สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์
(ช่วง วรปุญฺโญ)
สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ).jpg
เกิด 26 สิงหาคม พ.ศ. 2468
อายุ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2468 (89 ปี)
อุปสมบท 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2488
พรรษา 70
วัด วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
ท้องที่ กรุงเทพมหานคร
สังกัด มหานิกาย
วุฒิการศึกษา ป.ธ.๙, น.ธ.เอก
ตำแหน่ง
ทางคณะสงฆ์
ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม ประธานสมัชชามหาคณิสสร, และเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ (พระอารามหลวง)

สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) (นามเดิม: ช่วง สุดประเสริฐ) ดำรงตำแหน่งเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดิ์ และเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ (พระอารามหลวง)

ประวัติ[แก้]

ชาติภูมิ[แก้]

สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ เกิดเมื่อวันพุธที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2468 ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 10 ปีฉลู บ้านเลขที่ 32 ตำบลราชาเทวะ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ โยมบิดาและโยมมารดาชื่อนายมิ่งและนางสำเภา สุดประเสริฐ

อุปสมบท[แก้]

บรรพชาเมื่ออายุได้ 14 ปี จึงได้บรรพชาเมื่อวันจันทร์ที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2482 ณ วัดสังฆราชา เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร โดยมี พระครูศีลาภิรัต (ทอง) วัดลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร เป็นอุปัชฌาย์

อุปสมบทเมื่อวันศุกร์ที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2488 ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 6 ปีระกา ณ พัทธสีมาวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร พระครูบริหารบรมธาตุ (ป่วน เกสโร) วัดนางชี เป็นพระอุปัชฌาย์ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) เมื่อครั้งดำรงสมณศักดิ์ ที่ พระครูสมณธรรมสมาทาน เป็นกรรมวาจาจารย์ ได้รับฉายานามว่า “วรปุญฺโญ”

การศึกษา[แก้]

ตำแหน่ง[แก้]

ฝ่ายปกครอง[แก้]

  • พ.ศ. 2495 เป็นเลขานุการสังฆนายก สมเด็จพระวันรัต (ปลด กิตฺติโสภโณ)
  • พ.ศ. 2499 เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ (พระอารามหลวง)
  • พ.ศ. 2500 เป็นพระอุปัชฌาย์
  • พ.ศ. 2507 เป็นรองเจ้าคณะภาค 3
  • พ.ศ. 2508 เป็นเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ (พระอารามหลวง)
  • พ.ศ. 2508-2516 เป็นเจ้าคณะภาค 3 รวม 2 สมัย
  • พ.ศ. 2517-2528 เป็นเจ้าคณะภาค 17 รวม 3 สมัย
  • พ.ศ. 2528-2537 เป็นเจ้าคณะภาค 7
  • พ.ศ. 2532-ปัจจุบัน เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม
  • พ.ศ. 2533-2548 เป็นกรรมการ พ.ศ.ป.
  • พ.ศ. 2533-ปัจจุบัน เป็นกรรมการ ศ.ต.ภ.
  • พ.ศ. 2537-2558 เป็นเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ
  • พ.ศ. 2548 เป็นคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช
  • พ.ศ. 2556 เป็นประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช
  • พ.ศ. 2557 เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช[1]

ฝ่ายการศึกษา[แก้]

ตราแม่กองบาลีสนามหลวง ในประกาศนียบัตรเปรียญธรรม (ประทับลายมือชื่อตำแหน่ง สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ องค์ประธานแม่กองบาลีสนามหลวง)
  • พ.ศ. 2487-2492 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมสำนักเรียนวัดปากน้ำ
  • พ.ศ. 2489 เป็นกรรมการตรวจประโยคธรรมสนามหลวง
  • พ.ศ. 2491 เป็นกรรมการตรวจประโยคบาลีสนามหลวง
  • พ.ศ. 2493-2497 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมสำนักเรียนวัดเบญจมบพิตร
  • พ.ศ. 2498 เป็นผู้นำประโยคบาลีสนามหลวง ไปทำการเปิดสอบในจังหวัดต่าง ๆ เป็นเวลาหลายปีติดต่อกัน
  • พ.ศ. 2499 เป็นอาจารย์ใหญ่สำนักเรียนวัดปากน้ำ
  • พ.ศ. 2508 เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดปากน้ำ
  • พ.ศ. 2528-2537 เป็นผู้อำนวยการตรวจธรรมสนามหลวงชั้นตรี ภาค 7
  • พ.ศ. 2532 เป็นรองแม่กองบาลีสนามหลวง รูปที่ 1
  • พ.ศ. 2537-2558 เป็นแม่กองบาลีสนามหลวง
  • พ.ศ. 2538 เป็นกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์

งานเผยแผ่ในประเทศ[แก้]

  • พ.ศ. 2537 เป็นรองแม่กองงานพระธรรมทูต รูปที่ 2
  • เป็นรองประธานคณะพระธรรมจาริก รูปที่ 1
  • พ.ศ. 2537 เป็นประธานคณะพระธรรมจาริก

ผลงาน[แก้]

งานเผยแผ่ในต่างประเทศ[แก้]

  • พ.ศ. 2527 ได้เริ่มสร้างวัดไทยในสหรัฐอเมริกา ตั้งชื่อวัดว่า “วัดมงคลเทพมุนี” เมืองฟิลาเดลเฟีย ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นที่เผยแผ่และปฏิบัติธรรมของชาวไทยและชาวต่างชาติมาถึงปัจจุบัน สิ้นค่าก่อสร้างประมาณ 50 ล้านบาท
  • พ.ศ. 2540 ได้ริเริ่มก่อสร้างวัดไทยแห่งแรกในประเทศญี่ปุ่นตั้งชื่อว่า “วัดปากน้ำญี่ปุ่น” เมืองชิบะ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเป็นที่เผยแผ่และปฏิบัติธรรมของชาวไทยและชาวญี่ปุ่นภายในวัดมีเสนาสนะบริบูรณ์ และได้สร้างอุโบสถสถาปัตยกรรมไทย ประกอบพิธีผูกสีมาฝังลูกนิมิต เมื่อวันที่ 9-10 เมษายน พ.ศ. 2548 สิ้นค่าก่อสร้างประมาณ 300 ล้านบาท
  • พ.ศ. 2545 ได้ริเริ่มก่อสร้างวัดไทยในประเทศนิวซีแลนด์ ตั้งชื่อว่า “วัดปากน้ำนิวซีแลนด์” เมืองทัวรังง่า ประเทศนิวซีแลนด์ เพื่อเป็นที่เผยแผ่และปฏิบัติธรรมของชาวไทยและชาวนิวซีแลนด์ ปัจจุบันกำลังดำเนินการสร้างอุโบสถ และเสนาสนะ สิ้นค่าก่อสร้าง ประมาณ 60 ล้านบาท

งานสาธารณูปการ[แก้]

  • พ.ศ. 2508 เป็นเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ได้ดำเนินการที่เป็นประโยชน์แก่พระภิกษุ สามเณร แม่ชี ผู้อาศัยอยู่ในวัด และเป็นการอำนวยความสะดวกแก่สาธุชนที่มาทำบุญที่วัดปากน้ำ ตราบถึงปัจจุบันนี้ ในเรื่องหลัก 6 ประการ คือ
  • 1. บูรณปฏิสังขรณ์เสนาสนะเก่า
  • 2. ก่อสร้างเสนาสนะถาวรวัตถุใหม่
  • 3. อนุรักษ์โบราณวัตถุ รักษาให้อยู่ในสภาพดี
  • 4. จัดซื้อที่ดินเพื่อขยายอาณาเขตของวัด
  • 5. สร้างถนนกึ่งสะพานเป็นทางเข้าวัด
  • 6. จัดทำระบบไฟฟ้าและน้ำประปาทั่วทั้งวัด

รวมค่าก่อสร้างภายในวัดเป็นจำนวนเงินประมาณทั้งสิ้น 400,000,000 บาท (สี่ร้อยล้านบาทถ้วน)

งานบำเพ็ญสาธารณประโยชน์[แก้]

  • พ.ศ. 2524 ได้ก่อตั้ง “มูลนิธิหลวงพ่อวัดปากน้ำ” เพื่อนำดอกผลของมูลนิธิใช้ในการบำเพ็ญกุศลต่าง ๆ และได้ชักชวนสาธุชนร่วมสมทบทุนในโอกาสต่าง ๆ มาถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2548) รวมค่าบริจาคเพื่อสาธารณประโยชน์นอกวัด เป็นเงินจำนวนประมาณทั้งสิ้น 230,000,000 บาท (สองร้อยสามสิบล้านบาทถ้วน)

ประมวลค่าก่อสร้างทั้งสิ้นมีดังนี้ ค่าก่อสร้างภายในวัด เป็นเงินจำนวน 400,000,000 บาท ค่าก่อสร้างภายนอกวัด เป็นเงินจำนวน 230,000,000 บาท รวมทั้งสิ้นประมาณ เป็นเงินจำนวน 630,000,000 บาท (หกร้อยสามสิบล้านบาทถ้วน) พ.ศ. 2529 ได้จัดถวายทุนแก่สำนักศาสนศึกษา 72 แห่งทั่วประเทศ สำนักละ 1 แสนบาท เพื่อนำไปตั้งเป็นทุนมูลนิธิเพื่อการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ในนามพระมงคลเทพมุนี (หลวงพ่อวัดปากน้ำ) รวมปัจจัยทั้งสิ้น 7,200,000 บาท (เจ็ดล้านสองแสนบาทถ้วน)

งานประวัติศาสตร์[แก้]

  • พ.ศ. 2532 ได้ดำเนินการก่อสร้างมหาวิหารประดิษฐานพระไตรปิฎกหินอ่อนและพระเจดีย์ถวายเป็นธรรมานุสรณ์ ในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2530 และรัชมังคลาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์ ณ พุทธมณฑล อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ค่าก่อสร้าง จำนวน 200,000,000 บาท (สองร้อยล้านบาทถ้วน)
  • พ.ศ. 2534 ได้ดำเนินการก่อสร้างอาคารสมุดพระพุทธศาสนา มหาสิรินาถ ในโอกาสที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเจริญพระชนมพรรษา 5 รอบ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2535 ณ พุทธมณฑล อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ค่าก่อสร้าง 200,000,000 บาท (สองร้อยล้านบาทถ้วน)
  • พ.ศ. 2542 ได้ดำเนินการก่อสร้างอาคารสำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จนแล้วเสร็จเรียบร้อย และมอบให้มหาวิทยาลัยเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2548 ค่าก่อสร้าง จำนวน 75,000,000 บาท (เจ็ดสิบห้าล้านบาทถ้วน)

27 สิงหาคม พ.ศ. 2547 ได้เริ่มก่อสร้างพระเจดีย์มหารัชมงคล ขนาดความสูง 80 เมตร กว้าง 50 เมตร ยาว 50 เมตร เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ณ วัดปากน้ำ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร งบประมาณ 300,000,000 บาท (สามร้อยล้านบาทถ้วน)

ตำแหน่งพิเศษ[แก้]

  • พ.ศ. 2498 เป็นองค์สังคีติการกคณะสงฆ์ไทย ไปร่วมประชุมปฏิบัติงานสังคายนาพระไตรปิฎกภาษาบาลี
  • พ.ศ. 2524-ปัจจุบัน เป็นประธานมูลนิธิหลวงพ่อวัดปากน้ำ ม.ส.จ.
  • พ.ศ. 2534 - ประธานคณะอนุกรรมการจัดหาทุนสร้างพุทธมณฑลฝ่าย สงฆ์
  • - เป็นกรรมาธิการแห่งสังคีติการกสงฆ์ในการสังคายนาพระธรรมวินัยตรวจชำระพระไตรปิฎก ฉบับเฉลิมพระเกียรติ
  • - เป็นกรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสงฆ์ ฝ่ายบรรพชิต
  • - เป็นคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาฝ่ายจัดหาทุนก่อสร้างวัดไทยลุมพินี ประเทศเนปาล
  • เป็นประธานในพิธีมอบสัญญาบัตรพัดยศ สมณศักดิ์ แก่พระครูสัญญาบัตร ที่ได้รับพระราชทานตั้ง และเลื่อนสมณศักดิ์
  • เป็นประธานในพิธีทรงตั้งเปรียญธรรม 3 ประโยค
  • เป็นประธานในพิธีประสาทปริญญาบัตร แก่มหาวิทยาลัยของคณะสงฆ์ไทย ทั้ง 2 แห่ง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

สมณศักดิ์[แก้]

สมณศักดิ์ไทย[แก้]

  • พ.ศ. 2499 ได้รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ พระศรีวิสุทธิโมลี[2]
  • พ.ศ. 2505 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชเวที ตรีปิฎกภูสิต ธรรมบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี[3]
  • พ.ศ. 2510 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพวรเวที นรสีห์ธรรมานุนายก ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี[4]
  • พ.ศ. 2516 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมธีรราชมหามุนี ตรีปิฎกโกศล วิมลคัมภีรญาณ วิศาลปริยัติกิจ มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี[5]
  • พ.ศ. 2530 ได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์ขึ้นเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ ที่ พระธรรมปัญญาบดี ศรีวิสุทธิคุณ สุนทรวรนายก ดิลกธรรมนุสิฐ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี[6]
  • พ.ศ. 2538 ได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์ขึ้นเป็นสมเด็จพระราชาคณะ ชั้นสุพรรณบัฏ ที่ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ ไพศาลหิตานุหิตวิธาน ปฏิภาณสุธรรมภาณี ศรีสังฆโสภณ วิมลศีลาจารย์นิวิฐ ตรีปิฏกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี อรัญวาสี[7]

สมณศักดิ์ต่างประเทศ[แก้]

  • พ.ศ. 2520 ได้รับสมณศักดิ์จากประเทศบังกลาเทศ ที่ พระศาสนธชมหาปัญญาสาระ
  • พ.ศ. 2524 ได้รับสมณศักดิ์จากประเทศศรีลังกา ฝ่ายอมรปุรนิกาย ที่ พระชินวรสาสนโสภณเตปิฏกวิสารทคณะปาโมกขาจริยะ
  • พ.ศ. 2525 ได้รับสมณศักดิ์จากประเทศศรีลังกา สยามนิกาย ฝ่ายอัสสคิริยะ ที่ พระสาสนโชติกสัทธัมมวิสารทวิมลกิตติสิริ
  • พ.ศ. 2525 ได้รับสมณศักดิ์จากประเทศศรีลังกา สยามนิกาย ฝ่ายมัลลวัตตะ ที่ พระธรรมกิตติสิรเตปิฏกวิสารโท
  • พ.ศ. 2526 ได้รับสรณศักดิ์จากประเทศศรีลังกา ฝ่ายรามัญวงศ์ ที่ พระติปิฏกปัณฑิตธัมมกิติสสิริยติสังฆปติ
  • พ.ศ. 2526 ได้รับแต่งตั้งเป็นพระอุปัชฌาย์ของประเทศศรีลังกา สยามวงศ์ ฝ่ายโกฎเฏ ที่ พระอุบาลีวังสาลังการะอุปัชฌายะธรรมธีรมหามุนีเถระ
  • พ.ศ. 2538 ได้รับสมณศักดิ์จากประเทศศรีลังกา ฝ่ายอมรปุรนิกาย ที่ พระเถรวาทะวังสาลังการะสยามเทสะสาสนธชะ
  • พ.ศ. 2557 ได้รับสมณศักดิ์จากรัฐบาลประเทศพม่า ที่ พระอัคคมหาสัทธัมมโชติกธชะ[8]

เกียรติคุณ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศมติมหาเถรสมาคม เรื่องแต่งตั้งผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช, เล่ม 131, ตอนพิเศษ 28 ง, 11 กุมภาพันธ์ 2557, หน้า 1
  2. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 74, ตอนที่ 6 ฉบับพิเศษ, 12 มกราคม พ.ศ. 2500, หน้า 10
  3. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 80, ตอนที่ 3 ฉบับพิเศษ, 4 มกราคม พ.ศ. 2506, หน้า 7
  4. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 84, ตอนที่ 128 ฉบับพิเศษ, 30 ธันวาคม พ.ศ. 2510, หน้า 2
  5. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 90, ตอนที่ 117 ฉบับพิเศษ, 13 ธันวาคม พ.ศ. 2538, หน้า 1
  6. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมณศักดิ์, เล่ม 105, ตอน 35 ฉบับพิเศษ, 4 มีนาคม พ.ศ. 2531, หน้า 8-11
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมณศักดิ์, เล่ม 112, ตอนพิเศษ 47 ง, 13 ธันวาคม พ.ศ. 2538, หน้า 1
  8. พม่าถวายสมณศักดิ์สมเด็จวัดปากน้ำ, เดลินิวส์


ก่อนหน้า สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) ถัดไป
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ) 2leftarrow.png Buddhism dham jak.png
ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช
(3 ม.ค. พ.ศ. 2557 - ปัจจุบัน)
2rightarrow.png ยังอยู่ในตำแหน่ง
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) 2leftarrow.png Buddhism dham jak.png
ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช
(25 ต.ค. พ.ศ. 2556 - 3 ม.ค. พ.ศ. 2557)
2rightarrow.png สิ้นสุดตำแหน่ง
สมเด็จพระพุทธชินวงศ์
(สุวรรณ สุวณฺณโชโต)
2leftarrow.png Dharmacakra flag (Thailand).svg
เจ้าคณะใหญ่หนเหนือ
(พ.ศ. 2537 - 2558)
2rightarrow.png พระวิสุทธิวงศาจารย์ (วิเชียร อโนมคุโณ)
สมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ)
รักษาการเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ กรุงเทพมหานคร
2leftarrow.png Buddhism dham jak.png
เจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
(พ.ศ. ๒๕๐๘- ปัจจุบัน)
2rightarrow.png ยังอยู่ในตำแหน่ง
สมเด็จพระพุทธชินวงศ์
(สุวรรณ สุวณฺณโชโต)
2leftarrow.png ตราบาลี.gif
แม่กองบาลีสนามหลวง
(พ.ศ. 2537 - พ.ศ. 2557)
2rightarrow.png พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน)