สัตว์ปีกบ้าน

สัตว์ปีกบ้าน (อังกฤษ: poultry) เป็นสัตว์ปีกที่ถูกปรับตัวเป็นสัตว์เลี้ยงและเลี้ยงโดยมนุษย์เพื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตจากสัตว์ เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ หรือขนนก สัตว์ปีกเหล่านี้ปกติจะเป็นสมาชิกของอันดับใหญ่ไก่ (Galloanserae) โดยเฉพาะสัตว์อันดับไก่ซึ่งรวมถึงไก่ นกกระทา และไก่งวง และยังรวมถึงสัตว์อันดับห่านในวงศ์ Anatidae (เป็ดและห่าน) แต่ไม่รวมถึงนกป่าที่ถูกล่ามาเพื่อเป็นอาหาร

การศึกษาทางจีโนมิกส์ล่าสุดที่เกี่ยวข้องกับไก่เถื่อนที่มีอยู่ในปัจจุบันทั้งสี่ชนิด เผยให้เห็นว่า การนำไก่ ซึ่งเป็นสัตว์ปีกที่มีประชากรมากที่สุด มาเลี้ยงเป็นสัตว์ในบ้าน เกิดขึ้นเมื่อประมาณ 8,000 ปีที่แล้วในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งก่อนหน้านี้เคยเชื่อกันว่าเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 5,400 ปีที่แล้ว และเกิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เช่นกัน กระบวนการดังกล่าวอาจเริ่มต้นจากการที่ผู้คนฟักและเลี้ยงลูกนกอายุน้อยจากไข่ที่เก็บมาจากป่า แต่ต่อมาได้พัฒนาไปเป็นการเลี้ยงไก่อยู่ในที่กักขังอย่างถาวร ในตอนแรก ไก่ที่ถูกนำมาเลี้ยงในบ้านอาจถูกนำไปใช้ในการชนไก่ และนกกระทาถูกเลี้ยงไว้เพื่อฟังเสียงร้อง แต่ไม่นานผู้คนก็ตระหนักถึงข้อดีของการมีแหล่งอาหารที่ได้จากการเพาะเลี้ยงในที่กักขัง การปรับปรุงพันธุ์แบบเลือกสรรเพื่อให้ได้ลักษณะการเติบโตที่รวดเร็ว ความสามารถในการวางไข่ รูปร่างลักษณะ ขน และความเชื่อง ได้เกิดขึ้นตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา และบ่อยครั้งที่สายพันธุ์สมัยใหม่มีรูปลักษณ์ที่แตกต่างจากบรรพบุรุษที่เป็นไก่เถื่อนมาก แม้ว่าไก่บางส่วนยังคงถูกเลี้ยงในฝูงเล็ก ๆ ในระบบการเลี้ยงแบบปล่อย แต่ไก่ส่วนใหญ่ที่มีอยู่ในตลาดปัจจุบันนั้น ถูกเลี้ยงในกิจการเชิงพาณิชย์แบบเร่งรัด

เนื้อสัตว์ปีกบ้านเป็นหนึ่งในเนื้อสัตว์สองชนิดที่ถูกบริโภคอย่างแพร่หลายที่สุดทั่วโลก ร่วมกับเนื้อหมู โดยทั้งสองชนิดคิดเป็นสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 70 ของปริมาณเนื้อสัตว์ที่จัดหาได้ในปี ค.ศ. 2012 เนื้อสัตว์ปีกบ้านเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง เนื่องจากมีโปรตีนคุณภาพดีพร้อมด้วยสัดส่วนไขมันที่ต่ำ เนื้อสัตว์ปีกบ้านทั้งหมดควรได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมและปรุงให้สุกเพียงพอเพื่อลดความเสี่ยงของภาวะอาหารเป็นพิษ สำหรับกลุ่มกึ่งมังสวิรัติ (semi-vegetarians) ที่บริโภคเนื้อสัตว์ปีกเป็นแหล่งเนื้อสัตว์เพียงอย่างเดียว จะถูกเรียกว่าผู้ที่ยึดหลักการบริโภคเนื้อสัตว์ปีกเป็นหลัก (pollotarianism)