อาจาด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อาจาด
Acar mentimun.jpg
อาจาดแบบอินโดนีเซีย
กำเนิด
ชื่ออื่น อาจาร์ (ภาษามาเลย์)
รายละเอียด
ชนิด เครื่องปรุงรสหรือยำ
เครื่องปรุงหลัก ผักหลายชนิด (ถั่วฝักยาว แครอท กะหล่ำปลี), น้ำส้มสายชู พริกป่น ถั่วลิสง

อาจาด เป็นน้ำจิ้มชนิดหนึ่ง ทำจากน้ำส้มสายชูหรือน้ำกระเทียมดอง เพิ่มน้ำตาลและเกลือเล็กน้อย (บางตำรับใช้น้ำเชื่อม) มาตั้งไฟเคี่ยวจนมีลักษณะเหนียวหรือข้น มีแตงกวา หอมแดง พริกชี้ฟ้า หั่นเป็นชิ้น ๆ อยู่ด้วย รับประทานเคียงอาหารจำพวกสะเต๊ะและแกงกะหรี่เพื่อแก้เลี่ยน[1]

ศัพทมูล[แก้]

คำว่า อาจาด นี้เป็นคำยืมจากภาษามลายู acar (อาจาร์) แปลว่า ของดอง ซึ่งเป็นคำเดียวกับกลุ่มภาษาในประเทศอินเดีย เช่นภาษาฮินดีว่า अचार (รูป: อจาร; เสียง: อะชาร) ภาษาสันสกฤตว่า आचारः (รูป: อาจารฺห์; เสียง: อาชารห์) และภาษาเปอร์เซียว่า آچار (อาจารฺ) ล้วนมีความหมายเดียวกัน [2]

ความหลากหลาย[แก้]

อาจาดในอาหารอินโดนีเซีย จะใส่แตงกวา แครอท หอมแดง พริกขี้หนู บ้างใส่สับปะรดเพื่อเพิ่มความหวานเมื่อดองกับน้ำส้มสายชู บ้างก็ใส่ขิงหรือตะไคร้เพื่อเพิ่มความเผ็ดร้อน[3] และอาจาดแบบอินโดนีเซียได้แพร่หลายไปในอาหารฮอลันดา เรียกว่า อัตจาร์ (atjar) หรือ แตงกวาดอง

ในอาหารมาเลเซีย มีหลายรูปแบบ เช่น อาจาดอาวะก์หรือแบบย่าหยา กับแบบมาเลย์ ซึ่งแบบอาวะก์นั้นจะมีการใส่เครื่องเทศที่มีกลิ่มหอมเพิ่มเติมและใส่มะเขือยาวไปด้วย

ในอาหารไทยจะใส่แตงกวา พริกสีแดง หอมแดง น้ำส้มสายชู น้ำตาล เกลือ และผักชี นิยมรับประทานเคียงกับสะเต๊ะ ขนมปังหน้าหมู[4] ทอดมัน หรือแกงกะหรี่[5] ในอาหารไทยโบราณมีอาจาดแบบหนึ่งเรียก อาจาดอังวะ ซึ่งเป็นอาจาดแบบโบราณชนิดหนึ่ง ใช้ดอกกะหล่ำ ถั่วลันเตา ยอดผักบุ้ง นำไปลวกในน้ำส้มสายชูผสมน้ำตาล ราดด้วยหัวกะทิ นิยมกินกับแกงเผ็ดคาดว่าอาจได้รับอิทธิพลจากมอญ[6] นอกจากนี้ยังมี อาจาดเทศ ทำจากเห็ดหูหนู หน่อไม้ แตงกวา พริกหยวก ผัดกับน้ำมันก่อนนำไปตากแดดให้แห้ง แล้วนำมาดองกับน้ำส้มสายชู เป็นเครื่องเคียงสำหรับรับประทานข้าวหมกหรือแกงรสจัด[7]

อ้างอิง[แก้]

  1. สูตรอาหารไทย : อาจาด + ซ๊อสถั่วเกี่ยวกับอาหารไทย
  2. บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย" ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น. http://www.sarapee.ac.th/www/index.php/2011-02-25-06-08-05/1146-2011-03-03-02-11-28
  3. "Acar – Indonesian Pickle Ingredients". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 2 June 2014. 
  4. "“ขนมปังหน้าหมู” เมนูของว่าง เคี้ยวเพลิน กินอร่อย". MGR Online. 19 กันยายน 2557. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2559. 
  5. "น้ำจิ้มอาจาด". ครัวข้างทุ่ง. 15 มกราคม 2556. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2559. 
  6. สุมล ว่องวงศ์ศรี. จานอร่อยจากปู่ย่า สูตรโบราณ ๑๐๐ ปี. กรุงเทพฯ : สารคดี, 2557, หน้า 70
  7. วาริด เจริญราษฎร์ (2554). การศึกษาการตั้งชื่อของชาวไทยมุสลิมชุมชนมัสยิดต้นสน เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร. p. 27. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]