อาการตื่นตระหนก
| อาการตื่นตระหนก | |
|---|---|
| คนหนึ่งกำลังเรียกขวัญอีกคนที่มีอาการตื่นตระหนก | |
| สาขาวิชา | จิตเวชศาสตร์ |
| อาการ | รู้สึกกลัว, ใจสั่น, เหงื่อแตก, สั่น, หอบ, อาการชาชั่วครู่[1][2] |
| ภาวะแทรกซ้อน | การทำร้ายตนเอง, การฆ่าตัวตาย,[2] โรคกลัวที่ชุมชน |
| การตั้งต้น | ภายในไม่กี่นาที[2] |
| ระยะดำเนินโรค | ตั้งแต่ไม่กี่วินาทีไปจนถึงหลายชั่วโมง[3] |
| สาเหตุ | โรคตื่นตระหนก, โรคกลัวการเข้าสังคม, ความผิดปกติที่เกิดหลังความเครียดที่สะเทือนใจ, การใช้ยา, โรคซึมเศร้า, ปัญหาทางการแพทย์[2][4] |
| ปัจจัยเสี่ยง | นิโคติน, คาเฟอีน, กัญชา, ความเครียด[2] |
| วิธีวินิจฉัย | ทำหลังจากตัดสาเหตุอื่น ๆ ที่เป็นไปได้ออกแล้ว[2] |
| โรคอื่นที่คล้ายกัน | ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกิน, ภาวะฮอร์โมนพาราไทรอยด์เกิน, โรคหัวใจ, โรคปอด, การใช้ยา, ภาวะผิดปกติของระบบประสาทอิสระ[2] |
| การรักษา | จิตบำบัด, ยา[5] |
| ยา | ระยะเฉียบพลัน: เบ็นโซไดอาเซพีน[6] การป้องกัน: ยาแก้ซึมเศร้า, ยาคลายกังวล |
| พยากรณ์โรค | โดยทั่วไปอยู่ในเกณฑ์ดี[7] |
อาการตื่นตระหนก (อังกฤษ: panic attack) คือช่วงเวลาที่เกิดความกลัวและความไม่สบายอย่างรุนแรงอย่างฉับพลัน ซึ่งอาจมีอาการใจสั่น (หมายถึงการเต้นของหัวใจที่เร็วและไม่สม่ำเสมอ) เหงื่อออก เจ็บหน้าอกหรือรู้สึกไม่สบายบริเวณหน้าอก หายใจลำบาก ตัวสั่น เวียนศีรษะ ชา สับสน หรือรู้สึกเหมือนกำลังจะเกิดเหตุร้ายแรงหรือสูญเสียการควบคุม[1][2][8] โดยทั่วไปอาการเหล่านี้จะรุนแรงที่สุดภายในประมาณ 10 นาทีหลังเริ่มเกิด และอาจคงอยู่ราว 30 นาที แต่อาจสั้นเพียงไม่กี่วินาทีหรือยาวนานเป็นชั่วโมงก็ได้[3][9] แม้อาการจะทำให้รู้สึกทุกข์ทรมานอย่างมาก แต่อาการตื่นตระหนกเองไม่ได้เป็นอันตรายต่อร่างกายโดยตรง[7][10]
อาการตื่นตระหนกอาจเกิดจากสาเหตุที่ระบุได้ชัดเจน หรืออาจเกิดขึ้นโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้าและไม่มีสถานการณ์เฉพาะที่สามารถระบุได้[2]
สาเหตุที่ทราบกันว่ามีส่วนเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดอาการตื่นตระหนก ได้แก่ ภาวะทางการแพทย์และความผิดปกติทางจิต (เช่น โรคตื่นตระหนก โรคกลัวการเข้าสังคม ความผิดปกติที่เกิดหลังความเครียดที่สะเทือนใจ ความผิดปกติจากการใช้สารเสพติด โรคซึมเศร้า) สารบางชนิด (เช่น นิโคติน คาเฟอีน) และความเครียด[2][4]
ก่อนทำการวินิจฉัย แพทย์จะพยายามคัดกรองและตัดภาวะอื่น ๆ ที่อาจก่อให้เกิดอาการคล้ายกันออกไปก่อน เช่น ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกิน ภาวะฮอร์โมนพาราไทรอยด์เกิน โรคหัวใจ โรคปอด และภาวะผิดปกติของระบบประสาทอิสระ ซึ่งเป็นระบบที่ควบคุมกระบวนการทำงานอัตโนมัติของร่างกาย[2][11]
การรักษาอาการตื่นตระหนกควรมุ่งเน้นไปที่สาเหตุที่แท้จริงเป็นหลัก[7] ในผู้ที่มีอาการเกิดขึ้นบ่อย อาจใช้จิตบำบัดหรือยา ซึ่งสามารถใช้ได้ทั้งเพื่อป้องกันล่วงหน้าและเพื่อหยุดอาการขณะกำลังเกิดขึ้น[5] นอกจากนี้ การฝึกการหายใจและเทคนิคการผ่อนคลายกล้ามเนื้อก็อาจช่วยได้เช่นกัน[12]
อาการตื่นตระหนกมักดูน่ากลัวทั้งสำหรับผู้ที่กำลังเผชิญอยู่และผู้ที่พบเห็น และบ่อยครั้งผู้คนอาจเข้าใจผิดว่าตนเองกำลังมีอาการหัวใจล้มเนื่องจากอาการที่เกิดขึ้น[13][14] อย่างไรก็ตาม แม้อาการตื่นตระหนกจะไม่ก่อให้เกิดอันตรายทางร่างกายอย่างรุนแรงในทันที แต่ก็อาจเป็นปัจจัยบ่งชี้ความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและโรคอื่น ๆ ในอนาคตได้
งานวิจัยก่อนหน้านี้ชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่มีความผิดปกติด้านความวิตกกังวล (เช่น โรคตื่นตระหนก) มีความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายสูงกว่าคนทั่วไป[15]
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "Anxiety Disorders". NIMH. March 2016. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 September 2016. สืบค้นเมื่อ 1 October 2016.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 American Psychiatric Association (2013), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.), Arlington: American Psychiatric Publishing, pp. 214–217, ISBN 978-0-89042-555-8
- 1 2 Bandelow, Borwin; Domschke, Katharina; Baldwin, David (2013). Panic Disorder and Agoraphobia (ภาษาอังกฤษ). OUP Oxford. p. Chapter 1. ISBN 978-0-19-100426-1. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 20 December 2016.
- 1 2 Craske, Michelle G; Stein, Murray B (December 2016). "Anxiety". The Lancet. 388 (10063): 3048–3059. doi:10.1016/S0140-6736(16)30381-6. PMID 27349358. S2CID 208789585.
- 1 2 "Panic Disorder: When Fear Overwhelms". NIMH. 2022. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 23 March 2022. สืบค้นเมื่อ 18 March 2022.
- ↑ Batelaan, Neeltje M.; Van Balkom, Anton J. L. M.; Stein, Dan J. (April 2012). "Evidence-based pharmacotherapy of panic disorder: an update". The International Journal of Neuropsychopharmacology. 15 (3): 403–415. doi:10.1017/S1461145711000800. hdl:1871/42311. PMID 21733234.
- 1 2 3 Geddes, John; Price, Jonathan; McKnight, Rebecca (2012). Psychiatry (ภาษาอังกฤษ). OUP Oxford. p. 298. ISBN 978-0-19-923396-0. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 October 2016.
- ↑ Lo, Yu-Chi; Chen, Hsi-Han (May 2020). "Shiau-Shian Huang Panic Disorder Correlates with the Risk for Sexual Dysfunction". Journal of Psychiatric Practice. 26 (3): 185–200. doi:10.1097/PRA.0000000000000460. PMID 32421290. S2CID 218643956.
- ↑ Smith, Melinda; Robinson, Lawrence; Segal, Jeanne. "Panic Attacks and Panic Disorder". HelpGuide (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 July 2021. สืบค้นเมื่อ 6 July 2021.
- ↑ "International Expert Consensus Document on Takotsubo Syndrome (Part I): Clinical Characteristics, Diagnostic Criteria, and Pathophysiology". European Heart Journal. 39 (22): 2032–2046. 7 June 2018. doi:10.1093/eurheartj/ehy076. PMC 5991216. PMID 29850871.
- ↑ Stewart, Julian M.; Pianosi, Paul; Shaban, Mohamed A.; Terilli, Courtney; Svistunova, Maria; Visintainer, Paul; Medow, Marvin S. (1 November 2018). "Hemodynamic characteristics of postural hyperventilation: POTS with hyperventilation versus panic versus voluntary hyperventilation". Journal of Applied Physiology. 125 (5): 1396–1403. doi:10.1152/japplphysiol.00377.2018. ISSN 8750-7587. PMC 6442665. PMID 30138078.
- ↑ Roth, Walton T. (January 2010). "Diversity of effective treatments of panic attacks: what do they have in common?". Depression and Anxiety. 27 (1): 5–11. doi:10.1002/da.20601. PMID 20049938. S2CID 31719106.
- ↑ Tully, Phillip J; Wittert, Gary A; Turnbull, Deborah A; Beltrame, John F; Horowitz, John D; Cosh, Suzanne; Baumeister, Harald (December 2015). "Panic disorder and incident coronary heart disease: a systematic review and meta-analysis protocol". Systematic Reviews (ภาษาอังกฤษ). 4 (1): 33. doi:10.1186/s13643-015-0026-2. ISSN 2046-4053. PMC 4376084. PMID 25875199.
- ↑ "Panic Attack vs. Heart Attack: How to Tell the Difference". www.bidmc.org (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2025-01-03. สืบค้นเมื่อ 2025-05-26.
- ↑ Allan, Nicholas P.; Gorka, Stephanie M.; Saulnier, Kevin G.; Bryan, Craig J. (2023-04-01). "Anxiety Sensitivity and Intolerance of Uncertainty: Transdiagnostic Risk Factors for Anxiety as Targets to Reduce Risk of Suicide". Current Psychiatry Reports (ภาษาอังกฤษ). 25 (4): 139–147. doi:10.1007/s11920-023-01413-z. ISSN 1535-1645. PMC 10064604. PMID 37000403.