หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล
 | บทความนี้ อาศัยการอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิมากเกินไป |
| หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล | |
|---|---|
| หม่อมเจ้า ชั้น 5 | |
 | |
| ประสูติ | 17 สิงหาคม พ.ศ. 2489 |
| สวามี | ศักดา บุญจิตราดุลย์ (สมรส 2521) |
| บุตร | ทีฆ บุญจิตราดุลย์ ศศินทุ์ บุญจิตราดุลย์ |
| ราชสกุล | ยุคล |
| ราชวงศ์ | จักรี |
| พระบิดา | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร |
| พระมารดา | หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา |
| พระราชวงศ์ไทย |
|---|
 |
|
หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล[1] เคยใช้พระนามว่า ศรีสว่างวงศ์ บุญจิตราดุลย์ (ประสูติ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2489) เป็นพระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร ประสูติแต่หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา เป็นพระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ เป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นพระโสทรเชษฐภคินีในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล
หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ได้ขอพระราชทานกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับศักดา บุญจิตราดุลย์ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2521 และออกพระนามเป็น ท่านหญิงศรีสว่างวงศ์ บุญจิตราดุลย์[2] ล่วงมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้คืนฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์กลับมาเป็น หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ กับเหรียญรัตนาภรณ์ ชั้นที่ 3 เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2568[1] นับเป็นพระอนุวงศ์องค์แรกในประวัติศาสตร์ที่ได้รับพระราชทานฐานันดรศักดิ์กลับคืนภายหลังเสกสมรส
พระประวัติ
[แก้]หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล มีพระนามลำลองว่า ท่านหญิงศรี เป็นพระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร ประสูติแต่หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2489 เป็นพระนัดดาใน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา มีเจ้าน้องร่วมหม่อมมารดาสององค์ คือ หม่อมเจ้าหญิง (ถึงชีพิตักษัยเมื่อชันษา 1 วัน) และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล และมีเจ้าพี่เจ้าน้องต่างหม่อมมารดาอีกสี่องค์ ทรงสำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา (ตอ. 26) และระดับปริญญาตรีจากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (สิงห์ดำ 18) จากนั้นทรงเข้ารับราชการที่กระทรวงสาธารณสุข
หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล ขอพระราชทานกราบบังคมทูลลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2521[2] เพื่อสมรสกับศักดา บุญจิตราดุลย์ อาจารย์ประจำภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีบุตรสองคน คือ ทีฆ บุญจิตราดุลย์ และศศินทุ์ บุญจิตราดุลย์[3]
ตั้งแต่วันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2568 ปรากฏการกลับมาใช้ หม่อมเจ้า นำหน้านาม และใช้ราชาศัพท์ในระดับหม่อมเจ้า[4] สี่วันถัดมา (13 ธันวาคม) ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศระบุว่า พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้คืนฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์แก่ท่านหญิงศรีสว่างวงศ์กลับมาเป็น หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ กับเหรียญรัตนาภรณ์ ชั้นที่ 3 โดยมีผลตั้งแต่เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม[1]
กรณียกิจ
[แก้]หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล เคยปฏิบัติกรณียกิจในฐานะผู้แทนพระองค์สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา อยู่บ่อยครั้ง เช่น การบำเพ็ญกุศลอุทิศเป็นพระราชกุศลถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า ณ พระอุโบสถวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553[5] นอกจากนี้ยังได้ถวายงานใต้เบื้องพระยุคลบาทมาตั้งแต่ครั้งรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สืบเนื่องมาจนถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ดังนี้
เมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2559 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นผู้แทนพระองค์ไปในการพระราชพิธีบวงสรวงพระสยามเทวาธิราช ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง[6]
ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อปี พ.ศ. 2560 หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ได้ร่วมดำเนินในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ริ้วขบวนที่ 2 ร่วมกับพระอนุวงศ์ในราชสกุลยุคลองค์อื่น ๆ ได้แก่ พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล, พันเอก หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล และหม่อมเจ้านภดลเฉลิมศรี ยุคล[7]
หลังจากหม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ได้รับพระราชทานคืนฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เสด็จแทนพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ไปเป็นประธานในพิธีปฏิญาณตนและสวนสนามของยุวกาชาด เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนายุวกาชาดไทย ครบรอบ 104 ปี ณ อาคารนนทบุรียิมเนเซียม สนามกีฬากลางจังหวัดนนทบุรี เมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2569[8]
หลังจากนั้นในเดือนพฤษภาคมปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล เสด็จแทนพระองค์ ไปในพิธีบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทาน (กงเต๊ก) พิธีสดับปกรณ์ พิธีเผาเครื่องกระดาษ ในงานพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ของคณะบรรพชิตอนัมนิกาย ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท[9]
นอกจากนี้หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยังเสด็จแทนพระองค์ในพิธีตักบาตรเนื่องในพระราชพิธีสงกรานต์ทุกปีจนถึงปัจจุบัน โดยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพนักงานนิมนต์พระสงฆ์ เข้าไปรับพระราชทานบิณฑบาตที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง[10]
เกียรติยศ
[แก้]| ธรรมเนียมพระยศของ หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล | |
|---|---|
| การทูล | ฝ่าพระบาท |
| การแทนตน | กระหม่อม/หม่อมฉัน |
| การขานรับ | กระหม่อม/เพคะ |
| ลำดับโปเจียม | 19 |
- 17 สิงหาคม พ.ศ. 2489 – 20 ธันวาคม พ.ศ. 2521 : หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล
- 21 ธันวาคม พ.ศ. 2521 – 7 ธันวาคม พ.ศ. 2568 : นางศรีสว่างวงศ์ บุญจิตราดุลย์
- 7 ธันวาคม พ.ศ. 2568 – ปัจจุบัน : หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล[1]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์
[แก้]- พ.ศ. 2568 –
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายใน)[1] - พ.ศ. 2555 –
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)[11] - พ.ศ. 2568 –
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ ๓ (ว.ป.ร.๓)[1] - พ.ศ. 2493 –
เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)
_ribbon.svg){kind=small}
_ribbon.svg){kind=small}
_ribbon.svg){kind=small}
_ribbon.svg){kind=small}
พงศาวลี
[แก้]| พงศาวลีของหม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 3 4 5 6 ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้คืนฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายใน กับเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๗๙ ข หน้า ๑๐, ๑๓ ธันวาคม ๒๕๖๘
- 1 2 ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์, เล่ม 96, ตอนที่ 16, 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522, หน้า 587
- ↑ กิติวัฒนา (ไชยันต์) ปกมนตรี, หม่อมราชวงศ์. สายพระโลหิตในพระพุทธเจ้าหลวง. กรุงเทพฯ : ดีเอ็มดี, พ.ศ. 2551. 290 หน้า. ISBN 978-974-312-022-0
- ↑ "สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ถวายพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง". ช่อง 7. 9 ธันวาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 13 ธันวาคม 2025.
- ↑ "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-09-21. สืบค้นเมื่อ 2020-07-03.
- ↑ "ข่าวในพระราชสำนัก [๑ กุมภาพันธ์ - ๓๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙]" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 134 (43 ข): 122. 2017-09-12. สืบค้นเมื่อ 2026-01-05.
ในวันเดียวกันนี้ เวลา ๑๐.๐๐ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ นางศรีสว่างวงศ์ บุญจิตราดุลย์ เป็นผู้แทนพระองค์ ไปในการพระราชพิธีบวงสรวงพระสยามเทวาธิราช ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง
- ↑ "ประมวลการซ้อมริ้วขบวนเครื่องประกอบพระบรมราชอิสริยยศ". ไทยพีบีเอส. 15 ตุลาคม 2017. สืบค้นเมื่อ 22 มิถุนายน 2020.
- ↑ "พิธีปฏิญาณตนและสวนสนามยุวกาชาด เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนายุวกาชาดไทย ครบรอบ 104 ปี". กรมประชาสัมพันธ์. 29 มกราคม 2026. สืบค้นเมื่อ 6 พฤษภาคม 2026.
- ↑ matichon (2026-05-06). "พระบรมวงศ์ เสด็จแทนพระองค์ ทรงบำเพ็ญพระกุศลกงเต๊ก 'พระพันปีหลวง' ของบรรพชิตอนัมนิกาย". สืบค้นเมื่อ 2026-05-06.
- ↑ "หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ทรงเป็นประธานตักบาตรพระสงฆ์ เนื่องในพระราชพิธีสงกรานต์ 2569". มติชน. 15 เมษายน 2026. สืบค้นเมื่อ 6 พฤษภาคม 2026.
{{cite news}}: no-break space character ใน|title=ที่ตำแหน่ง 78 (help) - ↑ ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๒๙ ตอนที่ ๑๘ ข หน้า ๒, ๑๘ พฤษภาคม ๒๕๕๕