สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ
เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา
พระบิดา สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
พระมารดา เจ้าจอมมารดามา
ราชวงศ์ จักรี
ประสูติ พ.ศ. 2303
สิ้นพระชนม์ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350 (47 ปี)

สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา (พ.ศ. 2303 - 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350) มีพระนามเดิมว่า ลา เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามา เป็นพระราชอนุชาต่างพระมารดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

พระประวัติ[แก้]

สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา หรือพระนามเดิมว่า ลา ประสูติในปี พ.ศ. 2303 เป็นพระโอรสลำดับที่ 7 ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามา[1] จึงเป็นพระอนุชาต่างพระชนนีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

หลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สองในปี พ.ศ. 2310 พระองค์ลาทรงติดตามสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกกับเจ้าจอมมารดาไปประทับที่เมืองพิษณุโลกจนพระบิดาเสด็จสวรรคต พระองค์จึงได้ปลงพระศพและนำพระอัฐิมาถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และในวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2325 ทรงสถาปนาพระอนุชาเป็น สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา ให้ประทับอยู่นิเวศน์เดิมของกรมพระราชวังบวรสถานมงคล[2] เมื่อปี พ.ศ. 2328 ทรงรับราชการเป็นยกกระบัตรทัพในสงครามเก้าทัพ และร่วมตีเมืองเชียงใหม่กับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท[1]

สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา ประชวรสิ้นพระชนม์[3]เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350 พระชันษา 48 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร[1] พระอัฐิของพระองค์ประดิษฐานอยู่ที่หอพระนาก วัดพระศรีรัตนศาสดาราม

พระโอรสธิดา[แก้]

พระองค์มีพระโอรสธิดาจำนวนมากพระองค์หาทราบพระนามได้หมด[4] เท่าที่ปรากฏพระนามมีจำนวน 17 องค์[5] เท่าที่พบมีรายพระนามดังต่อไปนี้

  1. หม่อมเจ้าชายหลาน
  2. หม่อมเจ้าชายฉัตร
  3. หม่อมเจ้าชายสอน หรือ หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ (พ.ศ. 2321 - พ.ศ. 2410)
  4. หม่อมเจ้าชายอิน
  5. หม่อมเจ้าชายรอด
  6. หม่อมเจ้าหญิงน้อยหน่า ประสูติแต่หม่อมเหม ธิดาพระยาศรีสรราช (บุญเมือง)
  7. หม่อมเจ้าหญิงทับทิม
  8. หม่อมเจ้าหญิงมะลิวัน
  9. หม่อมเจ้าหญิงประทุม
  10. หม่อมเจ้าชายฉิมพาลี
  11. หม่อมเจ้าหญิงอำภา
  12. หม่อมเจ้าหญิงภิมเสน
  13. หม่อมเจ้าหญิงน้อย
  14. หม่อมเจ้าหญิงนารี
  15. หม่อมเจ้าชายสุข
  16. หม่อมเจ้าชายเถร
  17. หม่อมเจ้าหญิงตลับ (พ.ศ. 2345 - 8 มิถุนายน พ.ศ. 2418)

ซึ่งเชื้อพระวงศ์เหล่านี้ถูกเรียกกันโดยสามัญว่า "พวกเจ้ากรมหลวงจักรเจษฎา" เป็นต้นราชสกุล เจษฎางกูร[1]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 ราชสกุลวงศ์, หน้า 4
  2. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ : ประดิษฐานพระราชวงศ์
  3. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ : ๑๒๗. กรมหลวงจักรเจษฎาสิ้นพระชนม์
  4. ราชสกุลวงศ์, หน้า 8
  5. ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า 63-64. ISBN 974-221-818-8
บรรณานุกรม
  • ทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา (11 สิงหาคม พ.ศ. 2531). "พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑". ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ. สืบค้นเมื่อ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2560.
  • พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปฐมวงศ์. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์หนังสือพิมพ์ไทย, 2470. 57 หน้า.
  • สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. ราชสกุลวงศ์. พิมพ์ครั้งที่ 14, กรุงเทพฯ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, 2554. 296 หน้า. ISBN 978-974-417-594-6

ดูเพิ่ม[แก้]