หืน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
หืน ที่พบในบังกลาเทศ เรียก "กอกอน่า (গগণা)"
ตัวอย่างเสียง
หืนโลหะ ของชาวเติร์กและมองโกล จากบริเวณเทือกเขาอัลไต
หืนโลหะ ในภาพวาดสีน้ำมันของ Luigi Boccherini

หืน หรือ หุน[1] (หรีอ พิณปาก - jaw's harp) เครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง ที่เป็นเครื่องดีด ทำด้วยไม้ไผ่หรือโลหะบาง เซาะร่องตรงกลางเป็นลิ้นในตัว เวลาเล่น (ดีด) ประกบหืนเข้ากับปาก ดีดที่ปลายข้างหนึ่งของหืนด้วยนิ้วหัวแม่มือ หรือนิ้วชี้ หรือชักด้วยด้ายเชือกที่ผูกโยงกับปลายหืน อาศัยกระพุ้งปากเป็นกล่องเสียง (ขยายเสียง ในลักษณะเดียวกับกะโหลกซอ หรือลำตัวของกีตาร์โปร่ง‎) การสร้างโทนเสียงทำให้เกิดเสียงสูงต่ำตามขนาดของกระพุ้งปากที่ทำ สามารถดีดเป็นเสียงแท้คล้ายเสียงคนออกเสียงสระ

นิยมเล่นกันในชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในกลุ่มไทยลาว เช่น ผู้ไทซึ่งเรียกชื่อว่า "โกย"[2] และมูเซอเรียกว่า "เปี๊ยะ"[1] ไทยภาคกลางเรียก “จ้องหน่อง” เครื่องดนตรีชนิดนี้ยังพบในต่างประเทศด้วย ได้แก่ แถบมองโกเลีย ปาปัวนิวกินี ลอมบอก บาหลี แอฟริกา และยุโรป

หืน ในประเทศต่าง ๆ
อังกูฐ (អង្គួច) กอกอน่า (গগণা) มอซิง (మోర్సింగ్) ต่านโม้ย (Đàn môi) เดเมียร์-คูมุซ (demir-khomus) โข่วเซียน (口弦)
อังกูฐ
กอกอน่า
มอซิง
ต่านโม้ย
เดเมียร์-คูมุซ
โข่วเซียน
  • ทำด้วยไม้ไผ่
  • มือจับเป็นแท่งยาว
  • ช่องประกบปากค่อนข้างหนา
  • ทำด้วยไม้ไผ่
  • มือจับรูปเป็นแท่งยาว
  • ช่องประกบปาก เป็นแผ่นบาง
  • คล้ายหืน ของทางภาคอีสานของไทย
  • ทำด้วยโลหะ
  • มือจับรูปวงแหวนกลม
  • ลิ้นยาว ดีดง่าย
  • ทำด้วยไม้แท้ บาง
  • ปลายสองข้างแหลม
  • ทำด้วยโลหะ
  • มือจับรูปวงรียาว
  • ลิ้นยาว ดีดง่าย
  • ทำด้วยโลหะ
  • เป็นแผ่นแบนยาว
  • ช่องประกบปากแบนกว้าง
พบในประเทศกัมพูชา พบในรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย พบในประเทศอินเดีย พบในประเทศเวียดนาม พบในสาธารณรัฐตูวา รัสเซีย

อ้างอิง[แก้]

  • [1]
  • [2] จากเว็บสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
  1. 1.0 1.1 เครื่องดนตรีของภาคอีสานตอนเหนือ. สืบค้นเมื่อ 21 มกราคม 2564.
  2. Isan Gate. วัฒนธรรมกลุ่มอีสานเหนือ. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2564.