ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา
| ผู้ประพันธ์ | น. ณ ปากน้ำ |
|---|---|
| ประเทศ | ไทย |
| ภาษา | ไทย |
| หัวเรื่อง | ศิลปะไทย โบราณคดีไทย |
| ผู้พิมพ์ | สำนักพิมพ์ศึกษิตสยาม (ครั้งที่ 1) สำนักพิมพ์เมืองโบราณ (ครั้งที่ 2–4) |
| ชนิดสื่อ | สิ่งพิมพ์ |
ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา เป็นหนังสือผลงานชิ้นสำคัญของ น. ณ ปากน้ำ หรือ ประยูร อุลุชาฎะ (พ.ศ. 2471-2543) มีที่มาจากการสำรวจโบราณสถานในอยุธยาระหว่าง พฤศจิกายน พ.ศ. 2509 ถึง มีนาคม พ.ศ. 2510 ซึ่งได้รับทุนจากมูลนิธิเอเชีย (Asia Foundation) ตามโครงการของคณะกรรมการจัดงานอนุสรณ์อยุธยา 200 ปี มีเป้าหมายในการทำคือต้องการนำภาพถ่าย ภาพคัดลอกจิตรกรรมฝาผนัง และผลการสำรวจอันอุตสาหะนี้ไปจัดแสดงนิทรรศการครบรอบ 200 ปีกรุงแตก[1]
ตีพิมพ์ครั้งแรกใน พ.ศ. 2510 โดยสำนักพิมพ์ศึกษิตสยาม หลังจากนั้นในปี 2529 และ 2540 ก็มีฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 และ 3 เกิดขึ้น โดยสำนักพิมพ์เมืองโบราณ โดยครั้งล่าสุดเป็นการตีพิมพ์ครั้งที่ 4 เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2558 มีจำนวนหน้า 536 หน้า ฉบับนี้มีการเพิ่มภาพวาดจากสมุดบันทึกภาคสนาม ปี 2509–2510 เข้าไปอีกนับร้อยหน้า[2]
หนังสือเขียนในลักษณะบันทึกการสำรวจ เป็นการจดบันทึกประจำวันเหมือนอย่างไดอารี แต่มีการเพิ่มเติมเนื้อหาสาระจากการทำงานให้ข้อมูลด้านประวัติศิลปะและโบราณคดี โดยเฉพาะในเล่มนี้ที่ให้ข้อมูลศิลปะที่ น. ณ ปากน้ำ เรียกว่า ศิลปะแบบอโยธยา-สุพรรณภูมิ ซึ่งนักวิชาการส่วนมากเรียก ศิลปะอู่ทอง หลังจากนั้น น. ณ ปากน้ำ อาศัยแนวความคิดและวิธีการใน ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา มาเป็นฐานในการท้าความเข้าใจรูปแบบศิลปกรรมของโบราณสถานและศิลปวัตถุในยุคสมัยเดียวกับ อโยธยาในสถานที่อื่น ๆ นอกเหนือจากพื้นที่เขตเมืองพระนครศรีอยุธยา เช่น สุพรรณบุรี ชัยนาท อุทัยธานี ราชบุรี สิงห์บุรี ลพบุรี เพชรบุรี เป็นต้น แล้วเขียนเป็นหนังสืออีกหลายเล่ม[3]
ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา เป็นหนังสือที่ถูกนำมาใช้เป็นหนังสืออ้างอิงให้กับนักวิชาการหลาย ๆ ท่านในยุคหลัง รวมถึงการเรียนการสอนทางด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และประวัติศาสตร์ศิลปะในระดับมหาวิทยาลัยและมัคคุเทศก์[4]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "8 May 2023 Reading Time: 4 minutes มองผ่านซากอิฐปูน ในงานเขียน น. ณ ปากน้ำ". สำนักเครือข่ายสื่อสาธารณะ.
- ↑ "ทำความรู้จักหนังสือ "ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา"". สารคดี.
- ↑ กำพล จ้าปาพันธ์, สายชล สัตยานุรักษ์. "น. ณ ปากน้ำ (ประยูร อุลุชาฏะ): "ศิลปินแห่งชาติ" กับ "ศิลปะไทย" ในพื้นที่ประวัติศาสตร์ของรัฐชาติ". วารสารศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 3 (1).
- ↑ "วิถีแห่งปราชญ์ : น. ณ ปากน้ำ". เมืองโบราณ.