจักรอังวะ | ค.ศ. 1404 | ||||||||||||||
• อาณาจักรล่มสลาย | ค.ศ. 1430 | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | ประเทศพม่า | ||||||||||||||
อาณาจักรล่องเจะ (พม่า: လောင်းကြက်) เป็นอาณาจักรยะไข่สุดท้ายในสมัยเล่-มโหย่ ตั้งอยู่ในรัฐยะไข่ตอนเหนือ ทางตะวันตกของประเทศพม่าในปัจจุบัน ตามพงศาวดารยะไข่ ฉบับใหม่ อาณาจักรล่องเจะก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน ค.ศ. 1251[3] สืบต่อจากอาณาจักรเวสาลี และมีขึ้นมาก่อนอาณาจักรมเยาะอู้[4]
ล่องเจะเจริญรุ่งเรืองในฐานะศูนย์กลางการค้าระหว่างเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สินค้าส่งออกได้แก่ ข้าว งาช้าง และเครื่องเคลือบ ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ สิ่งทอเบงกอลและเครื่องเทศ[5][4]
เมืองหลวง ล่องเจะ ตั้งอยู่ในทำเลที่ตั้งทางยุทธศาสตร์ในหุบเขาแม่น้ำกะล่าดาน ซึ่งมีที่ดินอุดมสมบูรณ์และสามารถเข้าถึงเส้นทางการค้าทางทะเลได้ ตำแหน่งป้องกันตนเองจากการรุกรานจากทางตะวันออก (พม่า) และทางตะวันตก (เบงกอล) ทำให้ที่นี่กลายเป็นศูนย์กลางทางการเมืองและเศรษฐกิจ[3]
ช่วงเวลา
[แก้]อาณาจักรนี้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1237 โดย พระเจ้าอะลอมาพยู หลังจากการล่มสลายของอาณาจักรเวสาลีในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13 การรุกรานของจักรวรรดิมองโกล ทำให้อาณาจักรพุกามที่อยู่ใกล้เคียงอ่อนแอลง ส่งผลให้อาณาจักรล่องเจะสามารถเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับตนเองได้ อย่างไรก็ตาม ใน ค.ศ. 1404–1406 อาณาจักรอังวะของพม่าได้รุกรานเข้ามา ทำให้อาณาจักรยะไข่แห่งนี้ถูกโค่นล้มชั่วคราว ใน ค.ศ. 1429 พระเจ้ามี่นซอโมนได้รับการสนับสนุนจากสุลต่านแห่งเบงกอลในการทวงบัลลังก์คืน และตัดสินใจย้ายเมืองหลวงไปยังเมืองมเยาะอู้ใน ค.ศ. 1430 อาณาจักรล่องเจะก็สิ้นสุดลงเมื่อเมืองมเยาะอู้กลายเป็นศูนย์กลางทางการเมืองและวัฒนธรรมแห่งใหม่ของยะไข่
ค.ศ. 1294 อาณาจักรถูกรุกรานโดยชาวไทใหญ่ แต่ก็สามารถขับไล่ไปได้สำเร็จ[6]
ค.ศ. 1327 อาณาจักรปี้นยะได้โจมตีเกาะรามรีของอาณาจักรและจับกุมพลเมืองไปบางส่วน ต่อมาใน ค.ศ. 1334 ชาวไทใหญ่ได้โจมตีจากแม่น้ำเล่-มโหย่ ในการตอบโต้ พระเจ้ามี่นที่ จึงส่งกองทัพข้ามเทือกเขายะไข่ไปโจมตีเมืองตะแยะ หลังจากการรบ พระเจ้ามี่นที่ ได้ก่อตั้งเมืองอ้านขึ้นใน ค.ศ. 1334/1335 เพื่อเป็นจุดพักระหว่างทางผ่านเทือกเขายะไข่ไปยังมี่นบู้[6]
ในรัชสมัยของพระเจ้าทินเซ่ ช่วงปลายปี ค.ศ. 1394 พระองค์เปิดฉากการรบกับอาณาจักรอังวะ[7]
ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 การรุกรานซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากพม่าและการทับถมของตะกอนในแม่น้ำกะล่าดาน ทำให้ความอยู่รอดของเมืองล่องเจะลดลงอย่างมาก และหายนะครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1404 เมื่อกองกำลังของอังวะเข้ายึดครองเมือง ทำให้ราชวงศ์ต้องลี้ภัย
| ปี ค.ศ. | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 1237/1251 | อาณาจักรก่อตั้งโดย พระเจ้าอะลอมาพยู โดยมี ล่องเจะ เป็นเมืองหลวง |
| 1250–1300 | การรวมอำนาจ; การก่อสร้างวัดพุทธและระบบชลประทาน |
| 1279 | การขึ้นครองราชย์ของ พระเจ้ามี่นที่ กษัตริย์ในตำนานผู้สืบเชื้อสายจากเทพเจ้า ทรงปกครองอาณาจักรเป็นเวลา 95 ปี |
| 1404 | ถูกรุกรานจากอาณาจักรอังวะของพม่า ราชวงศ์จึงลี้ภัยไปยังเบงกอล |
| 1429 | พระเจ้ามี่นซอโมน (นรเมขลา) กลับมาพร้อมความช่วยเหลือทางทหารจากเบงกอลและทวงบัลลังก์คืน |
| 1430 | ย้ายเมืองหลวงไปยังเมืองมเยาะอู้ ถือเป็นการสิ้นสุดอย่างเป็นทางการของอาณาจักรล่องเจะ |
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- ↑ Harvey 1925: 371
- ↑ Harvey 1925: 371
- 1 2 (Sandamala Linkara Vol. 1 1997: 171)
- 1 2 William J. Topich; Keith A. Leitich (9 มกราคม 2013). The History of Myanmar. ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-35725-1.
{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Report on the antiquities of Arakan". digital.soas.ac.uk (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2025-02-02.
- 1 2 Burma Gazetteer:Akyab District Vol. A 1917.
- ↑ Rakhine Razawin Thit Vol 7 (in Burmese). Ven Sandamala Likara.