สมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ
สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเวียดนาม
ครองราชย์ ค.ศ. 1841 – ค.ศ. 1847
ก่อนหน้า สมเด็จพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง
ถัดไป สมเด็จพระจักรพรรดิตึ ดึ๊ก
อัครมเหสี สมเด็จพระจักรพรรดินีงี เทียน
พระราชบุตร เจ้าชายเหงียน ฟุก ห่ง เหญิ่ม
เจ้าชายเหงียน ฟุก ห่ง เสิ่ต
และพระราชโอรสอีก 27 พระองค์และพระราชธิดาอีก 35 พระองค์
ราชวงศ์ ราชวงศ์เหงียน
พระราชบิดา สมเด็จพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง
พระราชมารดา สมเด็จพระจักรพรรดินีต๊า เทียน
ประสูติ 16 มิถุนายน ค.ศ. 1807
ฟู้ซวน อาณาจักรดั่ยนาม
สวรรคต 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1847 (40 ปี)
ฟู้ซวน อาณาจักรดั่ยนาม
ที่ฝังพระศพ สุสานหลวงเซืองลัง
ศาสนา ขงจื๊อ
ลายพระอภิไธย ลายพระอภิไธยของสมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ

สมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ (เวียดนาม: Thiệu Trị, 紹治 ; 6 มิถุนายน ค.ศ. 1807 - 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1847) เป็นจักรพรรดิพระองค์ที่ 3 แห่งราชวงศ์เหงียน มีพระนามเดิมว่า เจ้าชายเหงียน ฟุก เมียน ตง (Nguyễn Phúc Miên Tông, 阮福綿宗 ) เป็นพระราชโอรสองค์โตของสมเด็จพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงครองราชย์ตั้งแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1841 จนเสด็จสวรรคตในวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1847[1]

พระประวัติ[แก้]

สมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ ทรงเหมือนกับสมเด็จพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง (พระราชชนกของพระองค์) และทรงยึดมั่นในนโยบายโดดเดี่ยวตัวเองและหลักการของลัทธิขงจื๊อ แม้พระองค์จะทรงได้รับการอบรมในลัทธิขงจื๊อมาอย่างสูง แต่พระองค์ก็มีพระประสงค์ที่จะรู้เรื่องของชาวตะวันตกอยู่บ้าง แต่ก็เช่นเดียวกับพระราชชนก คือ ยังคงไม่ไว้วางพระทัยชาวต่างชาติที่ไม่ใช่ชาวจีน ในเวลาเดียวกัน ทั้งฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักรต่างพยายามแข่งกันล่าอาณานิคมและสร้างความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งกับอินโดจีน และก็เช่นเดียวกับยุคสมัยของพระราชชนก พฤติการณ์ดังกล่าวได้ส่งผลให้มิชชันนารีชาวสเปนและฝรั่งเศสที่ไม่สนใจการห้ามเผยแพร่ศาสนากลับเข้ามาในเวียดนามอีก เมื่อพระองค์ทรงสั่งจับกุมคุมขังมิชชันนารีเหล่านั้น ฝรั่งเศสจึงทำการตอบโต้ทันที ในปี ค.ศ. 1843 รัฐบาลฝรั่งเศสส่งทหารให้เดินทัพสู่อินโดจีน พร้อมคำสั่งให้ป้องกันและปกป้องผลประโยชน์ของฝรั่งเศส และขอให้ปล่อยมิชชันนารีโดยไม่ให้เกิดการกระทบกระทั่งความสัมพันธ์ระหว่างประเทศถ้าเป็นไปได้[2][3]

เหรียญที่ใช้ในรัชสมัยของพระองค์

ความมุ่งมั่นของสมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ ที่จะกำจัดมิชชันนารีโรมันคาทอลิกออกไปจากอาณาจักรไม่สามารถลงเอยด้วยความประนีประนอมกับฝรั่งเศสได้ ปี ค.ศ. 1845 เกือบเกิดการปะทะกันระหว่างเวียดนามกับเรือรบยูเอสเอส คอนสติทูชัน (USS Constitution) ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งได้บังคับให้พระองค์ทรงปล่อยมิชชันนารีดอมีนิก เลอแฟบฟวร์ (Dominique Lefèbvre) ผู้ได้ลักลอบเข้ามาเวียดนามหลายครั้ง กองทัพเรือฝรั่งเศสเดินทางถึงตูรานในวันที่ 23 มีนาคม ค.ศ. 1847 และเรียกร้องให้มีการรับรองความปลอดภัยของพลเมืองฝรั่งเศส และขอให้พระองค์ทรงหยุดการไล่ล่าเหล่ามิชชันนารี

บรรดาองคมนตรีได้ถ่วงเวลาส่งพระราชสาส์นตอบกลับของจักรพรรดิและการต่อสู้ได้ปะทุขึ้น พระองค์มีรับสั่งให้มีการเสริมกำลังป้องกันชายฝั่ง แต่ฝรั่งเศสกลับเอาชนะเวียดนามอย่างง่ายดายเนื่องจากยุทโธปกรณ์ที่ด้อยกว่าของเวียดนาม ป้อมที่ชายฝั่งทั้งหมดถูกทำลายและเรือสำเภา 3 ลำถูกทำให้จมก่อนที่เรือของฝรั่งเศสจะแล่นออกไป พระองค์ทรงประกาศว่ามิชชันนารีทั้งหมดเป็นสายลับของศัตรูและมีรับสั่งให้ประหารชีวิตผู้นับถือศาสนาคริสต์ทั้งหมดในทันที แต่เสนาอำมาตย์ก็ไม่ได้ทำตามพระราชโองการ และพระองค์ก็สวรรคตในเวลาไม่นาน ไม่มีมิชชันนารีคนใดถูกประหารในรัชสมัยของพระองค์[4]

อ้างอิง[แก้]

  1. Erica J. Peters - Appetites and Aspirations in Vietnam: 2011 -Page 32 "Tự Đức (1847–1883) Minh Mạng's eldest son, Thiệu Trị, ruled from his father's death in 1841 until his own demise in 1847. Thiệu Trị passed over his eldest son to leave the throne to his second son, who ruled from 1847 to 1883"
  2. Jacob Ramsay Mandarins and Martyrs: The Church and the Nguyen Dynasty 2008 "The start of Thiệu Trị's reign saw, for example, an immediate revival of Buddhism at court. A devout Buddhist, Thiệu Trị ordered elaborate mourning rites for his father's funeral."
  3. Nghia M. Vo Saigon: A History -2011 Page 59 "In March 1843, the Heroine arrived in Đà Nẳng harbor, asking for the release of five imprisoned missionaries. King Thiệu Trị complied."
  4. Charles Keith - Catholic Vietnam: A Church from Empire to Nation -2012 Page 46 "The French raids at Đà nẵng in 1847 ended Thiệu Trị's more relaxed policies toward Catholics, and his successor the Tự Đức emperor, who came to power shortly thereafter, issued in the late 1840s and early 1850s a new wave of edicts ..."
ก่อนหน้า สมเด็จพระจักรพรรดิเถี่ยว จิ ถัดไป
สมเด็จพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง 2leftarrow.png สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเวียดนาม
(เหงียน)

(ค.ศ. 1841 – ค.ศ. 1847)
2rightarrow.png สมเด็จพระจักรพรรดิตึ ดึ๊ก