สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าลา กรมหลวงจักรเจษฎา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าลา กรมหลวงจักรเจษฎา

พระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ เจ้าฟ้าชั้นโท
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ พ.ศ. 2303
สิ้นพระชนม์ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350 (47 ปี)
พระบิดา สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
พระมารดา เจ้าจอมมารดามา

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าลา กรมหลวงจักรเจษฎา (พ.ศ. 2303 - 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350) มีพระนามเดิมว่า ลา เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามา เป็นพระราชอนุชาต่างพระมารดาของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

พระประวัติ[แก้]

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าลา กรมหลวงจักรเจษฎา หรือพระนามเดิมว่า ลา ประสูติในปี พ.ศ. 2303 ช่วงปลายกรุงศรีอยุธยา เป็นพระโอรสลำดับที่ 7 ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่บาทบริจาริกาท่านหนึ่ง นามเรียกกันว่า เจ้าจอมมารดามา[1][2] เป็นพระอนุชาต่างพระชนนีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

เมื่อกรุงศรีอยุธยาเสียกรุงครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2310 เจ้าฟ้าลาทรงติดตามสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกไปประทับที่เมืองพิษณุโลกจนพระบิดาเสด็จสวรรคต พระองค์จึงได้ปลงพระศพและนำพระอัฐิมาถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกได้สถาปนาพระอนุชาเป็น สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา เมื่อปี พ.ศ. 2328 ทรงรับราชการเป็นยกกระบัตรทัพในสงครามเก้าทัพ และร่วมตีเมืองเชียงใหม่กับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท[1]

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าลา กรมหลวงจักรเจษฎา สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350 พระชันษา 48 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดบพิตรพิมุข[1] พระอัฐิของพระองค์ประดิษฐานอยู่ที่หอพระนาก วัดพระศรีรัตนศาสดาราม

พระโอรสธิดา[แก้]

พระองค์มีพระโอรสธิดาจำนวนมากพระองค์หาทราบพระนามได้หมด[3] เท่าที่ปรากฏพระนามมีจำนวน 17 องค์[4] มีรายพระนามดังต่อไปนี้

  1. หม่อมเจ้าชายหลาน
  2. หม่อมเจ้าชายฉัตร
  3. หม่อมเจ้าชายสอน หรือ หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ (พ.ศ. 2321 - พ.ศ. 2410)
  4. หม่อมเจ้าชายอิน
  5. หม่อมเจ้าชายรอด
  6. หม่อมเจ้าหญิงน้อยหน่า ประสูติแต่หม่อมเหม ธิดาพระยาศรีสรราช (บุญเมือง)
  7. หม่อมเจ้าหญิงทับทิม
  8. หม่อมเจ้าหญิงมะลิวัน
  9. หม่อมเจ้าหญิงประทุม
  10. หม่อมเจ้าชายฉิมพาลี
  11. หม่อมเจ้าหญิงอำภา
  12. หม่อมเจ้าหญิงภิมเสน
  13. หม่อมเจ้าหญิงน้อย
  14. หม่อมเจ้าหญิงนารี
  15. หม่อมเจ้าชายสุข
  16. หม่อมเจ้าชายเถร
  17. หม่อมเจ้าหญิงตลับ (พ.ศ. 2345 - 8 มิถุนายน พ.ศ. 2418)

ซึ่งเชื้อพระวงศ์เหล่านี้ถูกเรียกกันโดยสามัญว่า "พวกเจ้ากรมหลวงจักรเจษฎา"[1] ผู้สืบสันดานคือราชสกุล เจษฎางกูร ณ อยุธยา[5]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 4. 
  2. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงไว้ตามคำเล่าขานว่า บาทบริจาริกาท่านนี้เป็นพระน้องนางของสมเด็จพระอมรินทรามาตย์แต่ต่างวัยกันมาก จึงเข้าใจว่าจะเป็นขนิษฐาร่วมพระบิดาเท่านั้น[ต้องการอ้างอิง]
  3. กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 8. 
  4. ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า 63-64. ISBN 974-221-818-8
  5. "ย้อนรอยสายราชสกุล... ในพระบรมราชจักรีวงศ์ (๑)". ASTV ผู้จัดการรายวัน. 11 กุมภาพันธู์ 2551. สืบค้นเมื่อ 10 ธันวาคม 2557. 

ดูเพิ่ม[แก้]