ข้ามไปเนื้อหา

อัตลักษณ์ (สังคมศาสตร์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อัตลักษณ์ (อังกฤษ: identity) คือชุดของคุณลักษณะ ความเชื่อ ลักษณะนิสัย รูปลักษณ์ หรือการแสดงออก ที่บ่งบอกความเป็นตัวตนของบุคคลหรือกลุ่มหนึ่ง ๆ[1][2][3][4]

อัตลักษณ์เริ่มก่อตัวขึ้นในช่วงวัยเด็ก เมื่อเด็กเริ่มเข้าใจอัตมโนทัศน์ และอัตลักษณ์จะคงอยู่เป็นส่วนสำคัญตลอดช่วงต่าง ๆ ของชีวิต อัตลักษณ์ถูกหล่อหลอมจากปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรม รวมถึงวิธีที่ผู้อื่นมองและยอมรับลักษณะเฉพาะของบุคคลนั้น[5] รากศัพท์ของคำว่า "identity" มาจากคำนามภาษาละติน identitas ซึ่งเน้นความหมายเกี่ยวกับ "ความเหมือนกับผู้อื่น" ของแต่ละบุคคล[6] อัตลักษณ์ครอบคลุมหลายด้าน เช่น อัตลักษณ์ทางอาชีพ ศาสนา ชาติพันธุ์หรือเชื้อชาติ เพศ การศึกษา ช่วงวัย และอัตลักษณ์ทางการเมือง เป็นต้น

อัตลักษณ์ทำหน้าที่หลายประการ โดยทำหน้าที่เป็น "โครงสร้างกำกับตนเอง" ที่ช่วยมอบความหมาย ทิศทาง และความรู้สึกในการควบคุมตนเองให้กับบุคคล นอกจากนี้ยังช่วยสร้างความกลมกลืนภายในจิตใจ และทำหน้าที่เสมือนเข็มทิศทางพฤติกรรม ที่ช่วยให้บุคคลสามารถกำหนดทิศทางสู่อนาคตและตั้งเป้าหมายระยะยาวได้[7] ในฐานะกระบวนการที่มีความเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา อัตลักษณ์มีอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อความสามารถของบุคคลในการปรับตัวต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิต และการบรรลุถึงภาวะความเป็นอยู่ที่ดี[8][9] อย่างไรก็ตาม อัตลักษณ์ก็มีรากฐานมาจากลักษณะหรือคุณสมบัติบางอย่างที่บุคคลแทบไม่มีหรือไม่มีอำนาจควบคุมเลย เช่น พื้นฐานครอบครัว หรือชาติพันธุ์ของตนเอง[10]

ในสังคมวิทยา นักสังคมวิทยาให้ความสำคัญกับอัตลักษณ์ร่วม ซึ่งเป็นแนวคิดที่ว่า อัตลักษณ์ของบุคคลมีความเชื่อมโยงอย่างมากกับบทบาททางสังคม หรือการเป็นสมาชิกของกลุ่มต่าง ๆ ที่ใช้นิยามความเป็นตัวตนของพวกเขา[11] ตามคำกล่าวของปีเตอร์ เบิร์ก "อัตลักษณ์บอกเราว่าเราเป็นใคร และยังบอกผู้อื่นด้วยว่าเราเป็นใคร"[11] ดังนั้น อัตลักษณ์จึงมีส่วนกำหนดพฤติกรรมของบุคคล เช่น "พ่อ" ก็จะแสดงพฤติกรรมในแบบของ "พ่อ" และ "พยาบาล" ก็จะปฏิบัติตนในแบบของ "พยาบาล"[11]

ในจิตวิทยา คำว่า "อัตลักษณ์" มักใช้เพื่ออธิบายถึงอัตลักษณ์ส่วนบุคคล หรือคุณลักษณะเฉพาะต่าง ๆ ที่ทำให้บุคคลหนึ่งมีความเป็นเอกลักษณ์แตกต่างจากผู้อื่น[12][13] อัตลักษณ์มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับอัตมโนทัศน์ ภาพลักษณ์ตนเอง (ซึ่งหมายถึงภาพหรือแบบจำลองทางความคิดที่บุคคลมีต่อตนเองในจิตใจ) ความภูมิใจแห่งตน และความเป็นปัจเจก[14][15] อัตลักษณ์ของแต่ละบุคคลมีความสัมพันธ์กับบริบทแวดล้อม อีกทั้งยังสามารถปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์และเงื่อนไขต่าง ๆ ได้ อย่างไรก็ตาม แม้อัตลักษณ์จะมีลักษณะยืดหยุ่นและเปลี่ยนแปลงได้ แต่ผู้คนมักรู้สึกว่าอัตลักษณ์เป็นสิ่งที่มั่นคงและติดตัวอยู่เสมอ เพราะอัตลักษณ์ตั้งอยู่บนความรู้สึกถึงอัตลักษณ์ส่วนบุคคล (ความรู้สึกว่าตนเองเป็นบุคคลคนเดิมที่มีความต่อเนื่องและคงอยู่ตลอดเวลา)[16]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Compare Collins Dictionary of Sociology, quoted in Covington, Peter (2008). "Culture and Identity". Success in Sociology. Dublin: Folens Limited. p. 12. ISBN 9781850082606. สืบค้นเมื่อ 12 November 2020. Jary and Jary (1991) define identity as 'a sense of self that develops as the child differentiates from parents and the family, and takes a place in society.'
  2. ↑ Schwartz, Seth J.; Luyckx, Koen; Vignoles, Vivian L., บ.ก. (2011). Handbook of Identity Theory and Research. New York, NY: Springer New York. doi:10.1007/978-1-4419-7988-9. ISBN 978-1-4419-7987-2.
  3. ↑ Herman, William E. (2011). "Identity Formation". Encyclopedia of Child Behavior and Development. Boston, MA: Springer US. pp. 779–781. doi:10.1007/978-0-387-79061-9_1443. ISBN 978-0-387-77579-1. Identity formation has to do with the complex manner in which human beings establish a unique view of self and is characterized by continuity and inner unity. It is therefore highly related to terms such as the self, self-concept, values, and personality development.
  4. ↑ Franco-Zamudio, Jamie; Dorton, Harold (2014). "Collective Identity". Encyclopedia of Critical Psychology. New York, NY: Springer New York. pp. 256–259. doi:10.1007/978-1-4614-5583-7_381. ISBN 978-1-4614-5582-0. Identity offers a way of thinking about the links between the personal and the social, that is, how the psychological and social aspects of the self are tied together to create a self-concept (Woodward, 2002)
  5. ↑ Schmeck, Klaus; Schlüter-Müller, Susanne; Foelsch, Pamela A; Doering, Stephan (2013). "The role of identity in the DSM-5 classification of personality disorders". Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health (ภาษาอังกฤษ). 7 (1): 27. doi:10.1186/1753-2000-7-27. ISSN 1753-2000. PMC 3848950. PMID 23902698.
  6. ↑ "The term identity comes from the Latin noun Definition". Law Insider (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2023-05-30.
  7. ↑ Schwartz, Seth J.; Montgomery, Marilyn J.; Briones, Ervin (2006). "The Role of Identity in Acculturation among Immigrant People: Theoretical Propositions, Empirical Questions, and Applied Recommendations". Human Development (ภาษาอังกฤษ). 49 (1): 1–30. doi:10.1159/000090300. ISSN 0018-716X. S2CID 21526047.
  8. ↑ Laliberte-Rudman, Debbie (April 2002). "Linking Occupation and Identity: Lessons Learned Through Qualitative Exploration". Journal of Occupational Science (ภาษาอังกฤษ). 9 (1): 12–19. doi:10.1080/14427591.2002.9686489. ISSN 1442-7591. S2CID 148500712.
  9. ↑ Unruh, Anita M. (December 2004). "Reflections on: "So... what do you do?" Occupation and the construction of identity". Canadian Journal of Occupational Therapy. 71 (5): 290–295. doi:10.1177/000841740407100508. ISSN 0008-4174. PMID 15633879. S2CID 6673017.
  10. ↑ "Identity: Definition, Types, & Examples". The Berkeley Well-Being Institute (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2023-06-21.
  11. 1 2 3 Burke, Peter (2020), Kivisto, Peter (บ.ก.), "Identity", The Cambridge Handbook of Social Theory: Volume 2: Contemporary Theories and Issues, Cambridge University Press, vol. 2, pp. 63–78, doi:10.1017/9781316677452.005, ISBN 978-1-107-16269-3, S2CID 242711319, Within identity theory, an identity is a set of meanings defining who one is in a role (e.g., father, plumber, student), in a group or social category (e.g., member of a church or voluntary association, an American, a female), or a unique individual (e.g., a highly moral person, an assertive person, an outgoing person)
  12. ↑ Cheek, Jonathan M. (1989), Buss, David M.; Cantor, Nancy (บ.ก.), "Identity Orientations and Self-Interpretation", Personality Psychology: Recent Trends and Emerging Directions (ภาษาอังกฤษ), New York, NY: Springer US, pp. 275–285, doi:10.1007/978-1-4684-0634-4_21, ISBN 978-1-4684-0634-4, สืบค้นเมื่อ 2022-02-22. "Identity is the construct that defines who or what a particular person is."
  13. ↑ "Identity". dictionary.apa.org (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2022-02-22.
  14. ↑ Weinreich, Peter (1986). "14: The operationalisation of identity theory in racial and ethnic relations". ใน Rex, John; Mason, David (บ.ก.). Theories of Race and Ethnic Relations. Comparative Ethnic and Race Relations. Cambridge: Cambridge University Press (ตีพิมพ์ 1988). pp. 299ff. ISBN 9780521369398. สืบค้นเมื่อ 2018-08-30.
  15. ↑ Leary & Tangney 2003, p. 3
  16. ↑ Kurzwelly, J (2019). "Being German, Paraguayan and Germanino: Exploring the Relation Between Social and Personal Identity". Identity. 19 (2): 144–156. doi:10.1080/15283488.2019.1604348. S2CID 155119912.
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=อัตลักษณ์_(สังคมศาสตร์)&oldid=12998325"