อาจาด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อาจาด
Acar mentimun.jpg
อาจาดแบบอินโดนีเซีย
ชื่ออื่น อาจาร์ (ภาษามลายู)
ประเภท เครื่องปรุงรสหรือยำ
ส่วนผสมหลัก ผักหลายชนิด (ถั่วฝักยาว แคร์รอต กะหล่ำปลี), น้ำส้มสายชู พริก ถั่วลิสง
Cookbook: อาจาด  วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Media: อาจาด
อาจาดที่เคียงอยู่ในชุดอาหารอินโดนีเซีย

อาจาด เป็นน้ำจิ้มชนิดหนึ่ง ทำจากน้ำส้มสายชูหรือน้ำกระเทียมดอง เพิ่มน้ำตาลและเกลือเล็กน้อย (บางตำรับใช้น้ำเชื่อม) มาตั้งไฟเคี่ยวจนมีลักษณะเหนียวหรือข้น มีแตงกวา หอมแดง พริกชี้ฟ้า หั่นเป็นชิ้น ๆ อยู่ด้วย รับประทานเคียงอาหารจำพวกสะเต๊ะและแกงกะหรี่เพื่อแก้เลี่ยน[1]

ศัพทมูล[แก้]

คำว่า อาจาด นี้เป็นคำยืมจากภาษามลายู acar (อาจาร์) แปลว่า ของดอง ซึ่งเป็นคำเดียวกับกลุ่มภาษาในประเทศอินเดีย เช่นภาษาฮินดีว่า अचार (รูป: อจาร; เสียง: อะจาร) และภาษาเปอร์เซียว่า آچار (อาจารฺ) ล้วนมีความหมายเดียวกัน ในพจนานุกรมภาษาทมิฬกล่าวคำว่า "อาจาด" เป็นคำยืมภาษาฮินดูสตานี (ฮินดี อูรดูและเปอร์เซีย) แต่นักวิชาการไทยหลายคนยังเข้าใจผิดว่าคำยืมภาษาฮินดูสตานีหลายคำเป็นคำภาษาทมิฬ เนื่องจากขาดความรู้เกี่ยวกับภาษาทมิฬที่จะนิยมลงท้ายเสียงคำนามด้วย อัน,อัล,อัม,อัร,อิล,ไอ,อานฺ,อาลฺ,อารฺ,อายฺ เป็นหลัก เช่นคำว่า ตะไล (หัว) สีไต (นางสีดา) กัมปั่น (เรือ) ไอยัร (คุณท่าน,เจ้าคุณ) โกยิล (วัด) อัมมัน (เจ้าแม่) โกละตัม (กุลาตีไม้) เป็นต้น แต่ถ้าลงท้ายด้วย อุ จะนิยมใช้ในคำนามภาษาเตลุคุ (ซึ่งเป็นภาษาตระกูลดาวิเดียนอีกภาษาหนึ่ง)นอกจากวิภัตติบอกความหมายว่า แก่ เพื่อ ต่อ ที่ลงว่า อุกฺกุ และบางคำเช่น นาฑุ (ประเทศ/รัฐ/ดินแดน) วีดุ (บ้าน) กาฏุ(ป่า/ชานเมือง) เป็นต้น , ต่อท้ายในภาษาทมิฬ เช่น โกยิลุกฺกุ แปลว่าเพื่อวัด โดยคำว่าลงท้ายด้วย อัรฺ อารฺ ในภาษาทมิฬจะมีความหมายเป็นพหูพจน์ เกือบทั้งหมดจะใช้กับเป็นบุคคลที่ให้การยกย่อง และคำว่าน้ำคือ นีรฺ เท่านั้น เช่นคำว่า นีรฺ (น้ำ) + นายฺ (สุนัข) = นีรฺนายฺ (สุนัขน้ำ) หมายถึงแมวน้ำ หรือบ้างครั้งหมายถึง นาก กรือนากทะเล (นากที่เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม) เป็นต้น ส่วนที่มีผู้ลากเข้าความกับคำว่า อาจาร (ความประพฤติที่ดี)ภาษาสันสกฤตว่า आचारः (รูป: อาจาระ; เสียง: อาจาระหะ) ในภาษาสันสกฤตคำนั้น เป็นคำพ้องรูปพ้องเสียงกันโดยบังเอิญ เป็นที่มาของคำว่า "อาจารย์" ไม่ใช่ของหมักดอง [2]

ความหลากหลาย[แก้]

อาจาดในอินโดนีเซีย

อาจาดในอาหารอินโดนีเซีย จะใส่แตงกวา แคร์รอต หอมแดง พริกขี้หนู บ้างใส่สับปะรดเพื่อเพิ่มความหวานเมื่อดองกับน้ำส้มสายชู บ้างก็ใส่ขิงหรือตะไคร้เพื่อเพิ่มความเผ็ดร้อน[3] และอาจาดแบบอินโดนีเซียได้แพร่หลายไปในอาหารฮอลันดา เรียกว่า "อาจาร์" (atjar) หรือ แตงกวาดอง

อาจาดในมาเลเซีย

ในอาหารมาเลเซีย มีหลายรูปแบบ เช่น อาจาดอาวะก์หรือแบบย่าหยา กับแบบมลายู ซึ่งแบบอาวะก์นั้นจะมีการใส่เครื่องเทศที่มีกลิ่มหอมเพิ่มเติมและใส่มะเขือยาวไปด้วย

อาจาดในไทย

ในอาหารไทยจะใส่แตงกวา พริกสีแดง หอมแดง น้ำส้มสายชู น้ำตาล เกลือ และผักชี บางแห่งใช้น้ำกระเทียมดอง นิยมรับประทานเคียงกับสะเต๊ะ ขนมปังหน้าหมู[4] ทอดมัน มะตะบะ ขนมเบื้องญวน หรือแกงกะหรี่[5] ในอาหารไทยโบราณมีอาจาดแบบหนึ่งเรียก อาจาดอังวะ ซึ่งเป็นอาจาดแบบโบราณชนิดหนึ่ง ใช้ดอกกะหล่ำ ถั่วลันเตา ยอดผักบุ้ง นำไปลวกในน้ำส้มสายชูผสมน้ำตาล ราดด้วยหัวกะทิ นิยมกินกับแกงเผ็ดคาดว่าอาจได้รับอิทธิพลจากมอญ[6] นอกจากนี้ยังมี อาจาดเทศ ทำจากเห็ดหูหนู หน่อไม้ แตงกวา พริกหยวก ผัดกับน้ำมันก่อนนำไปตากแดดให้แห้ง แล้วนำมาดองกับน้ำส้มสายชู เป็นเครื่องเคียงสำหรับรับประทานข้าวหมกหรือแกงรสจัด[7] ส่วนในจังหวัดสตูลมีอาจาดชนิดหนึ่งเรียกว่า อาจาดตะลิงปลิง ทำจากตะลิงปลิงตากแห้ง รับประทานเคียงกับข้าวสวย ขนมปัง โรตี และโรตีกาปาย[8]

อ้างอิง[แก้]

  1. สูตรอาหารไทย : อาจาด + ซ๊อสถั่วเกี่ยวกับอาหารไทย
  2. บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย" ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น. http://www.sarapee.ac.th/www/index.php/2011-02-25-06-08-05/1146-2011-03-03-02-11-28
  3. "Acar – Indonesian Pickle Ingredients". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 2 June 2014.
  4. ""ขนมปังหน้าหมู" เมนูของว่าง เคี้ยวเพลิน กินอร่อย". MGR Online. 19 กันยายน 2557. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2559.
  5. "น้ำจิ้มอาจาด". ครัวข้างทุ่ง. 15 มกราคม 2556. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2559.
  6. สุมล ว่องวงศ์ศรี. จานอร่อยจากปู่ย่า สูตรโบราณ ๑๐๐ ปี. กรุงเทพฯ : สารคดี, 2557, หน้า 70
  7. วาริด เจริญราษฎร์ (2554). การศึกษาการตั้งชื่อของชาวไทยมุสลิมชุมชนมัสยิดต้นสน เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร (PDF). p. 27.
  8. "น้ำพริกอาจาดตะลิงปลิง". Thai Invention. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2560.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อาจาด