สนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
| สนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ | |
|---|---|
 ประเทศที่เข้าร่วมสนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงอาเซียนทั้งหมด | |
| ประเภท | การปลดอาวุธนิวเคลียร์ |
| วันลงนาม | 15 ธันวาคม พ.ศ. 2538 |
| ที่ลงนาม | กรุงเทพมหานคร |
| วันมีผล | 28 มีนาคม พ.ศ. 2540 |
| ภาคี | 11 |
สนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อังกฤษ: Southeast Asian Nuclear-Weapon-Free Zone Treaty - SEANWFZ) หรือ สนธิสัญญากรุงเทพฯ พ.ศ. 2538 เป็นสนธิสัญญาระงับอาวุธนิวเคลียร์ระหว่าง 11 รัฐสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย พม่า ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย เวียดนาม และติมอร์-เลสเต สนธิสัญญาดังกล่าวเปิดให้ลงนามที่การประชุมสนธิสัญญาในกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2538 และมีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2540 และกำหนดให้ประเทศภาคีห้ามพัฒนา ผลิตหรือได้มาซึ่ง ครอบครองหรือควบคุมเหนืออาวุธนิวเคลียร์
เขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์ดังกล่าว หมายถึงดินแดนของรัฐภาคี ตลอดจนไหล่ทวีปและเขตเศรษฐกิจจำเพาะของรัฐภาคี "ดินแดน" หมายถึงดินแดนทางบก แหล่งน้ำภายใน ทะเลอาณาเขต น่านน้ำหมู่เกาะ ก้นทะเล ตลอดจนใต้ดินดังกล่าวและน่านฟ้าเหนือดินแดนด้วย
สนธิสัญญาฯ ยังมีพิธีสาร ซึ่งมีใจความว่า รัฐอาวุธนิวเคลียร์ห้ารัฐซึ่งรับรองโดยสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ กล่าวคือ จีน สหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส รัสเซียและสหราชอาณาจักร (ห้าสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ) การรับรองสนธิสัญญา และไม่มีส่วนละเมิดสนธิสัญญาโดยรัฐภาคี ไม่มีรัฐอาวุธนิวเคลียร์ใดลงนามในพิธีสารนี้
เบื้องหลัง
[แก้]รากฐานในการจัดทำสนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEANWFZ) เริ่มขึ้นตั้งแต่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 เมื่อห้ารัฐผู้ก่อตั้งสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อันประกอบด้วย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย ประชุมกันที่กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย และลงนามแถลงการณ์ว่าด้วยเขตสันติภาพ เสรีภาพและความเป็นกลาง (ZOPFAN) ของอาเซียน เป้าหมายหนึ่งของอาเซียนยังเป็นการจัดทำ SEANWFZ
อย่างไรก็ดี จากบรรยากาศทางการเมืองในเวลานั้น รวมทั้งการแข่งขันระหว่างสมาชิกและความขัดแย้งในภูมิภาค และสงครามเย็น เป็นผลให้มีความเป็นไปได้น้อยที่จะจัดทำ SEANWFZ และข้อเสนอจัดตั้งพื้นที่ปลอดนิวเคลียร์อย่างเป็นทางการได้ล่าช้ามากระทั่งคริสต์ทศวรรษ 1990 หลังสงครามเย็นสิ้นสุดไปและความขัดแย้งได้รับการตกลงกันแล้ว รัฐสมาชิกได้เริ่มความพยายามจัดตั้งเขตปลอดนิวเคลียร์อีกครั้ง หลังการเจรจาและการทำสนธิสัญญาให้แล้วเสร็จโดยคณะทำงานอาเซียน สนธิสัญญา SEANWFZ ได้ลงนามโดยหัวหน้ารัฐบาลของ 10 รัฐสมาชิกอาเซียนเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2538 สนธิสัญญามีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2540[1] หลังทุกประเทศให้สัตยาบัน ยกเว้นประเทศฟิลิปปินส์ ก่อนจะมามีผลใช้บังคับอย่างสมบูรณ์เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2544 หลังฟิลิปปินส์ให้สัตยาบัน ซึ่งมีผลห้ามอาวุธนิวเคลียร์ทั้งหมดในภูมิภาค
รายชื่อ
[แก้]| ประเทศ | ลงนาม | รับรอง |
 บรูไน |
15 ธ.ค. 1995 | 22 พ.ย. 1996 |
 พม่า |
15 ธ.ค. 1995 | 17 ก.ค. 1996 |
 กัมพูชา |
15 ธ.ค. 1995 | 27 มี.ค. 1997 |
 อินโดนีเซีย |
15 ธ.ค. 1995 | 2 เม.ย. 1997 |
 ลาว |
15 ธ.ค. 1995 | 16 ก.ค. 1996 |
 มาเลเซีย |
15 ธ.ค. 1995 | 11 ต.ค. 1996 |
 ฟิลิปปินส์ |
15 ธ.ค. 1995 | 21 มิ.ย. 2001 |
 สิงคโปร์[2] |
15 ธ.ค. 1995 | 27 มี.ค. 1997 |
 ไทย |
15 ธ.ค. 1995 | 20 มี.ค. 1997 |
 เวียดนาม |
15 ธ.ค. 1995 | 26 พ.ย. 1996 |
 ติมอร์-เลสเต |
29 ก.ย. 2025 | 25 ต.ค. 2025 |
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "STATEMENT BY SINGAPORE AT THE THIRD PREPARATORY MEETING TO THE THIRD CONFERENCE OF STATES PARTIES AND SIGNATORIES TO TREATIES ESTABLISHING NUCLEAR WEAPON FREE ZONES AND MONGOLIA 2015, NEW YORK, 7 MAY 2014". Government of Singapore. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 November 2015. สืบค้นเมื่อ 25 November 2015.
- ↑ "Disarmament and Non-Proliferation". Government of Singapore. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 December 2015. สืบค้นเมื่อ 25 November 2015.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- สนธิสัญญาสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
- สนธิสัญญาในคริสต์ศตวรรษที่ 20
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับไทย
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับพม่า
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับลาว
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับกัมพูชา
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับเวียดนาม
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับมาเลเซีย
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับบรูไน
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับสิงคโปร์
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับอินโดนีเซีย
- สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับฟิลิปปินส์