วิทยุฉุกเฉิน

วิทยุฉุกเฉิน (อังกฤษ: emergency radio) หมายถึง เครื่องรับวิทยุที่ออกแบบมาให้ใช้งานได้แม้ในกรณีที่ไฟฟ้าดับหรือถูกตัดขาดจากการติดต่อสื่อสารกับผู้คน วิทยุประเภทนี้มักได้รับการออกแบบให้ทำงานด้วยแหล่งพลังงานขั้นต่ำหรือพลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์

โดยทั่วไปวิทยุฉุกเฉินได้รับการออกแบบให้ครอบคลุมย่านความถี่มาตรฐานของคลื่นวิทยุเอเอ็ม และ เอฟเอ็ม รวมถึงวิทยุพยากรณ์อากาศในประเทศที่ให้บริการดังกล่าว ส่วนการครอบคลุมคลื่นวิทยุคลื่นสั้น (Shortwave) ขั้นพื้นฐาน (สำหรับสถานการณ์ที่วิทยุท้องถิ่นใช้งานไม่ได้หรือไม่พร้อมใช้งาน) นั้นพบน้อยกว่า

วิทยุฉุกเฉินทุกเครื่องมีข้อกำหนดเหมือนกัน คือต้องรักษาพลังงานไว้ให้นานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้เมื่อไฟฟ้าดับ โดยทั่วไป วิทยุประเภทนี้ได้รับการออกแบบให้ใช้พลังงานแบตเตอรี่น้อยที่สุด และคุณสมบัติทั่วไป (โดยเฉพาะในเครื่องที่จำหน่ายในประเทศกำลังพัฒนาที่อาจไม่เสถียรหรือไม่มีไฟฟ้าใช้) คือเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบหมุนมือพร้อมแบตเตอรี่แบบชาร์จไฟได้เพื่อกักเก็บพลังงานที่สร้างขึ้น (บางครั้งอุปกรณ์นี้เรียกว่าวิทยุแบบไขลาน) วิทยุบางรุ่น เช่น Blackout Buddy จาก Eton Corporation และ Adventurer จาก Ambient Weather ได้รับการออกแบบให้ชาร์จไฟจากกระแสไฟที่ผนังได้ วิทยุฉุกเฉินบางรุ่นยังสามารถใช้พลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดอยู่ได้อีกด้วย

สิ่งหนึ่งที่ทำให้วิทยุฉุกเฉินบางรุ่นแตกต่างจากวิทยุประเภทอื่น ๆ คือความสามารถในการส่งสัญญาณแจ้งเตือนจากระบบเตือนภัยฉุกเฉิน แม้ในขณะที่วิทยุปิดเสียงอยู่ก็ตาม วิธีนี้มีประโยชน์อย่างยิ่งในพื้นที่ที่อาจเกิดพายุ พายุทอร์นาโด สึนามิ หรือเหตุฉุกเฉินอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว วิทยุฉุกเฉินบางรุ่นยังออกแบบมาเพื่อชาร์จอุปกรณ์อื่น ๆ เช่น โทรศัพท์มือถือหรือเครื่องเล่นเอ็มพี3 ได้ด้วย แต่คุณสมบัติอาจแตกต่างกันไป