สังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อาจถูกเรียกว่า "สังคมสงเคราะห์คลินิก" ก็ได้

เนื้อหา

งานสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์[แก้]

งานสังคมสงเคราะห์ในความหมายทั่วๆไปที่สังคมรับรู้ คือ การให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ด้อยโอกาสในสังคม เช่น การแจกจ่ายสิ่งของแก่ผู้ประสบภัย การจัดชุดแพทย์ออกตรวจ การให้ทุนเล่าเรียน เป็นต้น

แต่ในความหมายของงานสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ ก็คือ

 ทำหน้าที่   ประเมินวินิจฉัยทางสังคม  บำบัดทางสังคม ที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพ ระบาดวิทยา และนิเวศวิทยาสุขภาพที่มีผลกระทบกับระบบสุขภาพวิเคราะห์สภาวะแวดล้อมทางสังคมที่มีผลต่อพยาธิสภาพโรคและอาการผู้ป่วย รวมถึงการพิทักษ์และคุ้มครองสิทธิ์ผู้ป่วย  ทั้งนี้ผลการตรวจวินิจฉัยทางสังคม  เป็นข้อมูลสำหรับทีมสุขภาพและทีมสหวิชาชีพ เพื่อการวินิจฉัย การรักษาพยาบาล การฟื้นฟูสภาพกาย จิต สังคม     ใช้เทคนิคครอบครัวบำบัดและการให้การปรึกษาครอบครัว เพื่อให้ครอบครัวเข้าใจ บทบาท หน้าที่และความรับผิดชอบของครอบครัว ปัจจัยที่เกี่ยวข้องที่ส่งผลให้เกิดปัญหาครอบครัว เพื่อนำไปสู่กระบวนการแก้ไขปัญหาของครอบครัวได้อย่างมีประสิทธิภาพตลอดจนวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมกับสุขภาพ สภาพแวดล้อมการทำงานที่ส่งผลต่อสุขภาวะโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพ  การประเมินผลกระทบทางสุขภาพและการประยุกต์ใช้วิธีการทางสังคมสงเคราะห์เฉพาะราย กลุ่ม ชุมชนด้วยกระบวนการและวิธีการตามมาตรฐานวิชาชีพ ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับดูแลของสภาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์    ตามพรบ.วิชาชีพสังคมสงเคราะห์ พ.ศ. 2556 ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ และจัดการความช่วยเหลือแก่ผู้มีปัญหาสุขภาพ   โดยใช้เครื่องมือทางสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์  ที่รับรองโดยสภาวิชาชีพสังคมสงเคราะห์ได้แก่ เครื่องมือประเมินและวินิจฉัยทางสังคม  ( สค.)  เครื่องมือประเมินทักษะพื้นฐานการทำงานและทักษะทางสังคม         แบบประเมินความพร้อมครอบครัวในการดูแลผู้ป่วย  แบบประเมินความเครียด  แบบประเมินการดูแลสุขภาพจิตของนักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ เป็นต้น[แก้]

ลักษณะการปฏิบัติงาน

1.ทำหน้าที่คัดกรอง ประเมิน วินิจฉัยทางสังคม  การบำบัด(Therapy)และการเยียวยา(healing)  ทางสังคม   การเฝ้าระวังปัญหาสังคม  การคุ้มครองพิทักษ์สิทธิ์  การฟื้นฟูสภาพ วางแผนการจำหน่ายผู้ป่วยร่วมทีมสุขภาพ เตรียมความพร้อมครอบครัวและชุมชนในการดูแลผู้ป่วยหลังจากออกโรงพยาบาลการดูแลต่อเนื่อง   วินิจฉัยปัญหาที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพ ระบาดวิทยา และนิเวศวิทยาสุขภาพที่มีผลกระทบซึ่งกันและกันต่อระบบองค์รวมทางสุขภาพ

2.วิเคราะห์สภาวะแวดล้อมทางสังคมที่มีผลต่อพยาธิสภาพโรคและอาการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมกับสุขภาพ สภาพแวดล้อมการทำงานที่ส่งผลต่อสุขภาวะโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพ การประเมินผลกระทบทางสุขภาพและการประยุกต์ใช้วิธีการทางสังคมสงเคราะห์เฉพาะราย กลุ่ม ชุมชนด้วยกระบวนการและวิธีการตามมาตรฐานวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมสุขภาพ และจัดการความช่วยเหลือแก่ผู้มีปัญหาสุขภาพ

 3.ปฏิบัติหน้าที่กับทีมสุขภาพ/สหวิชาชีพ ภายในโรงพยาบาล ที่ร่วมทำงานในกระบวนการการรักษาพยาบาลผู้ป่วยในมิติทางสังคม ให้ผู้ป่วยมีโอกาส  การเข้าถึง ระบบสุภาพ  แผนกผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน  และคลีนิคพิเศษ 

4 ใช้หลักการกระบวนการและวิธีการทางสังคมสงเคราะห์สงเคราะห์เฉพาะราย กลุ่ม  ชุมชน และทักษะการเป็น case manager  นักจัดการรายกรณี  กรณีที่มีผู้ป่วยซับซ้อนด้านมิติทางสังคม ใช้เทคนิคและทักษะเฉพาะทางและการทำงานเชิงลึกกับผู้รับบริการ          เชี่ยวชาญการให้คำปรึกษาเฉพาะด้าน/กลุ่มที่มีความซับซ้อน ยุ่งยากทางมิติทางสังคม และสุขภาพกายและจิต ฟื้นฟูความบกพร่องทางสังคมเพื่อให้เกิดการทำหน้าที่ทางสังคม  (Social Well-being to Social Function)

5.จัดการ ประสาน  ส่งต่อ แหล่งทรัพยากร  เงิน สิ่งของ และสวัสดิการของรัฐ ทั้งภายในและภายนอกหน่วยงาน ที่จำเป็นหรือเป็นอุปสรรค รักษาพยาบาล /การดำเนินชีวิตหมายเหตุ สวัสดิการของรัฐ  ได้แก่  ที่อยู่อาศัย  การอาชีพ การศึกษา  ความมั่นคงทางสังคม  การสันทนากร  การบริการทางสังคมอื่น ๆ ตามสิทธิที่ประชาชนคนไทยพึงมี พึงได้ ตามกฎหมาย เช่น  พรบ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พรบ.สุขภาพจิต  พรบ.ประกันสังคม  พรบ.คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ  พรบ.พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ  พรบ.ผู้สูงอายุ  พรบ.คุ้มครองเด็ก  พรบ.คุ้มครองผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว ฯลฯการให้ความช่วยเหลือหรือเอื้อประโยชน์ต่างๆแก่ผู้ป่วยและญาติ ในการเข้าถึงความช่วยเหลือทางการแพทย์ประเภทต่างๆ อาทิ การจัดหาสถานที่พักฟื้น การจัดการกับค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลโดยสิทธิการรักษาพยาบาลประเภทต่างๆ เป็นต้น

โดยผู้ที่ทำหน้าที่ดังกล่าวถูกเรียกว่า นักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ หรือ นักสังคมสงเคราะห์ทางคลินิก ซึ่งเป็นผู้ที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาทางด้านสังคมศาสตร์ (โดยมากมักเป็นวิชาเอกสังคมสงเคราะห์) และเข้ามาเรียนรู้ระบบงานที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์และปฏิบัติงานภายในโรงพยาบาล

นักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์[แก้]

จัดเป็นส่วนหนึ่งในทีมผู้ให้การรักษาทางการแพทย์ จัดเป็นตัวจักรสำคัญในการประสานระหว่างทีมงานผู้รักษา องค์กรต่างๆ ครอบครัวและผู้ป่วย ในการให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยที่ประสบปัญหาด้านต่างๆ อาทิ ส่งต่อ แหล่งทรัพยากร  เงิน สิ่งของ และสวัสดิการของรัฐ ทั้งภายในและภายนอกหน่วยงาน ที่จำเป็นหรือเป็นอุปสรรค รักษาพยาบาล /การดำเนินชีวิตหมายเหตุ สวัสดิการของรัฐ  ได้แก่  ที่อยู่อาศัย  การอาชีพ การศึกษา  ความมั่นคงทางสังคม  การสันทนากร  การบริการทางสังคมอื่น ๆ ตามสิทธิที่ประชาชนคนไทยพึงมี พึงได้ ตามกฎหมาย การจัดหาที่พักฟื้น การประสานงานเพื่อการฟื้นฟูทางอาชีพ การฟื้นฟูสมรรถทางสังคม ทักษะชีวิต ทักษะทางสังคม การประสานงานกับสวัสดิการสังคม องค์กรทางการแพทย์และองค์กรภาครัฐและเอกชน เป็นต้น

งานของนักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ จัดเป็นงานที่สำคัญ และไม่ค่อยมีผู้รับรู้บทบาทเท่าใดนัก เนื่องจากมักเป็นผู้ทำงานอยู่เบื้องหลังความสำเร็จต่างๆในการเชื่อมโยง"ภายในองค์กรการแพทย์"กับ"องค์กรภายนอก"

นักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ในงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู[แก้]

เนื่องจากงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู เป็นงานที่เกี่ยวข้องกับผู้พิการ หรือผู้ป่วยที่สูญเสียสมรรถภาพทางกายโดยตรง จึงทำให้นักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู ต้องมีภาระหน้าที่เพิ่มเติมจากที่กล่าวมาข้างต้น โดยเกี่ยวโยงไปถึงการวางแผนการรักษาและฟื้นฟูผู้ป่วยภายในโรงพยาบาล การวางแผนในการส่งต่อเพื่อพักฟื้นหรือฝึกอาชีพผู้พิการ การประสานงานเพื่อจัดหางานให้ผู้พิการ การเยี่ยมบ้านผู้ป่วยและปรับปรุงที่พักอาศัย การให้การสงเคราะห์ต่างๆ การติดต่อกับองค์กรการกุศล องค์กรผู้พิการ องค์กรกีฬาต่างๆ การจัดหาอุปกรณ์เครื่อวช่วยผู้พิการต่างๆ การจัดสถานศึกษาแก่เด็กพิการ เป็นต้น

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • ดัดแปลงจากตำราเวชศาสตร์ฟื้นฟู. นพ.เสก อักษรานุเคราะห์ บรรณาธิการ. จัดพิมพ์โดยสมาคมเวชศาสตร์ฟื้นฟูแห่งประเทศไทย.