ข้ามไปเนื้อหา

สี่ทันสมัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สี่ทันสมัย
จีนตัวเต็ม現代化
จีนตัวย่อ现代化
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินsì gè xiàndàihuà
กวางตุ้งมาตรฐาน
ยฺหวิดเพ็งsei3 go3 jin6 doi6 faa3

สี่ทันสมัย (จีนตัวย่อ: 四个现代化; จีนตัวเต็ม: 四個現代化) คือเป้าหมายที่ประกาศอย่างเป็นทางการโดยโจว เอินไหล นายกรัฐมนตรีคนแรกของจีน เพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งในด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม การป้องกันประเทศ และวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในประเทศจีน[1][2][3] สี่ทันสมัยได้รับการยอมรับในฐานะแนวทางฟื้นฟูเศรษฐกิจของจีนใน ค.ศ. 1977 หลังอสัญกรรมของเหมา เจ๋อตง และต่อมาได้กลายเป็นหนึ่งในคุณสมบัติสำคัญของวาระของเติ้ง เสี่ยวผิงในฐานะผู้นำสูงสุดของจีน ในช่วงเริ่มต้นของ "การปฏิรูปและเปิดประเทศ" เติ้ง ยังเสนอแนวคิด "เสี่ยวคัง" หรือ "สังคมรุ่งเรืองปานกลาง" ใน ค.ศ. 1979 อีกด้วย[4][5]

สาระสำคัญ

[แก้]

สี่ทันสมัยหมายถึงการทำให้ทันสมัยในด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และการป้องกันประเทศ[6]:357 สิ่งเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นสิ่งจำเป็นต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของจีน[6]:357

ถูกนำเสนอเป็นครั้งแรกเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1963 ในการประชุมว่าด้วยงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่จัดขึ้นในเซี่ยงไฮ้ โดยโจว เอินไหลเรียกร้องให้ผู้เชี่ยวชาญในแวดวงวิทยาศาสตร์ตระหนักถึง "สี่ทันสมัย"[2] ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1963 ในการประชุมแห่งชาติว่าด้วยงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร เนี่ย หรงเจินกล่าวถึงอย่างเจาะจงว่าสี่ทันสมัยประกอบด้วยด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม การป้องกันประเทศ และวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี[7] การปฏิวัติวัฒนธรรมขัดขวางและทำให้การดำเนินตามนโยบายสี่ทันสมัยล่าช้าไปหลายปี ใน ค.ศ. 1975 หนึ่งในบทบาทสาธารณะช่วงท้ายของเขา โจว เอินไหลได้ผลักดันนโยบายสี่ทันสมัยอีกครั้งในระหว่างสภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 4[8]

เมื่อโจวและเหมาเสียชีวิตในเวลาต่อมา ฮฺว่า กั๋วเฟิงขึ้นมาควบคุมพรรคใน ค.ศ. 1976 ฮฺว่าสั่งจับกุมผู้นำการปฏิวัติวัฒนธรรม ซึ่งรู้จักในนามแก๊งสี่คน การจับกุมพวกเขาถือเป็นจุดสิ้นสุดการปฏิวัติวัฒนธรรม เหตุการณ์นี้ทำให้สามารถนำ "สี่ทันสมัย" กลับมาใช้ได้ ภายใน ค.ศ. 1977 ทุกหน่วยงานในทุกภาคส่วนและทุกระดับของสังคมต่างมุ่งเน้นไปที่การนำ "สี่ทันสมัย" ไปปฏิบัติ หลักการสำคัญประการหนึ่งคือการปฏิเสธแนวคิดที่เคยยึดถือกันมายาวนานที่เรียกว่า "ชามข้าวเหล็ก"[ต้องการอ้างอิง]

ในพิธีเปิดการประชุมวิทยาศาสตร์แห่งชาติใน ค.ศ. 1978 เติ้งกล่าวไว้ว่า:[6]:357

กุญแจสำคัญสู่สี่ทันสมัยคือการทำให้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทันสมัย หากไร้ซึ่งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ทันสมัยแล้ว ก็เป็นไปไม่ได้ที่จะสร้างเกษตรกรรม อุตสาหกรรม หรือการป้องกันประเทศที่ทันสมัย หากไร้ซึ่งการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วแล้ว ก็ไม่อาจมีการพัฒนาเศรษฐกิจที่รวดเร็วได้

แนวคิดใหม่คือพนักงานทุกคนไม่ควรได้รับค่าจ้างเท่ากัน แต่ควรได้รับค่าจ้างตามผลผลิตของตนเอง แนวคิดนี้เป็นไปเพื่อให้จีนกลายเป็นสังคมผู้บริโภค จีนจะต้องเป็นสังคมผู้ผลิต ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 3 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 เติ้ง เสี่ยวผิงประกาศเปิดตัวสี่ทันสมัยอย่างเป็นทางการ ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นการปฏิรูปอย่างเป็นทางการ[9]

เติ้งอธิบายว่าสังคม เสี่ยวคัง เป็นเป้าหมายหนึ่งของสี่ทันสมัย[10]:65 ในการสนทนาเมื่อ ค.ศ. 1979 กับนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น มาซาโยชิ โอฮิระ เติ้งใช้แนวคิดนี้เพื่อแยกแยะเส้นทางการพัฒนาของจีนออกจากแนวทางอื่น ๆ โดยระบุว่า "สี่ทันสมัยที่เราหวังจะทำให้สำเร็จคือ สี่ทันสมัยแบบจีน แนวคิดของเราเกี่ยวกับสี่ทันสมัยไม่เหมือนกับแนวคิดเรื่องความทันสมัยของคุณ แต่มันคือครอบครัว เสี่ยวคัง[10]:65

เมื่อตระหนักถึงความจำเป็นในการได้รับความช่วยเหลือด้านเทคนิคเพื่อขับเคลื่อนการทำให้ทันสมัยที่สำคัญยิ่งนี้ รัฐบาลจีนจึงขอรับการสนับสนุนจาก โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) ในช่วงฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1978 เพื่อสำรวจและจัดหาทรัพยากรทางการเงินสำหรับการดำเนินโครงการนำร่องชุดแรก โครงการในช่วงแรกตั้งแต่ ค.ศ. 1979 ถึง 1984 ประกอบด้วยการจัดตั้งโครงการฝึกอบรมในต่างประเทศและหลักสูตรทางวิชาการ การจัดตั้งศูนย์ประมวลผลข้อมูลในหน่วยงานสำคัญของรัฐบาล และการพัฒนาวิธีการตัดสินใจอย่างมีข้อมูลภายในบริบทของจีนโดยอาศัยหลักการของตลาด ที่ปรึกษาหลักของรัฐบาลจีนในนามของ UNDP คือแจ็ก เฟนสเตอร์สต็อก (Jack Fensterstock) จากสหรัฐ ความช่วยเหลือทางเทคนิคครั้งแรกนี้ (CPR/79-001) โดย UNDP นำไปสู่การเข้ามาของหน่วยงานที่ให้ทุนสนับสนุนระดับพหุภาคีขนาดใหญ่ รวมถึงธนาคารโลกและธนาคารพัฒนาเอเชีย[ต้องการอ้างอิง]

ในการพยายามดำเนินตามนโยบายสี่ทันสมัย รัฐบาลจีนได้รื้อฟื้นแผนการสร้างเขื่อนสามผา โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการพัฒนาพลังงานไฟฟ้าพลังน้ำ[11]:204

ข้อโต้แย้ง

[แก้]

วันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 1978 อดีตสมาชิกยุวชนแดงนามว่า เว่ย์ จิงเชิง โพสต์ข้อความเรียกร้อง "ประชาธิปไตย" ในฐานะการให้ทันสมัยลำดับที่ห้าบนกำแพงประชาธิปไตยในปักกิ่ง เขาถูกจับกุมในอีกไม่กี่เดือนต่อมาและถูกจำคุกเป็นเวลา 15 ปีกระทั่ง ค.ศ. 1993[12]

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. Ogden, Chris (21 มีนาคม 2019). "'Four Modernizations'". A Dictionary of Politics and International Relations in China (ภาษาอังกฤษ). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-184812-4. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 22 สิงหาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 13 มิถุนายน 2023.
  2. 1 2 人民日报 (31 มกราคม 1963). 在上海举行的科学技术工作会议上周恩来阐述科学技术现代化的重大意义 [Science and Technology in Shanghai at the conference on Zhou Enlai explained the significance of modern science and technology]. People's Daily (ภาษาจีน). Central Committee of the Chinese Communist Party. p. 1. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2016. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2011.
  3. Ebrey, Patricia Buckley. "Four Modernizations Era". A Visual Sourcebook of Chinese Civilization. University of Washington. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 ตุลาคม 2010. สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2012.
  4. 从"小康"到"全面小康"——邓小平小康社会理论形成和发展述论--邓小平纪念网--人民网. People's Daily. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 มีนาคม 2015. สืบค้นเมื่อ 26 พฤษภาคม 2020.
  5. "Meet "moderately prosperous" China". worldin.economist.com (ภาษาอังกฤษ). 21 พฤศจิกายน 2019. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 มิถุนายน 2020. สืบค้นเมื่อ 26 พฤษภาคม 2020.
  6. 1 2 3 Zhong, Yang (2024). "Attitudes Toward Religion, Science, and Technology in China". ใน Zhong, Yang; Inglehart, Ronald (บ.ก.). China as Number One? The Emerging Values of a Rising Power (EPUB). China Understandings Today series. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-07635-2.
  7. 人民日报 (22 กุมภาพันธ์ 1963). 阐明农业科学技术工作任务 [Clarify the tasks of agricultural science and technology]. People's Daily (ภาษาจีน). Central Committee of the Chinese Communist Party. p. 1. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2016. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2011.
  8. "为什么说实现"四个现代化"是老一辈无产阶级革命家的遗愿?,中国共产党历史网,2013年07月16日". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 ธันวาคม 2013. สืบค้นเมื่อ 27 ธันวาคม 2013.
  9. 从"四个现代化"到"小康"构想与邓小平苏杭之行 (ภาษาจีน). 中国网. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 พฤษภาคม 2020. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2020.
  10. 1 2 Smith, Craig A. (2019). "Datong and Xiaokang". ใน Sorace, Christian; Franceschini, Ivan; Loubere, Nicholas (บ.ก.). Afterlives of Chinese Communism: Political Concepts from Mao to Xi. Acton, Australia: Australian National University Press. doi:10.22459/ACC.2019. hdl:loc.gdc/gdcebookspublic.2020718247. ISBN 978-1-76046-249-9. JSTOR j.ctvk3gng9. LCCN 2020718247.
  11. Harrell, Stevan (2023). An Ecological History of Modern China. Seattle: University of Washington Press. ISBN 978-0-295-75171-9.
  12. Brook, Daniel (2005). Modern revolution: social change and cultural continuity in Czechoslovakia and China. University Press of America. p. 109. ISBN 978-0-7618-3193-8. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 22 สิงหาคม 2024. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2020.

หนังสืออ่านเพิ่ม

[แก้]