สัมพัทธนิยม
สัมพัทธนิยม (อังกฤษ: relativism) เป็นกลุ่มของมุมมองทางปรัชญาที่ปฏิเสธภววิสัย อย่างสมบูรณ์ภายในขอบเขตใดขอบเขตหนึ่ง และเสนอว่าการให้คุณค่า หรือการตัดสินในขอบเขตนั้นขึ้นอยู่กับมุมมองของผู้สังเกต หรือบริบทที่ใช้พิจารณา
สัมพัทธนิยมมีหลายรูปแบบ ซึ่งมีความแตกต่างกันทั้งในด้านขอบเขตและระดับของข้อถกเถียง สัมพัทธนิยมทางศีลธรรม ครอบคลุมความแตกต่างของการตัดสินทางศีลธรรมระหว่างบุคคลและวัฒนธรรม[1] สัมพัทธนิยมทางญาณวิทยา ถือว่าไม่มีหลักการที่แน่นอนเกี่ยวกับความเชื่อเชิงบรรทัดฐาน การให้เหตุผลรองรับ หรือความมีเหตุผล แต่มีเพียงหลักการที่ขึ้นอยู่กับบริบทเท่านั้น[2] สัมพัทธนิยมทางจริยธรรม เป็นแนวคิดที่ว่าไม่มีความจริงแบบสัมบูรณ์ กล่าวคือ ความจริงขึ้นอยู่กับกรอบอ้างอิงเฉพาะ เช่น ภาษา หรือวัฒนธรรม (ซึ่งเชื่อมโยงกับสัมพัทธนิยมเชิงวัฒนธรรม) ในขณะที่สัมพัทธภาพภาษา เสนอว่าโครงสร้างของภาษามีอิทธิพลต่อการรับรู้ของผู้พูด[3] ลัทธิสัมพัทธนิยมบางรูปแบบยังมีความคล้ายคลึงกับ ลัทธิสงสัยนิยมทางปรัชญาอีกด้วย[4] สัมพัทธนิยมบางรูปแบบยังมีลักษณะคล้ายคลึงกับแนวคิดแบบความสงสัยเชิงปรัชญา (philosophical skepticism) อีกด้วย
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Swoyer, Chris (February 22, 2003). "Relativism". สืบค้นเมื่อ May 10, 2010.
- ↑ "Epistemic Relativism". Stanford Encyclopedia of Philosophy. สืบค้นเมื่อ 6 July 2020.
- ↑ Ahearn, Laura M. (2012). Living language : an introduction to linguistic anthropology. Chichester, West Sussex, U.K.: Wiley & Sons, Limited, John. p. 69. ISBN 978-1-4443-4056-3. OCLC 729731177.
- ↑ "Relativism". The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Metaphysics Research Lab, Stanford University. 2021.