อักษรกิรัตราย
| กิรัต ราย ราย ขัมพู ราย ราย พรรณมาลา กิรัต ขัมพู ราย | |
|---|---|
 | |
| ชนิด | |
ช่วงยุค | 1920 – present |
| ทิศทาง | ซ้ายไปขวา  |
| ภาษาพูด | บานตาวา |
| ISO 15924 | |
| ISO 15924 | Krai (396), Kirat Rai |
| ยูนิโคด | |
ช่วงยูนิโคด | U+16D40–U+16D7F |
กิรัต ราย (เรียกอีกอย่างว่า ขัมพู ราย, รายพรรณมาลา และ กิรัต ขัมพู ราย) เป็นอักษรสระประกอบจากซ้ายไปขวา (ระบบการเขียนแบบแบ่งส่วนชนิดหนึ่ง) ซึ่งอิงตาม Sumhung Lipi ในช่วงทศวรรษ 1920 ที่ใช้เขียน ภาษาบานตาวา ในรัฐสิกขิมในอินเดีย[1] อักษรกิรัต ราย ประกอบด้วยอักขระหลัก 31 ตัว รวมถึงสระ 7 ตัว (และเครื่องหมายกำกับสระที่เกี่ยวข้องอีก 7 ตัว) ซึ่งหนึ่งในนั้น (/a/) เป็นส่วนประกอบในพยัญชนะทุกตัว พยัญชนะ 31 วิรามสำหรับตัดสระที่เป็นส่วนประกอบ และตัวนำสระที่จะใช้ร่วมกับเครื่องหมายกำกับสระเพื่อเขียนสระต้นคำ[2]
ประวัติศาสตร์
[แก้]อักษรขัมพูรายอยู่ในตระกูลอักษรพราหมี จากอินเดีย เนปาล ทิเบต และ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สมฤติไรกล่าวว่าชาวขัมพูราย ซึ่งพูดภาษาบานตาวา เคยเขียนด้วยอักษรขัมพูรายที่พัฒนาโดยกริปาสลยานรายผู้ล่วงลับในปี 1981-1982 จาก อักษรเทวนาครี ภาษาขัมพูราย (ภาษาบานตาวา) ได้รับการสอนในโรงเรียนจนถึงระดับประถมศึกษานับตั้งแต่ภาษาขัมพูรายได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในภาษาทางการของสิกขิมในปี 1997[3] ต้นกำเนิดของอักษรกิรัต ราย ย้อนกลับไปไกลถึงทศวรรษ 1920 เมื่ออักษร ซุมฮุงลิปิ ถูกสร้างขึ้นโดยติการามไรเพื่อเขียนหนังสือทางศาสนาชื่อ ซุมฮุง ในปี พ.ศ. 2524-2524 Kripasalyan Rai แห่ง เขต Gyalshing ได้นำอักษร Sumhung Lipi กลับมาใช้ใหม่ [4] และส่งเสริมให้เป็น "Kripasalyan Lipi" ผ่านหนังสือของเขาชื่อ Rāī Akṣarko Barṇamālā [1]
ยูนิโค้ด
[แก้]กิรัต ราย ได้รับการเพิ่มลงในมาตรฐานยูนิโคด ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 พร้อมกับการเปิดตัวเวอร์ชัน 16.0 ณ วันนั้น มีฟอนต์ยูนิโคด เพียงตัวเดียวที่จัดทำโดย SIL
บล็อกยูนิโคดสำหรับ กิรัต ราย คือ U+16D40–U+16D7F:
| Kirat Rai[1][2] แผนภูมิรหัส Unicode Consortium อย่างเป็นทางการ (PDF) | ||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
| U+16D4x | | | | | | | | | | | | | | | | |
| U+16D5x | | | | | | | | | | | | | | | | |
| U+16D6x | | | | | | | | | | | | | | | | |
| U+16D7x | | | | | | | | | | | ||||||
| Notes | ||||||||||||||||
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- Kanchenjunga ฟอนต์ของกีรัตราย
เอกสารอ้างอิง
[แก้]- 1 2 Mandal, Biswajit; Evans, Lorna (2022-02-14). "Proposal to Encode Kirat Rai script in the Universal Character Set" (PDF). The Unicode Standard. สืบค้นเมื่อ 10 November 2023.
- ↑ "Kirat Rai". Scriptsource.org. สืบค้นเมื่อ 10 November 2023.
- ↑ Rai, Smriti (March 2016). "Significance of "thar" in the Social Structure of the Khambu Rais: Some Observations" (PDF). Journal of the Department of Sociology of North Bengal University. 3 (1): 148–160.
- ↑ Pandey, Anshuman (2011-04-13). "Introducing the Khambu Rai Script" (PDF). ISO/IEC JTC1/SC2/WG2. สืบค้นเมื่อ 2024-06-25.