อันตรกิริยาระหว่างยา
_white_bg.jpg)
ในวิชาเภสัชศาสตร์ อันตรกิริยาระหว่างยา (อังกฤษ: drug interaction) เกิดขึ้นเมื่อกลไกการออกฤทธิ์ของยาได้รับผลกระทบจากการบริหารสารอื่น ๆ เข้าร่างกายร่วมกับยา เช่น อาหาร เครื่องดิ่ม หรือยาอื่น ๆ ตัวอย่างยอดนิยมของอันตรกิริยาระหว่างยากับอาหารคือผลของเกรปฟรูตต่อกระบวนการเมแทบอลิซึมของยา
อันตรกิริยาอาจเกิดขึ้นจากการมีตัวรับเป้าหมายร่วมกัน ทั้งโดยทางตรงและทางอ้อม ตัวอย่างเช่น ทั้งซอลพิเดม (Zolpidem) และแอลกอฮอล์ส่งผลต่อตัวรับกาบา-เอ (GABAA receptor) การรับประทานร่วมกันจะส่งผลให้ตัวรับถูกกระตุ้นมากเกินไป ซึ่งอาจนำไปสู่การหมดสติ เมื่อยา 2 ชนิดส่งผลต่อกันและกันเรียกว่า อันตรกิริยาระหว่างยากับยา (อังกฤษ: drug–drug interaction หรือ DDI ความเสี่ยงของ DDI เพิ่มขึ้นตามจำนวนยาที่ใช้[1]
ผู้สูงอายุจำนวนมากใช้ยาหรืออาหารเสริมมากกว่า 5 ชนิดเป็นประจำ ทำให้มีความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียงจากอันตรกิริยาระหว่างยากับยาอย่างมีนัยสำคัญ[2]
อันตรกิริยาระหว่างยาสามารถแบ่งได้เป็น 3 ประเภท
- แบบเพิ่มเติมฤทธิ์กัน (additive): ผลที่ได้เป็นผลตามที่คาดหมายของยาแต่ละชนิดที่เป็นอิสระต่อกัน
- แบบเสริมฤทธิ์กัน (synergistic): การใช้ยาร่วมกันทำให้เกิดผลมากกว่าที่คาดหมายไว้
- แบบต้านฤทธิ์กัน (antagonistic): การใช้ยาร่วมกันทำให้เกิดผลน้อยกว่าที่คาดหมายไว้[3]
อาจเป็นเรื่องยากที่จะแยกแยะระหว่างอันตรกิริยาแบบเสริมฤทธิ์กันกับแบบเพิ่มเติมฤทธิ์กัน เนื่องจากผลของยาแต่ละครอาจแตกต่างกัน
อันตรกิริยาโดยตรงระหว่างยาก็อาจเกิดขึ้นได้และอาจเกิดขึ้นเมื่อยา 2 ชนิดถูกผสมกันก่อนการฉีดเข้าหลอดเลือดดำ ยกตัวอย่างเช่น การผสมทิโอเพนโทน (Thiopentone) และซูซาเมโทเนียม (Suxamethonium)) สามารถทำให้เกิดการตกตะกอนของทิโอเพนโทนได้[4]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Tannenbaum C, Sheehan NL (กรกฎาคม 2014). "Understanding and preventing drug–drug and drug–gene interactions". Expert Review of Clinical Pharmacology. 7 (4): 533–44. doi:10.1586/17512433.2014.910111. PMC 4894065. PMID 24745854.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Qato DM, Wilder J, Schumm LP, Gillet V, Alexander GC (เมษายน 2016). "Changes in Prescription and Over-the-Counter Medication and Dietary Supplement Use Among Older Adults in the United States, 2005 vs 2011". JAMA Internal Medicine. 176 (4): 473–82. doi:10.1001/jamainternmed.2015.8581. PMC 5024734. PMID 26998708.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Greco, W. R.; Bravo, G.; Parsons, J. C. (1995). "The search for synergy: a critical review from a response surface perspective". Pharmacological Reviews. 47 (2): 331–385. doi:10.1016/S0031-6997(25)06847-4. ISSN 0031-6997. PMID 7568331.
- ↑ Khan, Shahab; Stannard, Naina; Greijn, Jeff (2011-07-12). "Precipitation of thiopental with muscle relaxants: a potential hazard". JRSM Short Reports. 2 (7): 58. doi:10.1258/shorts.2011.011031. ISSN 2042-5333. PMC 3147238. PMID 21847440.
บรรณานุกรม
[แก้]- MA Cos. Interacciones de fármacos y sus implicancias clínicas. In: Farmacología Humana. Chap. 10, pp. 165–176. (J. Flórez y col. Eds). Masson SA, Barcelona. 1997.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- Drug Interactions: What You Should Know. U.S. Food and Drug Administration, Center for Drug Evaluation and Research, September 2013
- COVID 19 Drug interaction check tool University of Liverpool
