ข้ามไปเนื้อหา

หวัง หมั่ง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หวัง หมั่ง
王莽
จักรพรรดิแห่งราชวงศ์ซิน
ครองราชย์ค.ศ. 9–23
ประสูติ45 ปีก่อน ค.ศ.
Yuancheng เว่ย์จฺวิ้น
สวรรคต6 ตุลาคม ค.ศ. 23 (67 พรรษา)
ฉางอัน
คู่อภิเษก
พระราชบุตร
  • หวัง ยฺหวี่ (王宇)
  • หวัง ฮั่ว (王獲)
  • หวัง อาน เจ้าชายแห่ง Xinqian (王安)
  • หวัง หลิน เจ้าชายแห่ง Tongyiyang (王臨)
  • หวัง ซิ่ง, Duke of Gongxiu (王興)
  • หวัง ควาง, Duke of Gongjian (王匡)
  • พระนางหวัง จักรพรรดินีฮั่นเซี่ยวผิง (孝平皇后)
  • หวัง เจี๋ย พระนางแห่ง Mudai (王捷)
  • พระนางหวัง พระนางแห่ง Muxiu
รัชศก
  • ฉื่อเจี้ยนกั๋ว 始建國 (9–13)
  • เทียนเฟิ่ง 天鳳 (14–19)
  • ตีหฺวาง 地皇 (20–23)
ราชวงศ์หวัง
ราชวงศ์ซิน
พระราชบิดาหวัง ม่าน (王曼)
พระราชมารดาฉวี (渠)
หวัง หมั่ง
จีน
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินWáng Mǎng
เวด-ไจลส์Wang2 Mang3
IPA[wǎŋ màŋ]
กวางตุ้งมาตรฐาน
Yale RomanizationWòhng Móhng
ยฺหวิดเพ็งWong4 Mong5
IPA[wɔ̏ːŋ ̬ːŋ]
หมิ่นใต้
Tâi-lôÔng Báng
Old Chinese
Zhengzhangɢʷaŋ maːŋʔ
พระนามรอง
หวัง จู้จฺวิน
จีน
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินWáng Jùjūn
เวด-ไจลส์Wang Chü-chün
บรรดาศักดิ์
จักรพรรดิฉื่อเจี้ยนกั๋ว
จีนตัวเต็ม建國天帝
จีนตัวย่อ始建国天帝
ความหมายตามตัวอักษรHeavenly Emperor who Begins the Founding of the Nation
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินShǐjiànguó Tiāndì
เวด-ไจลส์Shih-chien-kuo T'ien-ti

จักรพรรดิซินเกาจู่ พระนามเดิม หวัง หมั่ง หรือ อองมัง ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (45 ปีก่อน ค.ศ.[1]  6 ตุลาคม ค.ศ. 23) พระนามรอง จู้จฺวิน เป็นจักรพรรดิองค์แรกและองค์เดียวแห่งราชวงศ์ซิน[หมายเหตุ 1] เป็นพระญาติทางฝ่ายไทเฮาของจักรพรรดิฮั่นเฉิง

ในรัชกาลจักรพรรดิฮั่นเฉิงนี้ ตระกูลหวังมีอำนาจอย่างมาก เมื่อหวังหมั่งเห็นราชวงศ์ฮั่นเริ่มอ่อนแอลงก็พยายามจะยึดอำนาจ แต่ล้มเหลวเพราะจักรพรรดิฮั่นเฉิงสวรรคตเสียก่อน จักรพรรดิฮั่นผิงจึงขึ้นครองราชย์แทน แต่บ้านเมืองก็ยิ่งอ่อนแอลงกว่าเก่า และอำนาจของสกุลหวังยิ่งมีมากขึ้น เมื่อจักรพรรดิฮั่นผิงสวรรคตลงในปี ค.ศ. 8 (พ.ศ. 551) หยูจื่ออิงพระญาติชันษา 1 พรรษาจึงขึ้นครองราชย์ ต่อมาหวังหมั่งเห็นเป็นโอกาสจึงปลดหยูจื่ออิงออกจากราชสมบัติ ทำให้ราชวงศ์ฮั่นตะวันตกล่มสลายลง

หวังหมั่งจึงสถาปนาตนเองขึ้นเป็น จักรพรรดิซินเกาจู่ จักรพรรดิองค์แรกและองค์เดียวแห่งราชวงศ์ซิน ในรัชกาลนี้ทรงปกครองอย่างเหี้ยมโหด เมื่อสวรรคตลงในปี ค.ศ. 24 (พ.ศ. 567) ราชวงศ์ซินก็ล่มสลายลง บ้านเมืองก็เกิดกลียุค หลิวซิ่วราชนิกูลในราชวงศ์ฮั่น รบได้ชัยชนะ และสถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดิฮั่นกวังอู่ จักรพรรดิองค์แรกแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ราชวงศ์จีนยุคแรกมักตั้งชื่อตามดินแดนศักดินาของราชวงศ์ผู้ก่อตั้ง และการตีความนี้สอดคล้องกับตำแหน่งของหวัง หมั่งก่อนขึ้นครองราชย์ในฐานะ Marquess of Xindu ใน ค.ศ. 1950 ซี.บี. ซาร์เจนต์เสนอว่าชื่อของราชวงศ์ควรตีความว่า 'ใหม่' ซึ่ง J.J.L. Duyvendak ปฏิเสธทันที ต่อมา ชอนซี เอส. กูดริชโต้แย้งว่ามีความเป็นไปได้ที่จะกำหนดความหมายให้กับซิน แต่ควรตีความว่า "ได้รับการต่ออายุ" หรือ "ฟื้นฟู" ไม่ใช่เพียงแค่ "ใหม่"[2]

อ้างอิง

[แก้]
  1. พระราชประวัติหวัง หมั่งในฮั่นชูบันทึกว่าพระองค์มีพระชนมพรรษา 38 พรรษา (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก) ในศักราช Suihe ปีที่ 1 (8 ปีก่อน ค.ศ.)
  2. Goodrich, Chauncey S. (1957). "The Reign of Wang Mang: Hsin or New?". Oriens. Leiden: Brill. 10 (1): 114–118. doi:10.2307/1578760. JSTOR 1578760.

ข้อมูล

[แก้]
  • ฮั่นชู (ตำราทั้งหมด) – Chinese Text Project
  • ฮั่นชู 《漢書》 Chinese text with matching English vocabulary
  • โฮ่วฮั่นชู 《後漢書》 Chinese text with matching English vocabulary
  • Loewe, Michael (2000), "Wang Mang 王莽 (2)", A Biographical Dictionary of the Qin, Former Han and Xin Periods (221 BC – AD 24), Handbook of Oriental Studies, vol. 16, Leiden: Brill, pp. 536–45, doi:10.1163/9789004490253_002, ISBN 978-90-04-49025-3.
  • Thomsen, Rudi (1988), Ambition and Confucianism: A Biography of Wang Mang, Aarhus: Aarhus University Press, ISBN 87-7288-155-0.
  • Yap, Joseph P. (2009), Wars with the Xiongnu, a Translation from Zizhi Tongjian Chapters 13–17, AuthorHouse, ISBN 978-1-4490-0604-4.

อ่านเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
ก่อนหน้า หวัง หมั่ง ถัดไป
หยูจื่ออิง
ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก
จักรพรรดิจีน
ราชวงศ์ซิน

(ค.ศ. 9 – 23)
จักรพรรดิฮั่นเกิงฉื่อ
ฟื้นฟูราชวงศ์ฮั่น