ข้ามไปเนื้อหา

หอสมุดกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หอสมุดกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Chulalongkorn University Central Library
ทางเข้าหอสมุดกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
แผนที่
13°44′21″N 100°31′39″E / 13.7390814°N 100.5273879°E / 13.7390814; 100.5273879
ตำแหน่งที่ตั้ง254 อาคารมหาธีรราชานุสรณ์ ถนนพญาไท แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 10330,  ไทย
ประเภทหอสมุดมหาวิทยาลัย
ก่อตั้งพ.ศ. 2453
จำนวนสาขา2 แห่ง
ทรัพยากรสารสนเทศ
ประเภททรัพยากรที่จัดเก็บหนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ นิตยสาร การบันทึกเสียงและดนตรี เอกสารตัวเขียน
ขนาดคอลเลกชัน528,992 ชิ้น (พ.ศ. 2568)[1]
การส่งมอบตามกฎหมายไม่มี
การเข้าถึงและการใช้งาน
เงื่อนไขการเข้าใช้นิสิต บุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และประชาชนทั่วไป
จำนวนสมาชิก39,520 (พ.ศ. 2568)[2]
ข้อมูลอื่น ๆ
ผู้อำนวยการรองศาสตราจารย์ ดร. นาตยา งามโรจนวณิชย์[3]
เว็บไซต์www.car.chula.ac.th

หอสมุดกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (อังกฤษ: Chulalongkorn University Central Library) หรือ สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[4] (อังกฤษ: Office of Academic Resources, Chulalongkorn University) เป็นห้องสมุดประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2453 ในโรงเรียนฝึกหัดข้าราชการพลเรือน บริเวณคณะอักษรศาสตร์ ก่อนการสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใน พ.ศ. 2460 ภายหลังเมื่อรวมหน่วยงานเป็น สำนักวิทยบริการ จึงย้ายมาให้บริการที่อาคารมหาธีราชานุสรณ์ ใน พ.ศ. 2525

ประวัติ

[แก้]

หอสมุดกลาง ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่การจัดตั้งโรงเรียนฝึกหัดข้าราชการพลเรือน เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2443 กระทั่งใน พ.ศ. 2458 ห้องสมุดโรงเรียนข้าราชการพลเรือนจึงเปลี่ยนชื่อเป็นหอสมุดกลาง เพื่อเป็นการรองรับกิจการที่กว้างขวางขึ้น[5] ต่อมาเมื่อโรงเรียนฝึกหัดข้าราชการพลเรือน ได้รับการสถาปนาเป็นจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และแบ่งเป็นคณะต่าง ๆ ห้องสมุดโรงเรียนข้าราชการพลเรือน จึงได้รับการสถาปนาเป็นหอสมุดกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2460[6] มีที่ทำการอยู่ห้อง เลขที่ 27 และ 28 ของคณะอักษรศาสตร์ ต่อมาได้ย้ายที่ทำการเข้าอยู่ในอาคารทรงไทยใกล้อักษรศาสตร์ และทำพิธีเปิด เมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2500 โดยสังกัดอยู่กับสำนักงานเลขาธิการภายใต้การบังคับบัญชาของรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ

ใน พ.ศ. 2503 หน่วยโสตทัศนศึกษากลางได้จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์บริการโสตทัศนูปกรณ์แก่คณาจารย์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีที่ทำการอยู่ที่คณะครุศาสตร์ ก่อนที่ใน พ.ศ. 2511 ศูนย์เอกสารประเทศไทย ได้จัดตั้งขึ้นโดยความร่วมมือระหว่างศูนย์วิจัยและพัฒนาการทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุดของไทย กับองค์การวิจัยโครงการชั้นสูง กระทรวงกลาโหมสหรัฐ ต่อมาศูนย์เตรียมปิดการดำเนินงาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงขอรับศูนย์เอกสารมาดำเนินงานต่อตั้งแต่เดือน ธันวาคม พ.ศ. 2514 โดยมีที่ทำการอยู่ที่คณะรัฐศาสตร์

โครงการศูนย์วิทยบริการ

[แก้]

เนื่องจากมหาวิทยาลัยมิได้กำหนดนโยบายด้านงานห้องสมุดไว้อย่างชัดเจน จึงมีห้องสมุดคณะ และห้องสมุดแผนกวิชาเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก ทำให้การดำเนินงานซ้ำซ้อนกัน และหอสมุดกลางไม่อาจปรับปรุงและขยายงานให้กว้างขวางได้ ใน พ.ศ. 2514 มหาวิทยาลัยจึงได้แต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาปรับปรุงหอสมุดกลางขึ้น โดยมีนโยบายที่จะปรับปรุงหอสมุดกลางให้ได้มาตรฐาน และสามารถให้บริการได้อย่างเต็มที่และได้นำเอางานของหน่วยโสตทัศนศึกษากลาง และศูนย์เอกสารประเทศไทย ซึ่งมีลักษณะการให้บริการที่ใกล้เคียงกันมาร่วมพิจารณาด้วย โดยการพิจารณาได้เสร็จสิ้นลงใน พ.ศ. 2521 หอสมุดกลาง ได้ถูกรวมหน่วยงานเข้ากับศูนย์โสตทัศนศึกษากลาง และศูนย์เอกสารประเทศไทย จัดตั้งเป็นสถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[7] ในวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 จึงมีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[8] และได้ย้ายมาเปิดให้บริการที่อาคารมหาธีราชานุสรณ์ เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2525[9]

ในวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2535 สถาบันวิทยบริการ ได้ดำเนินการเชื่อมต่อระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัยเข้ากับเครือข่ายอินเทอร์เน็ตแล้วเสร็จ ส่งผลให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นหน่วยงานแรกในประเทศไทยที่เชื่อมเข้าสู่ระบบสารสนเทศอินเทอร์เน็ตได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยการเช่าวงจรสื่อสารความเร็ว 9,600 บิตต่อนาทีจากการสื่อสารแห่งประเทศไทยเพื่อเชื่อมเข้าสู่อินเทอร์เน็ตที่บริษัท ยูยูเน็ตเทคโนโลยี (UUNET Technologies) สหรัฐอเมริกา ซึ่งต่อมาได้มีหน่วยงานที่เชื่อมต่อแบบออนไลน์กับเครือข่ายอินเทอร์เน็ตผ่านจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหลายแห่งด้วยกัน โดยเรียกเครือข่ายนี้ว่า ไทยเน็ต ซึ่งนับเป็นเครือข่ายที่มีเกตเวย์เป็นแห่งแรกของประเทศไทย[10]

ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 ได้มีประกาศเปลี่ยนชื่อ สถาบันวิทยบริการ เป็น ศูนย์วิทยทรัพยากร และต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น สำนักงานวิทยทรัพยากร เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 เนื่องจากมีพระราชกฤษฎีกาปรับปรุงโครงสร้างส่วนงานมหาวิทยาลัย เพื่อให้สอดคล้องกับการเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ[11]

อาคารมหาธีรราชานุสรณ์

[แก้]
ด้านนอกอาคารมหาธีรราชานุสรณ์ ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566

มหาวิทยาลัยได้จัดเนื้อที่ในผังแม่บท จำนวน 15 ไร่ หลังสำนักงานบริหารอธิการบดีให้เป็นที่ทำการของ สถาบันวิทยบริการ ในขณะนั้นขึ้น โดยใช้งบประมาณของมหาวิทยาลัยทั้งหมด โดยใช้เนื้อที่ใช้สอยทั้งอาคาร 8,454.75 ตารางเมตร ด้วยงบประมาณ 42,000,000 บาท เป็นอาคาร 3 ชั้นครึ่งที่สามารถต่อเติมในอนาคต เริ่มดำเนินการประมูลการก่อสร้างในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2521 ทำการก่อสร้างแล้วเสร็จในเดือนกันยายน พ.ศ. 2524 ก่อนต่อเติมชั้นใต้ดินแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2525[12]

อาคารได้รับการออกแบบโดย รองศาสตราจารย์ ดร.วีระ บูรณากาญจน์ อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาปนิกได้เลือกเอารูปร่างอาคารเป็นแบบผีเสื้อ (คล้ายรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่ตัดส่วนกลางออก) จะได้แสงอาทิตย์ในเวลากลางวัน เพื่อลดการใช้ไฟส่องสว่าง และสามารถระบายอากาศได้ดี ในกรณีที่เครื่องปรับอากาศใช้งานไม่ได้ มีการจัดวางช่วงเสาของอาคาร ความกว้างประมาณ 6.30–7.20 เมตร เพื่อการใช้สอยทางกายภาพ ราคา ค่าก่อสร้าง และด้านจิตวิทยาของการใช้งาน ช่วยลดความเบื่อหน่ายที่จะต้องเดินเข้าไปชมชั้นหนังสือ ผิวอาคารด้านนอกใช้กระเบื้องโมเสกสีขาวทั้งหลัง ฝ้าของอาคารใช้ชนิดดูดกลืนเสียงได้ เพื่อทำให้เกิดความเงียบสงบ อาคารได้รับรางวัลออกแบบสถาปัตยกรรมดีเด่น พ.ศ. 2525 ประเภทอาคารด้านการศึกษาจาก สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์[13]

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดการประกวดการตั้งชื่ออาคารสถาบันวิทยบริการใน พ.ศ. 2523 ซึ่งกำหนดเงื่อนไขเบื้องต้นให้มีความหมายเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า เนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปี วันพระราชสมภพของพระองค์ โดยมีผู้สนใจเสนอชื่อเข้าประกวด จำนวน 345 ราย รวมรายชื่อประมาณ 500 ชื่อ ซึ่งสภามหาวิทยาลัยได้พิจารณาตัดสินและประกาศให้ชื่อ มหาธีรราชานุสรณ์ ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ อรวรรณ ปิลันธ์โอวาท อาจารย์คณะนิเทศศาสตร์ ชนะการประกวดดังกล่าว จากนั้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2526 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา เสด็จทรงเปิดอาคาร พร้อมกับทำพิธีประดิษฐานพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า ณ ห้องโถงของอาคาร[14][15]

ปัจจุบันอาคารมหาธีราชานุสรณ์ได้ต่อเติมจนมีความสูง 7 ชั้น และ 1 ชั้นใต้ดิน ซึ่งมีพื้นที่รวม 22,125.98 ตารางเมตร[16]

การให้บริการ

[แก้]
โถงกลาง ชั้น M หอสมุดกลาง

หอสมุดกลาง จัดหมู่หนังสือแบบทศนิยมดิวอี้ แบ่งตามประเภทของสาขาวิชาใหญ่ 10 หมวด โดยใช้ตัวเลขหลักร้อยเป็นตัวบ่งชี้ ดังนี้[17]

ชั้น ออกจากลิฟต์เลี้ยวซ้าย ออกจากลิฟต์เลี้ยวขวา
4 000 วิทยาการคอมพิวเตอร์ สารสนเทศและความรู้ทั่วไป
400 ภาษาศาสตร์
800 วรรณคดี		500 วิทยาศาสตร์
600 วิทยาศาสตร์ประยุกต์หรือเทคโนโลยี
5 300 สังคมศาสตร์100 ปรัชญา
200 ศาสนา
700 ศิลปกรรมและการบันเทิง
900 ประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์

นอกจากนี้ หอสมุดกลาง ยังให้บริการเครื่องคอมพิวเตอร์สำหรับการใช้งานอินเตอร์เน็ตและโปรแกรมไมโครซอฟท์ ออฟฟิศ สำหรับบุคลากรและนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคอมพิวเตอร์สำหรับสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศในห้องสมุด ที่หอสมุดกลาง และห้องสมุดจุฬาอัลติเมทเอ็กซ์[18] บริการห้องอ่านหนังสือกลุ่ม ซึ่งสามารถจองได้ผ่านแอปพลิเคชันซียูเน็ก (CU NEX) บริการห้องประชุม อบรม สัมมนา[19] บริการห้องนมาซ[20][21] บริการเครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องพิมพ์ เครื่องสแกนด้วยตัวเอง และบริการร้านถ่ายเอกสารโดยเจ้าหน้าที่[22] นับตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2563 จนถึงปัจจุบัน นิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สามารถยืมใช้คอมพิวเตอร์แบบพกพา (Laptop) ได้ตลอดภาคการศึกษา โดยมีให้บริการจำนวน 170 เครื่อง[23]

การสืบค้นสารสนเทศผ่านจุฬาลิเน็ต

[แก้]

การพัฒนาฐานข้อมูลรายการสารสนเทศในหอสมุด เริ่มต้นขึ้นใน พ.ศ. 2524 โดยการนำโปรแกรม Mini–micro CDS/ISIS ซึ่งเป็นโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติที่พัฒนาโดยยูเนสโก มาใช้ในการรวบรวมรายชื่อวารสาร จนกระทั่ง พ.ศ. 2528 เริ่มบันทึกข้อมูลจากบัตรทะเบียนภาษาต่างประเทศควบคู่กับการบันทึกข้อมูลใหม่เพื่อทำบัตรรายการ ต่อมา พ.ศ. 2532 หอสมุดได้พัฒนาระบบโปรแกรม CDS/ISIS version 2.3 ให้สามารถรับข้อมูลภาษาไทย จึงได้เริ่มบันทึกข้อมูลจาก บัตรทะเบียนหนังสือภาษาไทย รวมทั้งข้อมูลใหม่ที่เพิ่มขึ้นด้วย[24] ใน พ.ศ. 2530 ได้มีการพัฒนาโครงการเครือข่ายห้องสมุดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หรือจุฬาลิเน็ต (Chulalinet) เป็นต้นแบบระบบห้องสมุดอัตโนมัติที่สมบูรณ์แบบเป็นแห่งแรกของประเทศไทย[25] โดยมีเป้าหมายหลัก คือ ทำให้ห้องสมุดทุกแห่งในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเชื่อมต่อกันและกันได้ ผู้ใช้สามารถสืบค้นสารสนเทศได้ผ่านเว็บไซต์ โดยสามารถค้นหารายการสารสนเทศที่ต้องการ และค้นหาตำแหน่งที่ตั้งของสารสนเทศดังกล่าวได้ทันที ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 มีรายการสารสนเทศบนจุฬาลิเน็ต จำนวน 1,499,897 รายการ[1]

การใช้บริการห้องสมุด

[แก้]

หอสมุดกลางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดให้บริการแก่นิสิต และบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปัจจุบัน สามารถเข้าใช้บริการได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย โดยใช้บัตรประจำตัวนิสิต หรือบัตรประจำตัวบุคลากร สแกนผ่านเครื่องกั้นประตูอัตโนมัติ ทั้งนี้ บุคคลภายนอก สามารถเข้าใช้บริการได้ โดยซื้อบัตรผ่านเครื่องจำหน่ายบัตรอัตโนมัติในราคา 20 บาท และสามารถสแกนผ่านเครื่องกั้นประตูอัตโนมัติได้เช่นกัน สำหรับการยืมหนังสือ นิสิต และบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปัจจุบัน สามารถยืมหนังสือได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ทั้งนี้ บุคคลภายนอก ต้องสมัครสมาชิกหอสมุดรายปีประเภทยืมสิ่งพิมพ์ได้ โดยมีค่าใช้จ่าย จึงจะสามารถใช้บริการยืมหนังสือได้[26]

มุมบริการสื่อโสตทัศนวัสดุและสื่อบันเทิง

[แก้]
มุมบริการสื่อโสตทัศนวัสดุและสื่อบันเทิง หอสมุดกลาง

มุมบริการสื่อโสตทัศนวัสดุและสื่อบันเทิง ตั้งอยู่บนชั้น 3 สำนักวิทยทรัพยากร ให้บริการสื่อวีดีทัศน์เพื่อความบันเทิงในรูปแบบแผ่นซีดี ดีวีดี และวีดิทัศน์ตามคำขอ โดยความร่วมมือกับวีทีวี และโมโนแม็กซ์[27][28] นอกจากนี้ ยังมีบริการพื้นที่การเรียนรู้ด้านการผลิตและเผยแพร่สื่อมัลติมีเดีย และคอมพิวเตอร์สำหรับการตัดต่อและการถ่ายทอดสดผ่านสัญญาณต่อเนื่อง โดยให้บริการแก่นิสิตและบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่านั้น[29]

จุฬาเอไอเอ็กซ์

[แก้]

จุฬาเอไอเอ็กซ์ ตั้งอยู่บนชั้น 5 สำนักวิทยทรัพยากร ให้บริการพื้นที่การเรียนรู้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ มุมหนังสือที่เกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ ให้บริการสืบค้นข้อมูลผ่านปัญญาประดิษฐ์ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ โดยสามารถเข้าใช้บริการได้เฉพาะนิสิต และบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่านั้น[30][31]

ศูนย์สารสนเทศประเทศไทยและประชาคมอาเซียน

[แก้]

ศูนย์สารสนเทศประเทศไทยและประชาคมอาเซียน ตั้งอยู่บนชั้น 6 ของสำนักวิทยทรัพยากร เป็นแหล่งทรัพยากรพิเศษในสาขาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ของประเทศไทย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ยุคหลังสงครามเย็น ช่วงทศวรรษที่ 1960 นอกจากนี้ ยังมีวรรณกรรมพระราชนิพนธ์ของราชวงศ์ไทย มุมหนังสือเก่าหายาก มุมสารสนเทศไต้หวันและจีนศึกษา และมุมอินเดีย[32]

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์

[แก้]

จุฬาดิจิเวิร์ส

[แก้]

จุฬาดิจิเวิร์ส เป็นคลังสารสนเทศดิจิทัล ซึ่งสามารถเข้าถึงได้ผ่านเว็บไซต์ ดำเนินการโดยสำนักงานวิทยทรัพยากรด้วยการรวมหลายคลังไว้ในที่เดียวกัน ได้แก่: คลังสื่อมัลติมีเดียและวิดืโอบันทึกการเรียนการสอน จดหมายเหตุองค์กร หนังสืออิเล็กทรอนิกส์แบบเปิด

  • คลังปัญญาจุฬาฯ (CUIR) เริ่มดำเนินการใน พ.ศ. 2549 โดยเป็นคลังปัญญาดิจิทัลแห่งแรกของประเทศไทย ทำหน้าที่รวบรวมและให้เข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศที่เป็นผลงานทางวิชาการของกมหาวิทยาลัย ได้แก่ รายงานการวิจัย วิทยานิพนธ์ การศึกษาอิสระ โครงการวิชาการ ตำรา บทความวารสาร เอกสารแจก และผลงานอื่น ๆ ของคณาจารย์ นักวิจัย นิสิต ตลอดจนองค์กรต่าง ๆ ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยได้รับการเก็บรักษาและแปลงเป็นดิจิทัลเพื่อให้เข้าถึงได้ในระยะยาว และยังเปิดให้บุคคลภายนอกมหาวิทยาลัย สามารถดาวน์โหลดสารสนเทศได้โดยไม่ต้องลงทะเบียนสมาชิก ตั้งแต่ พ.ศ. 2561 เป็นต้นไป[33]
  • สารสนเทศประเทศไทยและประชาคมอาเซียน ให้บริการสารสนเทศที่มีอยู่ในศูนย์สารสนเทศประเทศไทยและประชาคมอาเซียน ให้สามารถเข้าถึงได้ผ่านเว็บไซต์ ซึ่งเกี่ยวกับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ในอาเซียน ประเทศไทย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
  • คลังเอกสารสถาบัน รวบรวมหนังสือและเอกสารที่ตีพิมพ์ในโอกาสพิเศษของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประกอบด้วย "คลังเอกสารจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" ซึ่งเป็นคลังเอกสารสิ่งพิมพ์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเกี่ยวกับงาน พิธีพระราชทานปริญญาบัตร การบรรยายพิเศษ ชีวประวัติบุคคลสำคัญในมหาวิทยาลัย และ "คลังเอกสารสำนักวิทยทรัพยากร"

โครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย

[แก้]

โครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย เป็นการพัฒนาคลังข้อมูลในรูปแบบดิจิทัล เพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นต่อเนื่องมาถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อให้เป็นแหล่งค้นคว้าทางวิชาการ ประกอบด้วย พระราชประวัติ พระราชกรณียกิจ พระราชนิพนธ์ และสิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวเนื่องที่สํานักงานวิทยทรัพยากรได้เก็บรักษาต้นฉบับไว้ และแปลงเป็นเอกสารดิจิทัล ทําให้การเข้าถึงเอกสารฉบับเต็มทำได้ง่าย ซึ่งปัจจุบันสามารถเข้าถึงได้ผ่านเว็บไซต์สำนักวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

โครงการ ยังมีการจัดแสดงนิทรรศการ จุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย บนพื้นที่จริง ตั้งแต่วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2560 ที่หอประชุม ชั้น 7 หอสมุดกลาง เนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปี การสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[34][35] ก่อนที่จะได้มีการปรับเปลี่ยนเนื้อหาไปสู่นิทรรศการ มหาวชิราวุธราชบรรณาลัย ซึ่งนําเสนอเรื่องราวในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวต่อเนื่องมาถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยเปิดให้เข้าชมในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 บนพื้นที่จริงในที่แห่งเดิม[36] ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 ได้มีการพัฒนารูปแบบนิทรรศการเสมือนจริง (Virtual Exhibition) โดยใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน ซึ่งสามารถรับชมได้ผ่านเว็บไซต์สำนักวิทยทรัพยากร[37] ภายหลังในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2566 ได้มีการปิดนิทรรศการบนพื้นที่จริง โดยปัจจุบันยังคงนำเสนอเป็นนิทรรศการเสมือนจริง เท่านั้น[38]

ห้องสมุดสาขา

[แก้]
ภายในห้องสมุดจุฬาอัลติเมทเอ็กซ์ อาคารจามจุรี 10

ห้องสมุดจุฬาอัลติเมทเอ็กซ์

[แก้]

ห้องสมุดจุฬาอัลติเมทเอ็กซ์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2560 ที่อาคารเฉลิมราชกุมารี 60 พรรษา (อาคารจามจุรี 10) โดยนำวิทยานิพนธ์บางส่วนมาเก็บรักษาไว้ และมีหนังสือสาขาจิตวิทยา พยาบาล วิทยาศาสตร์การกีฬา สหเวชศาสตร์ และอื่น ๆ[39] ในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563 ยังได้มีการพัฒนาห้องสมุดให้สามารถจัดการบริการได้จากระยะไกลเป็นแห่งแรกของประเทศไทย[40] โดยผู้ใช้บริการสามารถรับบริการต่าง ๆ ของห้องสมุดได้ด้วยตนเองผ่านเครื่องให้บริการอัตโนมัติ และสามารถติดต่อสื่อสารกับเจ้าหน้าที่ผ่านโปรแกรมและเครื่องมือต่าง ๆ ในรูปแบบการให้คำปรึกษาทางไกล เพื่อแก้ปัญหาข้อจำกัดด้านบุคลากรของหอสมุดกลางที่ต้องส่งไปประจำยังห้องสมุดสาขา[41] นอกเหนือจากการให้บริการนิสิต และบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บุคคลภายนอกสามารถเข้าใช้บริการได้โดยซื้อบัตรผ่านเครื่องจำหน่ายบัตรอัตโนมัติในราคา 20 บาท

หอสมุดกลาง สาขาจามจุรี 9

[แก้]

หอสมุดกลาง สาขาจามจุรี 9 ให้บริการพื้นที่นั่งอ่านหนังสือที่ชั้น 1 ของอาคารจามจุรี 9 นอกจากนี้ ยังมีพื้นที่บริการอุปกรณ์สำหรับเล่นกีฬาอีสปอร์ต เกมกระดาน และหมากกระดาน โดยสามารถใช้บริการได้เฉพาะนิสิตและบุคลากรจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และนักเรียนโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่านั้น[42]

ความร่วมมือ

[แก้]

ใน พ.ศ. 2563 สำนักงานวิทยทรัพยากร ได้ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจความร่วมมือทางวิชาการระหว่างมหาวิทยาลัยสมาชิก ข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค (PULINET) เพื่อร่วมมือกันบริหารจัดการทรัพยากรสารสนเทศ และการใช้ทรัพยากรสารสนเทศร่วมกันเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงและใช้ทรัพยากรสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต[43] ปีถัดมา สำนักวิทยทรัพยกร ได้ร่วมมือจัดตั้ง มุมหนังสืออาเซียนในห้องสมุดมหาวิทยาลัย ในการเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับอาเซียน โดยได้รับการคัดเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยในการจัดตั้ง มุมหนังสืออาเซียน (ASEAN Corner) ที่ศูนย์สารสนเทศประเทศไทยและประชาคมอาเซียน[44]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 จำนวนทรัพยากรประเภทสิ่งพิมพ์ เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  2. ↑ จำนวนสมาชิกห้องสมุด เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  3. ↑ บุคลากร เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2569
  4. ↑ "สำนักงานวิทยทรัพยากร หอสมุดกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย". สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นเมื่อ 2026-08-13.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
  5. ↑ ประกาศประดิษฐานโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ.เอกสารหอประวัติจุฬาฯ.หอประวัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,2558
  6. ↑ โครงสร้างองค์กร เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  7. ↑ อาคารสถาบันวิทยบริการ เขียนโดย: วีระ บูรณากาญจน์ พ.ศ. 2522 สืบค้นผ่านเว็บไซต์คลังปัญญาจุฬาฯ เมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  8. ↑ พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568 ผ่าน ratchakitcha.soc.go.th
  9. ↑ สถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกา... เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  10. ↑ หน่วยงานแรกในประเทศไทยที่เชื่อมเข้าสู่ระบบสารสนเทศอินเทอร์เน็ต (Internet) เว็บไซต์ ๑๐๐ เรื่องจามจุรี ๑๐๐ ปีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  11. ↑ รายงานประจำปีสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2564 หน้าที่ 4 เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  12. ↑ ปฐมศตวรรษ จุฬาฯ สถาปัตยกรรม เล่ม 2 เขียนโดย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2559 สืบค้นผ่านเว็บไซต์คลังปัญญาจุฬาฯ เมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  13. ↑ สถาบันวิทยบริการ เขียนโดย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2526 สืบค้นผ่านเว็บไซต์คลังปัญญาจุฬาฯ เมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  14. ↑ ข้อมูลอาคาร เว็บไซต์สำนักบริหารระบบกายภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  15. ↑ อาคารมหาธีรราชานุสรณ์ เขียนโดย: เรืองศรี จุลละจินดา พ.ศ. 2531 สืบค้นผ่านเว็บไซต์คลังปัญญาจุฬาฯ เมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  16. ↑ Library Floor Plan เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  17. ↑ การจัดหมวดหมู่ทรัพยากร เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  18. ↑ บริการคอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ต เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  19. ↑ บริการห้องอ่านหนังสือกลุ่ม เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  20. ↑ บริการห้องนมาซ เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  21. ↑ บริการเครื่องยืม-คืนหนังสืออัตโนมัติ เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  22. ↑ บริการเครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องพิมพ์ เครื่องสแกนด้วยตัวเอง และบริการร้านถ่ายเอกสาร เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  23. ↑ รายงานประจำปีสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2564 หน้าที่ 27 เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  24. ↑ ก้าวสู่ปีที่ 31 บนเส้นทางวิทยบริการ (2551). สถาบันวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. เข้าถึงผ่านเว็บไซต์จุฬาดิจิเวิร์ส
  25. ↑ Chulalinet เว็บไซต์จุฬาลิเน็ต สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  26. ↑ คำถามที่พบบ่อย เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  27. ↑ Media Service & Entertainment Corner เว็บไซต์สำนักวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  28. ↑ หอสมุดกลาง จุฬาฯ ชวนคุณมาดูหนัง ฟังเพลง กันที่ Media & Entertainment Corner ชั้น 3 กันจ้า 🎬 #chulalibrary ติ๊กต็อกอย่างเป็นทางการของสำนักวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  29. ↑ บริการพื้นที่การเรียนรู้ด้านการผลิตและเผยแพร่สื่อมัลติมีเดีย (Multimedia Lab) เว็บไซต์สำนักวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  30. ↑ QDA software เว็บไซต์จุฬาเอไอเอ็กซ์ สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  31. ↑ About Chula AIX เว็บไซต์จุฬาเอไอเอ็กซ์ สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  32. ↑ Thailand and ASEAN Information Center เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  33. ↑ https://digiverse.chula.ac.th/About/ เกี่ยวกับเรา] เว็บไซต์จุฬาดิจิเวิร์ส สืบค้นเมื่อ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2568
  34. ↑ 2017.03.28 : Opening Ceremony Photo Gallery 01 เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  35. ↑ โครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  36. ↑ [https://kingchulalongkorn.car.chula.ac.th/th/news/detail/134/15905 2019.11.26 : พิธีเปิดนิทรรศการมหาวชิราวุธราชบรรณาลัย และงานสัมมนาเรื่อง ตามรอยพระบาท พระมหาธีรราชเจ้า] เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  37. ↑ 2021.10. 04 นิทรรศการ ”มหาวชิราวุธราชบรรณาลัย” ในรูปแบบนิทรรศการเสมือนจริง (Virtual Exhibition) เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  38. ↑ ป็นเวลา 4 ปี ที่นิทรรศการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัยได้เปิดให้เข้าชม... เฟซบุ๊กของสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เมื่อ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  39. ↑ ห้องสมุดสาขา เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  40. ↑ รายงานประจำปีสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2564 หน้าที่ 18 เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  41. ↑ รายงานประจำปีสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2564 หน้าที่ 17 เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  42. ↑ “เปิดพื้นที่บริการเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต” ที่อาคารจามจุรี 9 เว็บไซต์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยแพร่เมื่อ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2561 สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  43. ↑ รายงานประจำปีสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2564 หน้าที่ 31–34 เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2568
  44. ↑ ASEAN Corner เว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2568

ดูเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=หอสมุดกลาง_จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย&oldid=13188269"