สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย
ลิงก์ข้ามภาษาในบทความนี้ มีไว้ให้ผู้อ่านและผู้ร่วมแก้ไขบทความศึกษาเพิ่มเติมโดยสะดวก เนื่องจากวิกิพีเดียภาษาไทยยังไม่มีบทความดังกล่าว กระนั้น ควรรีบสร้างเป็นบทความโดยเร็วที่สุด |
| สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย | |
|---|---|
|
| |
| พระปรมาภิไธย | สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย |
| พระราชอิสริยยศ | สมเด็จพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรฮาวาย |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์คาลาคาอัว |
| ครองราชย์ | 29 มกราคม พ.ศ. 2434 - 17 มกราคม พ.ศ. 2436 |
| รัชกาล | 2 ปี |
| รัชกาลก่อน | พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย |
| รัชกาลถัดไป | ราชาธิปไตยถูกล้มล้าง |
| ข้อมูลส่วนพระองค์ | |
| พระราชสมภพ | 2 กันยายน พ.ศ. 2381 โฮโนลูลู ราชอาณาจักรฮาวาย |
| สวรรคต | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2460 โฮโนลูลู รัฐฮาวาย |
| พระบรมราชชนก | คาเอซาร์ คาปาเคอา |
| พระบรมราชชนนี | อานาเลอา เคโอโฮคาโลเล |
| พระราชสวามี | เจ้าชายจอห์น โอเวนแห่งฮาวาย พระราชสวามี |
| หมายเหตุ | |
สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย (อังกฤษ: Queen Liliuokalani of Hawaii) (2 กันยายน พ.ศ. 2381 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2460) ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรฮาวาย มีพระนามเดิมว่า ลิเดีย ลิลิอู โลโลกู วาลาเนีย เวเวฮิ คามาคาเอฮา อา คาปาอาเคอา เมื่อทรงได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของราชวงศ์มีพระนามว่า เจ้าหญิงลีลีโอกาลานี หลังจากทรงอภิเษกสมรสก็มีพระนามว่า ลิเดีย เค โดมินิส
เนื้อหา
ต้นพระชนม์ชีพ[แก้]
สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานี เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2381 เป็นพระราชธิดาในคาเอซาร์ คาปาเคอาหัวหน้าพระสังฆราชแห่งฮาวาย กับอานาเลอา เคโอโฮคาโลเล จึงถือว่าพระองค์พระองค์เป็นพระราชบุตรบุญธรรมของพระมหากษัตริย์ฮาวายตามพระราชประเพณีโบราณของฮาวาย พระองค์ทรงใช้เวลาส่วนใหญ่ในวัยเด็กศึกษาเล่าเรียน และใช้เวลาอยู่กับพระขนิษฐาของพระองค์
ในวันที่พระองค์เสด็จพระราชสมภพ พระชายาคินาอูในพระเจ้าคาลาคาอัว มีพระอาการแปลก ๆ ซึ่งเป็นที่มาของพระนามของพระองค์ คือ ลีลีอู (บาดเจ็บ[1]) โลโลกู (ร้องไห้[2]) วาลาเนีย (ปวดแสบปวดร้อน[3]) คามาคาเอฮา (เจ็บตา[4]) พระเชษฐาของพระองค์จึงนำชื่อเหล่านี้ไปตั้งเป็นพระนามของเจ้าฟ้าหญิง ซึ่งรวมกันหมายถึง อาการบาดเจ็บของพระราชวงศ์[5]
พระองค์ได้เข้ารับการศึกษาในโรงเรียนหลวงแห่งราชอาณาจักรฮาวาย (ภายหลังรู้จักกันในชื่อโรงเรียนราชวงศ์ฮาวาย) และกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญภาษาอังกฤษ พระองค์เข้าเรียนในโรงเรียนเดียวกับพระเชษฐาทั้งสองของพระองค์ เจมส์ คาลิโอคาลานี่และเดวิด คาลาคาอูอา พระองค์ทรงเป็นหนึ่งในเด็กทั้งสิบห้าคน
อภิเษกสมรส[แก้]
เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2405 เจ้าหญิงลีลีโอกาลานี ทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับจอห์น โอเวน โดมินิส ซึ่งต่อมาได้เป็นผู้ว่าราชการรัฐโอวาฮูและเมาอี พระองค์ทรงอภิเษกสมรสอย่างไม่มีความสุข เพราะพระองค์ทรงประสบกับปัญหาอย่างมากมาย แต่ในปีพ.ศ. 2425 พระราชสวามีของพระองค์ก็มีพระโอรสกับคนรับใช้ของพระองค์ ซึ่งพระองค์ก็ยอมรับมาเป็นโอรสบุญธรรม และพยายามจะให้ทายาทอยู่ในสายพระราชบัลลังก์ เพื่อจะได้เสริมความมั่นคงให้สถาบันพระมหากษัตริย์และปกป้องพระสวามีของพระองค์[6]
เจ้าฟ้าหญิงมกุฎราชกุมารี[แก้]
ในปีพ.ศ. 2417 เจ้าชายลูนาลิโลทรงได้รับเลือกให้เป็นผู้สืบราชบัลลังก์แห่งราชอาณาจักรฮาวายต่อจากพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย ซึ่งเสด็จสวรรคตลงและไม่ทรงมีรัชทายาท ในการเลือกผู้สืบราชบัลลังก์ระหว่างเจ้าชายลูนาลิโล เดวิด คาลาคาอูอา และสมเด็จพระราชินีเอ็มมา นาเอ รูกในพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 เจ้าหญิงลีลีโอกาลานีสนับสนุนพระเชษฐาของพระองค์ซึ่งได้ขึ้นเป็นกษัตริย์ในเวลาต่อมา[7]
พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวายทรงแต่งตั้งให้เจ้าชายคาลาคาอัวพระเชษฐาของเจ้าหญิงลีลีโอกาลานีเป็นมกุฎราชกุมาร พระเจ้าลูนาลิโลทรงปกครองฮาวายได้เพียงปีเดียวก็สวรรคต เจ้าชายคาลาคาอัวจึงได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย และแต่งตั้งให้เจ้าหญิงลีลีโอกาลานีเป็นเจ้าฟ้าหญิงมกุฎราชกุมารีรัชทายาทสืบราชบัลลังก์ในปีพ.ศ. 2420[7]:50 เนื่องจากฮาวายไม่ได้เป็นอานาณิคมของประเทศในยุโรปจึงไม่ต้องให้พระมหากษัตริย์ยุโรปแต่งตั้งหรือรอรับการอนุมัติจากสภานิติบัญญัติ
ในเดือนเมษายนปีพ.ศ. 2430 พระองค์ได้เป็นผู้แทนไปร่วมพระราชพิธีกาญจนาภิเษกในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียที่กรุงลอนดอน ระหว่างการเดินทางพระองค์ได้ทรงทราบข่าวพระเจ้าคาลาคาอัวถูกบังคับให้สละราชบัลลังก์ และเสด็จสิ้นพระชนม์ พระองค์จึงยกเลิกการเดินทางและเสด็จกลับฮาวาย[8]
รัชกาล[แก้]
เจ้าหญิงลีลีโอกาลานีได้เสด็จขึ้นครองราชย์ต่อจากพระเจ้าคาลาคาอัวพระเชษฐาของพระองค์ เมื่อวันที่29 มกราคม พ.ศ. 2434[9] ไม่นานหลังจากนั้นพระองค์ก็เริ่มมีบทบาททางการเมืองมากขึ้น พระองค์เริ่มปฏิรูปฮาวาย คณะรัฐมนตรีทั้งหมดสนับสนุนพระองค์[10] พระองค์ได้ปรับแก้รัฐธรรมนูญเพื่อที่จะยับยั้งชาวอเมริกันและคืนอำนาจให้ชาวเอเชียและชาวพื้นเมือง[11] ความพยายามร่างรัฐธรรมนูญใหม่ไม่เคยบรรลุผลมาก่อนในช่วงเวลาก่อนการล้มล้างราชอาณาจักรฮาวายโดยสหรัฐอเมริกา
รัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยพระราชินีถูกต่อต้านโดยนักธุรกิจชาวอเมริกันและชาวยุโรป ประชาชนเริ่มประท้วงและขับไล่พระราชินี โดยเสนอว่าพระราชินีควรจะ"สละราชสมบัติอย่างแท้จริง" ประชาชนไม่สนับสนุนรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เนื่องด้วยผลประโยชน์ทางธุรกิจในราชอาณาจักรที่ได้รับยังไม่น่าพึงพอใจเกี่ยวกับสิ่งที่พวกเขามองว่าเป็น "การดูแลกำกับกิจการที่ดี" ราชอาณาจักรทำก็เช่นเดียวกับการจัดการเก็บภาษีศุลกากรต่างประเทศของสหรัฐในการค้าน้ำตาล ทำให้ฮาวายเสียเปรียบดุลการค้าและมีมูลค่าภาษีติดลบจาก สนธิสัญญาร่วมกันในปี 1875 ชาวอเมริกันและยุโรปพยายามหาผลประโยชน์จากการค้าน้ำตาลในฮาวายเข้าสู่สหรัฐอเมริกา นอกจากนี้เหล่านักธุรกิจยังแสดงถึงความกังวลในการปกครองของประมุขแห่งรัฐหญิง[12]
การล้มล้างราชอาณาจักรฮาวาย[แก้]
ในวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2436 ชาวยุโรปและอเมริกันส่วนหนึ่งภายใต้ชื่อคณะกรรมการรักษาความปลอดภัย ได้มีความพยายามจะล้มล้างราชอาณาจักรฮาวาย ขับไล่ราชินี และผนวกฮาวายเป็นส่วนหนึ่งของสหรัฐอเมริกา โดยอ้างว่าคณะกรรมการรักษาความปลอดภัยมีความกังวลในความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สินของพลเมืองอเมริกัน ในบ่ายวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2436 กองกำลังนาวิกโยธินสหรัฐอเมริกาและกองทัพเรือสหรัฐอเมริกาได้บุกยึดกรุงโฮโนลูลู ทำให้พระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ไม่มีโอกาสได้ป้องกันตัว[13]
สมเด็จพระราชินีถูกปลดเมื่อ 17 มกราคม พ.ศ. 2436 และพระราชบัลลังก์ถูกปล่อยให้ว่างอยู่ชั่วคราว[14] โดยพระองค์หวังว่าสหรัฐอเมริกาจะยอมรับอำนาจอธิปไตยของฮาวายโดยชอบธรรม
สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีทรงยอมทำตามรัฐบาลเฉพาะกาลของฮาวายซึ่งแต่งตั้งโดยรัฐบาลสหรัฐ
|
||
| — สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานี 17 มกราคม พ.ศ. 2436[15] | ||
รัฐบาลเฉพาะกาลซึ่งประกอบไปด้วยนักธุรกิจชาวยุโรปและอเมริกา ก็ได้ประสบความสำเร็จในการรวมฮาวายเข้ากับสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436 โดยรัฐบาลสหรัฐอเมริกาประกาศว่าฮาวายเป็นดินแดนในอารักขาของสหรัฐอเมริกา
การสละราชสมบัติอย่างเป็นทางการ[แก้]
สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานี ทรงถูกจับกุมเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2438 พระองค์ถูกตัดสินให้จำคุก 5 ปี ทำงานหนัก และปรับ 5,000 ดอลลาร์ โดยพระองค์ถูกขังในพระราชวังโอลานิ
ผู้สนับสนุนพระองค์ถูกตัดสินจำคุกทั้งหมด รวมทั้งรัฐมนตรีโจเซฟ นาวาฮี เจ้าชายคาวานานาโคอา โรเบิร์ต วิลค็อก และเจ้าชายโจนาห์ คูฮิโอ
|
||
| — สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานี | ||
พระองค์ทรงถูกกักบริเวณในที่พักเป็นเวลาหนึ่งปี และในปีพ.ศ. 2439 สาธารณรัฐฮาวายก็คืนสิทธิการเป็นพลเมืองแก่พระองค์[17]
สวรรคต[แก้]
หลังจากพ้นโทษ พระองค์ก็ทรงอาศัยอยู่ที่พระราชวังวอชิงตันจนกระทั่งเสด็จสวรรคตในเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2460 เนื่องจากภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดเลือดสมอง พระบรมศพของพระองค์ได้รับการจัดพิธีฝังอย่างสมพระเกียรติในฐานะอดีตประมุขแห่งรัฐ
พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ถูกบริจาคให้ "กองทุนสมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีเพื่อเด็กกำพร้าและยากจน" ซึ่งกองทุนสมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานียังคงมีอยู่ในปัจจุบัน
พระราชพงศาวลี[แก้]
| 16. คาเมเออิอาโมกู | ||||||||||||||||
| 8. เคปูคาลานี่ | ||||||||||||||||
| 17. คามาคาเอเฮอิคูลี | ||||||||||||||||
| 4. คามานาวาที่ 2 | ||||||||||||||||
| 18. คาลานินูอิอามามาโอ | ||||||||||||||||
| 9. อลาปาอิวาฮิเน | ||||||||||||||||
| 19. คาโอลานิอาลิอิ | ||||||||||||||||
| 2. คาเอซาร์ คาปาเคอา | ||||||||||||||||
| 20. คาลิโลอาโมกู | ||||||||||||||||
| 10. คาเนปาวาเล | ||||||||||||||||
| 21. คาฮูนา | ||||||||||||||||
| 5. คาโมคูอิคิ | ||||||||||||||||
| 22. อาฮูนูลาคาโลเว | ||||||||||||||||
| 11. อูอาอูอา | ||||||||||||||||
| 23. คาลิโออาโมคู | ||||||||||||||||
| 1. สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย | ||||||||||||||||
| 24. คาเมเออิอาโมกู | ||||||||||||||||
| 12. เคปูคาลานี่ | ||||||||||||||||
| 25. คามาคาเอเฮอิคูลี | ||||||||||||||||
| 6. อาอิคานาคา | ||||||||||||||||
| 26. เคอาวา อา เฮอูลู | ||||||||||||||||
| 13. เคโอโฮฮิวา | ||||||||||||||||
| 27. อูลูลานี่ | ||||||||||||||||
| 3. อานาเลอา เคโอโฮคาโลเล | ||||||||||||||||
| 28. คาโออิโออา | ||||||||||||||||
| 14. มาลาเออากินี่ | ||||||||||||||||
| 29. เคโคฮิโมกู | ||||||||||||||||
| 7. คามาเอโอคาลานี่ | ||||||||||||||||
| 30. คาโอ | ||||||||||||||||
| 15. คาอูฮิโนคาคา | ||||||||||||||||
| 31. อาวิลี | ||||||||||||||||
อ้างอิง[แก้]
- ↑ Hawaiian Dictionaries Hawaiian Electronic Library, en:University of Hawaii Press Retrieved November 10, 2010
- ↑ Hawaiian Dictionaries Hawaiian Electronic Library, en:University of Hawaii Press Retrieved November 10, 2010
- ↑ Hawaiian Dictionaries Hawaiian Electronic Library, en:University of Hawaii Press Retrieved November 10, 2010
- ↑ Hawaiian Dictionaries Hawaiian Electronic Library, en:University of Hawaii Press Retrieved November 10, 2010
- ↑ "Queen Lili'uokalani and her Music — Part 1". Historical Collections of The Hawaiian Islands.
- ↑ Darlene E. Kelley (July 8, 2008). "Queen Lili'uokalani and Her Hanai (adopted ) Children". Keepers of the Culture: A study in time of the Hawaiian Islands As told by the ancients. สืบค้นเมื่อ 2012-04-06.
- ↑ 7.0 7.1 Queen Liliʻuokalani (July 25, 2007) [1898]. Hawaii's Story by Hawaii's Queen, Liliuokalani. Lothrop, Lee and Shepard, reprinted by Kessinger Publishing. ISBN 978-0-548-22265-2.
- ↑ Potter, Norris W; Kasdon, Lawrence M; Rayson, Ann, History of the Hawaiian Kingdom.
- ↑ Kuykendall 1967, p. 474.
- ↑ The Bayonet Constitution was named because it had been signed by the previous monarch under threat of violence from a militia composed of armed American and Europeans calling themselves the "Honolulu Rifles".
- ↑ Daws, G (1974), Shoal of Time: A History of the Hawaiian Islands, Honolulu: University of Hawaii Press, p. 271.
- ↑ Liliuokalani 1898.
- ↑ Russ, William Adam (1992). The Hawaiian Revolution (1893–94). Associated University Presses. ISBN 0-945636-43-1.
- ↑ Dougherty, Michael. "To Steal A Kingdom".
- ↑ "Nu'uanu, O'ahu — Lili'uokalani's Abdication". Pacific Worlds.
- ↑ Liliuokalani 1898, p. 275.
- ↑ Liliuokalani 1898, p. 262.
บรรณานุกรม[แก้]
- Kuykendall, RS (1967), The Hawaiian Kingdom, 1874–1893, Honolulu: University of Hawaii Press.
- Liliuokalani (1898), Hawaii's Story by Hawaii's Queen, Boston: Lothrop, Lee & Shepard, สืบค้นเมื่อ 2009-01-03.
แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]
| คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่นๆ เกี่ยวกับ: Liliuokalani |
- Queen Lydia Liliʻuokalani, University of Illinois at Chicago.
- Public Law 103-150, also known as "The Apology Bill", Pixi.
- The Overthrow of the Monarchy, Hawaii nation.
- Her Majesty Queen Liliuokalani The Constitutional Queen of The Nation of Hawaii 1891–1893, Free Hawaii.
- "Queen Lili'uokalani", The Honolulu Advertiser
- Lili`uokalani (Lydia Kamaka'eha Paki, 1838–1917), Hawaii Music Museum.
- Liliuokalani Woman who changed the world, EB.
- Hawaiian ex-Queen Liliʻuokalani Comes to Washington, Ghosts of DC, 2012-02-02.
- The American Experience: Hawaii's Last Queen (PBS documentary film), IMDb.
- Video ที่ยูทูบ
| ก่อนหน้า | สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย | ถัดไป | ||
|---|---|---|---|---|
| พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย | สมเด็จพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรฮาวาย (29 มกราคม พ.ศ. 2434 - 17 มกราคม พ.ศ. 2436) |
ล้มล้างระบอบกษัตริย์ ถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหรัฐอเมริกา | ||
| พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย | ประมุขแห่งรัฐฮาวาย (29 มกราคม พ.ศ. 2434 - 17 มกราคม พ.ศ. 2436) |
แซนฟอร์ด บี ดอล ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฮาวาย | ||
| ไม่มี | ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ราชอาณาจักรฮาวาย (17 มกราคม พ.ศ. 2436 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2460) |
เดวิด คาลาคาอัว คาวานานาโคอา |