สเปกตรัมการเมือง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

สเปกตรัมการเมือง (อังกฤษ: Political spectrum) เป็นระบบในการกำหนดลักษณะและจำแนกจุดยืนทางการเมืองที่แตกต่างกันแต่มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน ตำแหน่งเหล่านี้ตั้งอยู่บนเรขาคณิตพิกัดหนึ่งหรือหลายพิกัดที่แสดงมิติทางการเมืองที่เป็นอิสระ[1] นิพจน์ เข็มทิศทางการเมือง และ แผนที่ทางการเมือง ใช้เพื่ออ้างถึงสเปกตรัมการเมืองเช่นกัน โดยเฉพาะกับแบบจำลองสองมิติที่เป็นที่นิยม[2][3][4][5]

สเปกตรัมที่ประเทศส่วนใหญ่นิยมใช้ ได้แก่ การเมืองฝ่ายซ้าย–ฝ่ายขวา ซึ่งแต่เดิมอ้างถึงการจัดที่นั่งในรัฐสภาฝรั่งเศสหลังการปฏิวัติ (ค.ศ. 1789 – 1799) โดยมีกลุ่มหัวรุนแรงอยู่ฝ่ายซ้าย และขุนนางอยู่ฝ่ายขวา[1][6] ในขณะที่ลัทธิคอมมิวนิสต์และสังคมนิยมมักได้รับการยกย่องในระดับสากลว่าอยู่ฝ่ายซ้าย ส่วนอนุรักษนิยมและลัทธิฟาสซิสต์ได้รับการยกย่องในระดับสากลว่าอยู่ฝ่ายขวา[1] ส่วนเสรีนิยมอาจหมายถึงสิ่งที่แตกต่างกันในบริบทที่แตกต่างกันบางครั้งอยู่ฝ่ายซ้าย (เสรีนิยมสังคม) และบางครั้งอยู่ฝ่ายขวา (เสรีนิยมอนุรักษ์) ผู้ที่มีมุมมองระดับกลางบางครั้งถูกจัดให้เป็นผู้ที่อยู่ในการเมืองสายกลาง การเมืองที่ปฏิเสธการเมืองฝ่ายซ้าย–ฝ่ายขวา มักเรียกว่า การเมืองเชิงผสาน[7][8] แม้ว่าป้ายจะมีแนวโน้มที่จะกำหนดตำแหน่งที่มีตำแหน่งตรรกะบนสเปกตรัม 2 แกนไม่ถูกต้อง เนื่องจากดูเหมือนว่าจะนำมารวมกันแบบสุ่มบนสเปกตรัมฝ่ายซ้าย–ฝ่ายขวา ฝ่ายละ 1 แกน

นักรัฐศาสตร์มักตั้งข้อสังเกตว่าสเปกตรัมฝ่ายซ้าย–ฝ่ายขวาเพียงแกนเดียวเรียบง่ายเกินไป และไม่เพียงพอสำหรับการอธิบายรูปแบบที่มีอยู่ในความเชื่อทางการเมือง และรวมถึงแกนอื่น ๆ[1][9] แม้ว่าคำอธิบายที่ตรงข้ามขั้วอาจแตกต่างกันไป แต่แกนของสเปกตรัม 2 แกนที่นิยมมักจะแยกระหว่างประเด็นทางเศรษฐกิจ (ในมิติซ้าย-ขวา) และประเด็นทางสังคมและวัฒนธรรม (ในมิติของอำนาจ-เสรีภาพ)[1][10]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Heywood, Andrew (2017). Political Ideologies: An Introduction (6th ed.). Basingstoke: Macmillan International Higher Education. pp. 14–17. ISBN 9781137606044. OCLC 988218349.
  2. Petrik, Andreas (3 ธันวาคม 2010). "Core Concept "Political Compass". How Kitschelt's Model of Liberal, Socialist, Libertarian and Conservative Orientations Can Fill the Ideology Gap in Civic Education". JSSE – Journal of Social Science Education (in อังกฤษ): 4–2010: Social Science Literacy I: In Search for Basic Competences and Basic Concepts for Testing and Diagnosing. doi:10.4119/jsse-541. Archived from the original on 22 มิถุยายน 2019. สืบค้นเมื่อ 27 มิถุยายน 2019. Check date values in: |access-date=, |date=, |archive-date= (help)
  3. Sznajd-Weron, Katarzyna; Sznajd, Józef (มิถุนายน 2005). "Who is left, who is right?". Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications (in อังกฤษ). 351 (2–4): 593–604. Bibcode:2005PhyA..351..593S. doi:10.1016/j.physa.2004.12.038. Check date values in: |date= (help)
  4. Lester, J. C. (กันยายน 1996). "The Political Compass and Why Libertarianism is not Right-Wing". Journal of Social Philosophy (in อังกฤษ). 27 (2): 176–186. doi:10.1111/j.1467-9833.1996.tb00245.x. ISSN 0047-2786. Check date values in: |date= (help)
  5. Stapleton, Julia (ตุลาคม 1999). "Resisting the Centre at the Extremes: 'English' Liberalism in the Political Thought of Interwar Britain". The British Journal of Politics and International Relations (in อังกฤษ). 1 (3): 270–292. doi:10.1111/1467-856X.00016. ISSN 1369-1481. Check date values in: |date= (help)
  6. Knapp, Andrew; Wright, Vincent (2006). "1 French political traditions in a changing context" (ebk). The Government and Politics of France (in English) (5 ed.). Taylor and Francis. ISBN 978-0-203-40260-3. France invented the terms Left and Right early in the great Revolution of 1789– 94 which first limited the powers of, and then overthrew, the Bourbon monarchy.CS1 maint: unrecognized language (link)[ลิงก์เสีย]
  7. Griffin, Roger (1995). Fascism. Oxford University Press. pp. 8, 307. ISBN 978-0-19-289249-2.
  8. Eatwell, Roger (2003). "A 'Spectral-Syncretic' Approach to Fascism". ใน Kallis, Aristotle A. (ed.). The fascism reader. Routledge. p. 71. ISBN 978-0-415-24359-9.
  9. Fenna, Alan; Robbins, Jane; Summers, John (2013). Government Politics in Australia. Robbins, Jane., Summers, John. (10th ed.). Melbourne: Pearson Higher Education AU. pp. 126 f. ISBN 9781486001385. OCLC 1021804010.
  10. Love, Nancy Sue (2006). Understanding Dogmas and Dreams (Second ed.). Washington, District of Columbia: CQ Press. p. 16. ISBN 9781483371115. OCLC 893684473.