สังข์ทอง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สังข์ทอง
กวี : {{{กวี}}}
ประเภท : {{{ประเภท}}}
คำประพันธ์ : {{{คำประพันธ์}}}
ความยาว : {{{ความยาว}}}
สมัย : {{{สมัย}}}
ปีที่แต่ง : {{{ปี}}}
ชื่ออื่น :
ลิขสิทธิ์ :

สังข์ทอง เดิมทีนั้นเป็นบทเล่นละครนอกมีมาแต่กรุงศรีอยุธยายังเป็นราชธานีถึงกรุงรัตนโกสินทร์ ต่อมาในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงตัดเรื่องสังข์ทองตอนปลาย (ตั้งแต่ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต) มาทรงพระราชนิพนธ์ให้ละครหลวงเล่น[1] มีตัวละครที่เป็นรู้จักกันเป็นอย่างดี คือ เจ้าเงาะซึ่งคือพระสังข์ กับนางรจนา เนื้อเรื่องมีความสนุกสนานและเป็นนิยม จึงมีการนำเนื้อเรื่องบางบทที่นิยม ได้แก่ บทพระสังข์ได้นางรจนา เพื่อนำมาประยุกต์เป็นการแสดงชุด รจนาเสี่ยงพวงมาลัย

ในคำนำหนังสือ"พระราชนิพจน์บทละครเรื่องสังข์ทอง" ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพได้กล่าวไว้ว่า[1]

...นิทานเรื่องสังข์ทองนี้มีในคัมภีร์ปัญญาสชาดก เรียกว่าสุวัณณสังขชาดก ถึงเชื่อถือกันว่าเป็นเรื่องจริง พวกชาวเมืองเหนืออ้างว่าเมืองทุ่งยั้งเป็นเมืองท้าวสามนต์ ยังมีลานศิลาแลงแห่ง ๑ ว่าเป็นสนามคลีของพระสังข์ อยู่ไมห่างวัดพระมหาธาตุนัก ที่ในวิหารหลวงวัดพระมหาธาตุ ฝาผนังก็เขียนเรื่องสังข์ทอง เป็นฝีมือช่างครั้งกรุงเก่ายังปรากฏอยู่จนทุกวันนี้ ทางหัวเมืองฝ่ายตะวันตกก็อ้างว่า เมืองตะกั่วป่าเป็นเมืองท้าวสามนต์อีกแห่ง ๑ เรียกภูเขาลูก ๑ ว่าเขาขมังม้า…

สังข์ทองเป็นเรื่องที่ได้มาจากสุวัณสังขชาดก เป็นหนึ่งใน ชาดกพุทธประวัติ เป็นนิทานพื้นบ้านในภาคเหนือและภาคใต้โดยที่สถานที่ที่กล่าวถึงเนื้อเรื่องในสังข์ทอง กล่าวคือเล่ากันว่า

  • เมืองทุ่งยั้งเป็นเมืองท้าวสามนต์ อยู่ในบริเวณใกล้วัดมหาธาตุเนื่องจากมีลานหินเป็นสนามตีคลีของพระสังข์
  • ส่วนในภาคใต้ เชื่อว่าเมืองตะกั่วป่าเป็นเมืองท้าวสามนต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่า "เขาขมังม้า" เนื่องจากเมื่อพระสังข์ตีคลีชนะได้ขี่ม้าข้ามภูเขานั้นไป

บทละคร[แก้]

มีทั้งหมด 9 ตอนดังนี้

  1. กำเนิดพระสังข์
  2. ถ่วงพระสังข์
  3. นางพันธุรัตน์เลี้ยงพระสังข์
  4. พระสังข์หนีนางพันธุรัต
  5. ท้าวสามนต์ให้นางทั้งเจ็ดเลือกคู่
  6. พระสังข์ได้นางรจนา
  7. ท้าวสามนต์ให้ลูกเขยหาปลาหาเนื้อ
  8. พระสังข์ตีคลี
  9. ท้าวยศวิมลตามพระสังข์

รายชื่อนักแสดง[แก้]

ปี พ.ศ. 2524 พ.ศ. 2550 พ.ศ. 2561
สถานีออกอากาศ  ภาพยนตร์โทรทัศน์16 มม. ช่อง 7 ละคร ช่อง 7
ผู้สร้าง ดาราวิดีโอ สามเศียร
ดาราวิดีโอ
ดีด้า วิดีโอ โปรดักชั่น
สามเศียร
ดีด้า วิดีโอ โปรดักชั่น
บทโทรทัศน์ พิกุลแก้ว ภาวิต
ผู้กำกับ มานพ สัมมาบัติ ภิพัชพนธ์ อภิวรสิทธิ์ ภิพัชพนธ์ อภิวรสิทธิ์
ออกอากาศ จันทร์-อังคาร เวลา 21:00น.-22:15น. ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 08.00น.-9.00น. ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 08.00น.-9.00น
เริ่มออกอากาศ 17 มีนาคม พ.ศ. 2524 - 24 สิงหาคม พ.ศ. 2524 29 ธันวาคม พ.ศ. 2550 - 28 ธันวาคม พ.ศ. 2551 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
บทบาท นักแสดง
พระสังข์ ศุภชัย เธียรอนันต์ วสุ ประทุมรัตน์วัฒนา สุรศักดิ์ สุวรรณวงษ์
พระสังข์ (ตอนเด็ก) ด.ช.นรา กุยเนตร ชญานิน เต่าวิเศษ ด.ช.ถิรคุณ ศรีชู
เจ้าเงาะ ร่างแปลงของพระสังข์ ภิพัชพนธ์ อภิวรสิทธิ์ โอภาภูมิ ชิตาพัณณ์
รจนา พระธิดาลำดับที่ 7 ของท้าวสามล ทัชชา จีรพรรณ ธารธารา รุ่งเรือง เกศรินทร์ น้อยผึ้ง
สิงหล ราชบุตรเขยลำดับที่ 1 ของท้าวสามล หนุ่ม มาวิน ณพบ ประสบลาภ
วิลาวัณย์ พระธิดาลำดับที่ 1 ของท้าวสามล พัชรมัย สุขประเสริฐ ชนุชตรา สุขสันต์
อาลีข่าน ราชบุตรเขยลำดับที่ 2 ของท้าวสามล วรรธนศม เมฆสุวรรณ คริสเตียน เอเกิล
พรรณผกา พระธิดาลำดับที่ 2 ของท้าวสามล รัตติมา กุลยานันท์ อัญรส ปุณณโกศล
มโนรมย์ ราชบุตรเขยลำดับที่ 3 ของท้าวสามล เจษฎา รุ่งสาคร รัฐศิลป์ นลินธนาพัฒน์
นารีรัตน์ พระธิดาลำดับที่ 3 ของท้าวสามล ธัญญารีย์ โรจนเรืองไชย ปิ่นทิพย์ อรชร
ซิยิ่มกุ๊ย (องค์ชายสี่) ราชบุตรเขยลำดับที่ 4 ของท้าวสามล พศิน ศรีธรรม ธนศักดิ์ จิตตพงษ์
ปัทมา พระธิดาลำดับที่ 4 ของท้าวสามล ประถมาภรณ์ รัตนภักดี กัญจน์อมล เคล้าจิตพูลสุข
ไชยันต์ ราชบุตรเขยลำดับที่ 5 ของท้าวสามล ฆธาวุธ ปิ่นทอง สุพศิน แสงรัตนทองคำ
นาฏอนงค์ พระธิดาลำดับที่ 5 ของท้าวสามล รุ้งลดา เบญจมาธิกุล ชนารดี อุ่นทะศรี
มังราย ราชบุตรเขยลำดับที่ 6 ของท้าวสามล วรนันท์ พร้อมมูล พบศิลป์ โตสกุล
ทรงกลด พระธิดาลำดับที่ 6 ของท้าวสามล กนกวรรณ งามทรัพย์มณี ธนภัทร ดิษฐไชยวงศ์
ท้าวยศวิมล ปินนเรศ ศรีนาคาร มาฬิศร์ เชยโสภณ อัมรินทร์ สิมะโรจน์
ท้าวสามล อิทธิฤทธิ์ สิงหรัตน์ ไพโรจน์ สังวริบุตร รัฐธรรมนูญ ศรีฤกษ์
นางจันเทวี มเหสีของท้าวยศวิมล ปริศนา วงศ์ศิริ น้ำทิพย์ เสียมทอง ชุติมา เอเวอรี่
นางจันทาเทวี มเหสีของท้าวยศวิมล สนธยา สารยิน ปริษา ทนาวิวัฒน์ ประถมาภรณ์ รัตนภักดี
นางมณฑาเทวี มเหสีของท้าวสามล เยาวเรศ นิสากร วณิษฐา วัชโรบล ปนัดดา โกมารทัต
นางยักษ์พันธุรัตน์ จอมใจ จรินทร์ แอน มิตรชัย สุภัสสร มามีเกตุ
พระธิดาจันที ฐิติวัลย์ กล้าตลุมบอน วรัญภรณ์ พัฒน์ช่วย
พระอินทร์ ชมวิชัย เมฆสุวรรณ
พยนตรา ศัตรูของพระสังข์ (เป็นตัวละครที่เพิ่มเติมในภายหลัง) สพล ชนวีร์ นวพล ภูวดล
ท้าววหัสสนัย ธนเดช ดีสีสุข
พระวิษณุกรรม พลพจน์ พูลนิล
แม่เฒ่าสุเมธา อรสา อิศรางกูร ณ อยุธยา กรองทอง รัชตะวรรณ
ตา ธรรมศักดิ์ สุริยน ครรชิต ขวัญประชา
ยาย ศรีนวล ขำอาจ เยาวเรศ นิสากร
อำมาตย์เดชา - -

 อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  1. 1.0 1.1 บทละครนอกเรื่องสังข์ทอง