หน่วยควบคุม

ในสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์ หน่วยควบคุม (อังกฤษ: control unit; CU) เป็นส่วนประกอบหนึ่งของหน่วยประมวลผลกลาง (ซีพียู) ของคอมพิวเตอร์ ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมและกำหนดการทำงานของตัวประมวลผล โดยทั่วไป CU จะใช้ตัวถอดรหัสเลขฐานสองเพื่อแปลงคำสั่งที่ถูกเข้ารหัสให้เป็นสัญญาณควบคุมและสัญญาณจังหวะเวลาเพื่อสั่งการการทำงานของหน่วยอื่น ๆ เช่น หน่วยความจำ หน่วยคำนวณและตรรกะ รวมถึงอุปกรณ์รับเข้าและส่งออกข้อมูล เป็นต้น

ทรัพยากรส่วนใหญ่ของคอมพิวเตอร์จะถูกจัดการโดยหน่วยควบคุม โดยหน่วยควบคุมทำหน้าที่ควบคุมการไหลของข้อมูลระหว่างซีพียูกับอุปกรณ์อื่น ๆ จอห์น ฟอน นอยมันน์ ได้กำหนดให้หน่วยควบคุมเป็นส่วนหนึ่งของสถาปัตยกรรมฟอนนอยมันน์ ในการออกแบบคอมพิวเตอร์สมัยใหม่ หน่วยควบคุมมักจะเป็นส่วนภายในของซีพียูและยังคงมีบทบาทและการทำงานหลักเหมือนเดิมนับตั้งแต่เริ่มมีการนำมาใช้งาน