สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5
คอลีฟะฮ์แห่งออตโตมัน
อะมีร์ อัล-มูมินิน
สุลต่านแห่งจักรวรรดิออตโตมัน
เกเซอร์ อีรุม
ผู้อารักขามัสยิดศักดิ์สิทธิ์ทั้งสอง
Sultan Muhammed Chan V., Kaiser der Osmanen 1915 C. Pietzner.jpg
พระบรมฉายาลักษณ์ของสุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5 โดยคาร์ล เพตซ์เนอร์ (มิถุนายน 1915)
คอลีฟะฮ์องค์ที่ 27
สุลต่านแห่งจักรวรรดิออตโตมันองค์ที่ 35 (จักรพรรดิ)
ครองราชย์27 เมษายน 1909 – 3 กรกฎาคม 1918
Sword girding10 พฤษภาคม 1909
ก่อนหน้าสุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2
ถัดไปสุลต่านเมห์เหม็ดที่ 6
อัครมหาเสนาบดี
พระชายาคามูเรส คาดึน
ดุรรัวเดน คาดึน
มิเรงงิส คาดึน
เนสเปอร์เวอร์ คาดึน
ดิลฟิริบ คาดึน
พระราชบุตรเซซาด เมห์เหม็ด ซิยาเอดดีน
เซซาด มาห์หมุด เนกเมดดีน
เซซาด โอเมอร์ ฮิลมี
พระนามเต็ม
Mehmed bin Abdul Mecid
ราชวงศ์ออสมัน
พระราชบิดาสุลต่านอับดุล เมจิดที่ 1
พระราชมารดากึลซีมาล คาดึน
ประสูติ2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1844(1844-11-02)
พระราชวังทอปกาปึ, คอนสแตนติโนเปิล (now Istanbul), Ottoman Empire
สวรรคต3 กรกฎาคม ค.ศ. 1918 (73 ปี)
พระราชวังยึลดึส, คอนสแตนติโนเปิล, Ottoman Empire
ฝังพระศพTomb of Sultan Mehmed V Reşad, เอยุป, อิสตันบุล
ศาสนาอิสลาม
ทุครา

สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5 (ออตโตมันเติร์ก: محمد خامس Meḥmed-i ẖâmis, ตุรกี: Beşinci Mehmet Reşat หรือ Reşat Mehmet) (2 พฤศจิกายน 1844 – 3 กรกฎาคม 1918) เป็นสุลต่านรัชกาลที่ 35 แห่ง จักรวรรดิออตโตมัน (ค.  1909  –  1918) เป็นพระราชโอรสในสุลต่านอับดุล เมจิดที่ 1.[1] 9 ปีของพระองค์ได้รับการจดจำในการแยกตัวของดินแดนจักรวรรดิในภูมิภาคแอฟริกาเหนือและ หมู่เกาะโดเดกาเนส, รวมถึง รอดส์ ในสงครามอิตาลี-ตุรกี ทำให้เสียดินแดนฝั่งยุโรปเกือบทั้งหมด ส่วนตะวันตกของคอนแสตนติโนเปิล (ปัจจุบัน อิสตันบุล) ในสงครามบอลข่านครั้งที่ 1, การนำพาจักรวรรดิเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1[2]ในค.ศ. 1914, ซึ่งเป็นส่วนให้จักรวรรดิถึงกาลอวสาน

ประวัติ[แก้]

เมห์เหม็ดที่ 5 เกิดเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ.1844 ที่พระราชวังชิราคาน ที่อิสตันบูล บิดาของพระองค์คือสุลต่านอับดุล เมจิดที่ 1และมารดาของเขาคือกกุลเซมาล กาดิน ชาวบอสเนีย เขามีพี่สาวสองคนคือ ฟัตมา สุลต่านและเรเฟีย สุลต่าน หลังจากที่แม่ของเขาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1851 เขาและพี่สาวน้องสาวของเขาได้รับความไว้วางใจให้ดูแลเซอร์เวเซซา กาดิน มเหสีอาวุโสของบิดาของเขา เธอขอให้อับดุลเมจิดพาเด็กกำพร้าไปอยู่ใต้ปีกของเธอ และเลี้ยงดูลูกของเธอเอง และทำหน้าที่ของแม่ที่ดูแลลูก ๆ ของเธอด้วยความเมตตาและความห่วงใย ในปี ค.ศ. 1856 เมื่ออายุได้สิบสองปี เขาได้รับพิธีเข้าทำสุนัตร่วมกับน้องชายต่างมารดา Şehzade Ahmed Kemaleddin, Şehzade Mehmed Burhaneddin และ Şehzade Ahmed Nureddin เมห์เหม็ดได้รับการศึกษาที่วัง Halid Ziya หัวหน้าเสมียนของสำนักงานของเนวิล เชมเบอร์ลินระหว่างปี 1909–1912 ต้องขอบคุณความเฉลียวฉลาดที่ค่อนข้างสูงของเขา อย่างไรก็ตาม เขาใช้ประโยชน์จากการศึกษาที่เขามีและใช้มันเพื่อก้าวต่อไป เขาเรียนภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย และพูดภาษาหลังได้ดีมาก เขาเรียนเปียโนจากนักเปียโนชาวอิตาลีและบทเรียนการประดิษฐ์ตัวอักษรจากคาซาสเกอร์ มุสตาฟา อิซเซต์ เอฟเฟนดี (Kazasker Mustafa Izzet Efendi) นักเขียนอักษรชาวออตโตมัน (1801–1876) ผู้ออกแบบเหรียญจี้ขนาดยักษ์ของมหาวิหารฮาเกียโซเฟีย

ขึ้นครองราช[แก้]

เมห์เหม็ดที่5ขณะทรงพระเยาว์

รัชกาลของพระองค์เริ่มต้นเมื่อสิ้นสุดเหตุการณ์ 31 มีนาคมเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2452 แต่ส่วนใหญ่พระองค์ทรงเป็นหุ่นเชิดที่ไม่มีอำนาจทางการเมืองที่แท้จริงอันเป็นผลมาจากการสาธิตอำนาจในเหตุการณ์ที่ 31 มีนาคมและการปฏิวัติหนุ่มเติร์ก (ซึ่ง ฟื้นฟูรัฐธรรมนูญออตโตมันและรัฐสภา) ในปี ค.ศ. 1913 CUP ได้ทำรัฐประหาร ซึ่งนำคณะเผด็จการแห่ง Three Pashas ขึ้นสู่อำนาจ เมื่ออายุได้ 64 ปี เมห์เหม็ดที่ 5 เป็นบุคคลที่เก่าแก่ที่สุดที่ขึ้นครองบัลลังก์ออตโตมันในปี ค.ศ. 1911 เขาได้ออกทัวร์ของจักรวรรดิ ซึ่งเขาได้เข้าร่วมละหมาดวันศุกร์ที่ Tomb of Sultan Murad การเยี่ยมชมครั้งนี้ได้รับการบันทึกโดยพี่น้องตระกูลมานากิบนแผ่นฟิล์มและภาพถ่าย ในไม่ช้ามันจะเป็นการมาเยือนครั้งสุดท้ายของสุลต่านออตโตมันที่มาเยือนจังหวัด Rumelian ก่อนเกิดภัยพิบัติจากสงครามบอลข่านครั้งที่1ในปีต่อไป ภายใต้การปกครองของเขา จักรวรรดิออตโตมันสูญเสียดินแดนทั้งหมดที่เหลืออยู่ในแอฟริกาเหนือ ตริโปลิตาเนีย ไซเรไนกา และเฟซซาน) ในสงครามอิตาลี-ตุรกี และดินแดนยุโรปเกือบทั้งหมด (ยกเว้นแถบเล็กๆ ทางตะวันตกของคอนสแตนติโนเปิล) ใน สงครามบอลข่านครั้งแรก พวกออตโตมานได้กำไรเล็กน้อยในสงครามบอลข่านครั้งต่อมา โดยยึดคาบสมุทรที่ประกอบด้วยอีสต์เทรซขึ้นสู่เอดีร์เน แต่นี่เป็นเพียงการปลอบใจเพียงบางส่วนสำหรับพวกเติร์ก: พื้นที่ส่วนใหญ่ของออตโตมันที่พวกเขาต่อสู้เพื่อรักษาไว้ได้สูญหายไปตลอดกาล

สงครามโลกครั้งที่หนึ่งและการสิ้นสุดของจักรวรรดิ[แก้]

การสูญเสียที่ดินขนาดมหึมาอย่างกะทันหันเหล่านี้ ซึ่งเคยเป็นดินแดนออตโตมันมานานหลายศตวรรษและถูกมอบให้แก่ฝ่ายตรงข้ามภายในระยะเวลาเพียงสองปี สร้างความตกตะลึงอย่างสุดซึ้งต่อพวกออตโตมัน และส่งผลให้เกิดการโต้กลับอย่างมหาศาลต่อรัฐบาล ส่งผลให้ รัฐประหารของออตโตมัน ค.ศ. 1913 แม้ว่าเขาจะชอบให้ประเทศอยู่ให้พ้นจากความขัดแย้งต่อไป การกระทำทางการเมืองที่สำคัญที่สุดของเมห์เหม็ดที่ 5 คือการประกาศญิฮาดอย่างเป็นทางการเพื่อต่อต้านพลังอำนาจ Entente (พันธมิตรของสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง) เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457 หลังจากการตัดสินใจของรัฐบาลออตโตมันในการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ทางด้านฝ่ายมหาอำนาจกลาง แท้จริงแล้วเขาถูกมองว่าดูหมิ่นนโยบายของ Enver Pasha ที่สนับสนุนเยอรมนีแต่ก็ทำได้เพียงเล็กน้อยในการป้องกันสงครามอันเนื่องมาจากอิทธิพลที่ลดลงของสุลต่านตั้งแต่การโค่นล้มสุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2ในปี 1909 นี่เป็นการประกาศญิฮาดที่แท้จริงครั้งสุดท้ายในประวัติศาสตร์โดยกาหลิบ ขณะที่หัวหน้าศาสนาอิสลามถูกยกเลิกในปี 1924อันเป็นผลโดยตรงจากการประกาศสงคราม สหราชอาณาจักรปได้ผนวกไซปรัสและอียิปต์โดยสิ้นเชิง จังหวัดเหล่านี้อย่างน้อยก็อยู่ภายใต้การปกครองของออตโตมันในนาม ถ้อยแถลงนี้ไม่มีผลกระทบที่เห็นได้ชัดเจนต่อสงคราม แม้ว่าจะมีชาวมุสลิมจำนวนมากอาศัยอยู่ในดินแดนออตโตมันก็ตาม ในที่สุดชาวอาหรับบางคนก็เข้าร่วมกองกำลังอังกฤษเพื่อต่อต้านพวกออตโตมานด้วยการประท้วงอาหรับในปี 1916เมห์เหม็ดที่ 5 ทรงเป็นเจ้าภาพให้จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี ซึ่งเป็นพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งในกรุงอิสตันบูลเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม ค.ศ.1917 เขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นนายพลเฟลด์มาร์แชลล์แห่งราชอาณาจักรปรัสเซียเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ.1916 และจักรวรรดิเยอรมันเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1916เขาเป็น ยังสร้างนายพลเฟลด์มาร์แชลล์แห่งออสเตรีย-ฮังการีเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ.1918

สวรรคต[แก้]

เมห์เหม็ดที่ 5 สวรรคตที่พระราชวังยึลดิซเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม ค.ศ. 1918 ตอนพระชนมายุ 73 พรรษา เพียงสี่เดือนก่อนสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งดังนั้นเขาจึงไม่ได้มีชีวิตอยู่เพื่อดูการล่มสลายของจักรวรรดิออตโตมัน เขาใช้เวลาส่วนใหญ่ในชีวิตของเขาที่พระราชวัง Dolmabahçe และพระราชวังYıldızในอิสตันบูล หลุมฝังศพของเขาอยู่ในเขตEyüpของอิสตันบูลสมัยใหม่

สุลต่านเมห์เหม็ดที่5ต้อนรับจักรพรรดิวิลเฮล์มที่2 แห่งเยอรมนี ค.ศ.1917

ต่อมาอนุชา สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 6 ได้ขึ้นเป็นสุลต่านต่อจกาพระองค์และเป็นสุลต่านองค์สุดท้ายของจักรวรรดิ

อ้างอิง[3][แก้]

  1. Abdulmecid, Coskun Cakir, Encyclopedia of the Ottoman Empire, ed. Gábor Ágoston, Bruce Alan Masters, (Infobase Publishing, 2009), 9.
  2. "Rusya Fransa ve İngiltere devletleriyle hal-i harb ilanı hakkında irade-i seniyye [Imperial Decree Concerning the Declaration of a State of War with the States of Russia, France, and the United Kingdom], Nov. 11, 1914 (29 Teşrin-i Evvel 1330), Takvim-i Vekayi, Nov. 12, 1914 (30 Teşrin-i Evvel 1330)" (PDF).
  3. Somel, Selçuk Aksin (2001-02-16). The Modernization of Public Education in the Ottoman Empire 1839-1908. BRILL. ISBN 978-90-04-49231-8.