ภาษาถิ่นสะกอม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก สำเนียงสะกอม)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

ภาษาถิ่นสะกอม เป็นภาษาไทยใต้กลุ่มหนึ่งที่มีความเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างจากภาษาใต้อื่น ๆ มีคำศัพท์ที่ได้รับอิทธิพลมาจากภาษาไทยถิ่นใต้ ภาษามลายูปัตตานี เป็นต้น ภาษาถิ่นสะกอมมีใช้พูดสื่อสารกันในระหว่างสองตำบล ในสองอำเภอในจังหวัดสงขลา ได้แก่ ตำบลสะกอม อำเภอจะนะ และตำบลสะกอม อำเภอเทพา มีอาณาเขตตั้งแต่ออกจากตัวเมืองจะนะ 4 กิโลเมตร เรื่อยไปจนถึงชายฝั่งทะเลจรดตำบลปากบาง อำเภอเทพา ผู้พูดมีทั้งชาวไทยมุสลิม ชาวไทยพุทธ และชาวไทยเชื้อสายจีน

ประวัติ[แก้]

คำว่า สะกอม มาจากคำภาษามลายูผสมอาหรับว่า เซอกาโฮม (سقوم) และเพี้ยนเป็นสะกอมในภายหลัง โดยเชื่อว่าภาษาถิ่นสะกอมซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ศัพท์สูงสันนิษฐานว่ามาจากการใช้ราชาศัพท์กับนายหัวเมือง คือ เจ้าขุนสะกอมไกร และมาจากภาษามลายูบ้าง[1]

ลักษณะของภาษา[แก้]

เนื่องจากเป็นภาษาที่อยู่ระหว่างรอยต่อของภาษาไทยถิ่นใต้กับภาษามลายูปัตตานี ทำให้ชุมชนชาวสะกอมได้รับอิทธิพลดังกล่าวนี้มาผสมผสานเข้าด้วยกัน จนเป็นภาษาที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง โดยเฉพาะคำศัพท์และสำเนียงการพูด โดยผู้พูดภาษาถิ่นสะกอมจะใช้เสียงดัง เนื่องจากต้องพูดสู้เสียงทะเล ไม่สุภาพนุ่มนวล และพูดอย่างตรงไปตรงมา นอกจากนี้ ภาษาถิ่นสะกอมยังมีความใกล้เคียงกับภาษาถิ่นตากใบมากกว่าภาษาไทยถิ่นใต้สำเนียงสงขลา[2] แต่มีลักษณะอันเป็นเอกลักษณ์คือ คำที่มีสองพยางค์ จะไม่นิยมตัดคำเหมือนภาษาไทยถิ่นใต้ทั่วไป มีการเติมเสียงพยางค์หน้า และยังมีการเรียงคำสับ ที่เป็นภาษาถิ่นใต้ทั่วไป เช่น พุงขึ้น ("ท้องขึ้น") จะเป็น ขึ้นพุง เป็นต้น[3]

ตัวอย่างคำ[แก้]

ตัวอย่างคำของภาษาถิ่นสะกอมที่ใช้สื่อสารกัน เช่น

ภาษาสะกอม คำแปล หมายเหตุ
1 ปะ พ่อ
2 เวาะ ลุง
3 แขบ เร่งรีบ
4 ตีหมาตักน้ำ ถัง, ถังน้ำ, ถังตักน้ำ มาจากคำมลายูว่า ติมบา (timba)
5 ข้าวเปียก ข้าวต้ม
6 ข้าวต้ม ข้าวต้มมัด
7 กะต้ม ข้าวต้มใบกะพ้อ
8 พาปล๋อย ผ้าขาวม้า มาจากคำมลายูว่า กาอิงเลอปะฮ์ (كائن لفس)
9 แหน็บเพลา กางเกง มาจากคำเขมรว่า สนาบ่เภฺลา อ่านว่า สนับเภลิว แปลว่า "ร่องขา"
แต่ชาวใต้ทั่วไปเรียกว่า หนับเพลา หรือ หน้าเพลา[4]
10 จะคง ข้าวโพด มาจากคำมลายูว่า จากง (jagong) ชาวใต้ทั่วไปนิยมเรียกสั้น ๆ ว่า คง
11 ดูหลำ คนฟังเสียงปลา ภาษามลายูปัตตานีเรียกว่า ยูสะแล บางท้องถิ่นเรียกว่า ยูสะหลำ[5]
12 ปลาลามา ปลาจวด
13 ปลาลามาสองซี่ ปลาจวดเทียน
14 ปลาลามาคลอง ปลาจวดคอม
15 ปลาลามาจีน ปลาหางไก่
16 ปลาลามาจูหวา ปลาปากกว้าง
17 ปลาลามาแดง ปลาจวดขี้แตก
18 ปลาขี้เกะ ปลาแป้น
19 อวนตาเระ อวนเข็น

ตัวอย่างประโยค[แก้]

ภาษาสะกอม คำแปล
1 แลต่ะ ดำน้ำหิดเดียวเหนื่อยแข๋ตายแหล่ว ดูสิ ดำน้ำแค่นิดเดียว เหนื่อยจะตายแล้วเนี่ย
2 มึ๋งนิ ใหย๋จนหมาเลียวานไม่ถึงแหล่ว เทียวเดิ๋นแกเปลื๋อยโหย่เหลย ไปหาแหน็บเพลามาใสซะมังไป๊ มึงนี่ โตจนหมาเลียก้นไม่ถึงแล้ว ยังเที่ยวเดินแก้ผ้าอยู่เลย ไปหากางเกงมาใส่ซะบ้างไป
3 ไม่ล่าดอก ไม่ถอยหรอก
4 แม่ค้า ๆ เส่อจะคงต๋อมสักช่อทิ คีบาทนิ? แม่ค้า ๆ ซื้อข้าวโพดต้มสักช่อหนึ่ง ราคาเท่าไหร่?

อ้างอิง[แก้]

  1. "ข้อมูลตำบลสะกอม อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา". คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2007-03-27. สืบค้นเมื่อ 2009-09-26.
  2. ::ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์อิเล็กทรอนิกส์[ลิงก์เสีย]
  3. "สงขลา 9 ภาษาและวรรณกรรม". คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2004-03-11. สืบค้นเมื่อ 2009-09-29.
  4. ประพนธ์ เรืองณรงค์. เล่าเรื่องเมืองใต้:ภาษา วรรณกรรม ความเชื่อ. กรุงเทพฯ:สถาพรบุ๊คส์, 2550, หน้า 28
  5. วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง. คนฟังเสียงปลา ภูมิปัญญาพรานทะเลแห่งจะนะ. ในศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 19 ฉบับที่ 227 มกราคม 2547. กรุงเทพฯ: มติชน, 254. หน้า 54