หมากรุกทหาร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

หมากรุกทหาร เป็นเกมกระดานของไทยที่พัฒนามาจากหมากรุกของพม่าที่ชื่อเกมว่าซิตตูยินซึ่งมีการนำมาประยุกต์ใช้ลักษณะการเล่นเกมใกล้เคียงกับหมากรุกอินเดีย

หมากรุกทหาร มีประวัติโดยประเทศไทยสมัยสุโขทัย ช่วงศตวรรษที่ 10 ได้ลอกเลียนแบบการเล่นเกมกระดานหมากรุกมาจากพม่าที่ชื่อว่า สิตตะเลง ในคำว่า สิตตะเลง คำว่า สิต เป็นภาษาพม่าแปลว่าทหาร ดังนั้นจึงมีความหมายว่า "เล่นเป็นทหาร" นั่นเอง ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนเป็นรูปแบบไทยได้มีชื่อว่า "หมากรุกทหาร" ซึ่งนิยมเล่นกันในกองทัพทหารและในหมู่พระสงฆ์เพื่อฝึกการใช้ความคิด

ตัวหมากรุก[แก้]

ตัวหมากรุกทำจากไม้และงาช้าง ความสูงของตัวหมากรุกสองนิ้ว ซึ่งจะไม่กำหนดสีที่เป็นทางการของตัวหมากรุกอย่างเป็นทางการเหมือนของพม่าซึ่งส่วนของหมากรุกจะต้องมีสีแดงและสีดำ แต่โดยส่วนใหญ่หมากรุกทหารมีลักษณะคล้ายหมากรุกไทยแต่ชื่อและหน้าที่ของตัวหมากรุกจะไม่เหมือนกัน

  • พระราชา เป็นตัวหมากรุกที่สำคัญที่สุด สามารถเดินได้แค่ 1 ช่องและสามารถเดินไปในทิศทางไหนก็ได้
  • นายกองทหาร มีความสำคัญรองมากจากตัวมหากษัตริย์ สามารถเดินได้ 1 ช่องสามารถเดินไปในทิศทางทแยงมุมทางด้านใดก็ได้
  • ช้าง มีความสำคัญเทียบเท่ากับตัวโคนหมากรุก สามารถเดินได้ 1 ช่องในทิศทางทแยงมุมหรือไปข้างหน้า
  • ม้า มีความสำคัญเทียบเท่าตัวอัศวิน สามารถเดินได้ 2 ช่องในช่องสี่เหลี่ยมแนวนอนและสามารถเดินได้ 1 ช่องในทิศทางแนวตั้งหรือสามารถเดิน 2ช่องในแนวตั้ง
  • เรือ สามารถเคลื่อนย้ายไปยังหมายเลขของช่องสี่เหลี่ยมใดๆก็ได้ ตามสี่ทิศตั้งฉาก
  • เบี้ย สามารถเดินได้ 1 ช่อง ไปด้านหน้าเท่านั้นซึ่งไม่สามารถถอยหลังได้ ส่วนการกินใช้เหมือนหมากรุกไทย

กติกาการเล่น[แก้]

เฉพาะตัวเบี้ยต้องอยู่บนกระดานในทิศทางแรก การเล่นเริ่มโดยให้ผู้เล่นตัดสินกันให้ได้ก่อนว่าใครจะได้เริ่มเล่นก่อน (หมากรุกทหารของไทยจะเริ่มเล่นสีไหนก็ได้แต่ต้องตัดสินกันก่อนโดยจะไม่แบ่งสีว่าสีไหนเล่นก่อนเหมือนของพม่า) จากนั้นวางตัวหมากรุกนั้นสามารถเริ่มตัวไหนก่อนก็ได้แต่ต้องปฏิบัติตามหน้าที่ของตัวหมากรุกที่สามารถเดินไปในทิศทางใด โดยจะวางฝั่งละครึ่ง เรือสามารถวางที่ใดก็ได้ แต่ต้องวางเฉพาะในแถวสุดท้าย ในการแข่งขันอย่างเป็นทางการเป็นม่านขนาดเล็กที่จะถูกใช้ในช่วงกลางของคณะกรรมการเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้เล่นที่เห็นการใช้งานของแต่ละบุคคลในระหว่างการวางตัวหมากรุก

เบี้ยสามารถเลื่อนขั้นเป็นนายกองทหารได้ต่อเมื่อเดินมาถึงเส้นทแยงที่ทำเครื่องหมายไว้บนกระดาน การเลื่อนขั้นเป็นไปได้เฉพาะตัวนายกองทหารของฝ่ายตรงข้ามถูกกิน หากผู้เล่นที่มีตัวเบี้ยที่เลื่อนขั้นเป็นตัวนายกองทหารที่ตั้งอยู่บนจุดที่ได้รับการเลื่อนขั้น ตัวที่ได้รับการเลื่อนขั้นนั้นจะไม่สามารถอยู่ได้นานนัก ผู้เล่นสามารถเลื่อนขั้นตัวเบี้ยเป็นนายกองได้แทนการย้าย ตัวเบี้ยที่ได้ผ่านการเลื่อนขั้นเป็นนายกองแล้วเมื่อเดินเข้าจุดที่ได้รับการเลื่อนขั้นจะไม่สามารถเลื่อนขั้นเป็นพระราชาได้อีก

ดูเพิ่ม[แก้]