ข้ามไปเนื้อหา

ลำดับเวลาในยุคสามก๊ก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ลำดับการเปลี่ยนแปลงของอาณาเขตในยุคสามก๊ก

ต่อไปนี้เป็นลำดับเวลาในยุคสามก๊ก (ค.ศ. 220-280) ของประวัติศาสตร์จีน ในทางวิชาการ ยุคสามก๊กหมายถึงช่วงระยะเวลาตั้งแต่การก่อตั้งวุยก๊ก (ค.ศ. 220–266) ในปี ค.ศ. 220 จนถึงการพิชิตง่อก๊ก (ค.ศ. 229–280) โดย ราชวงศ์จิ้นตะวันตก (ค.ศ. 265–316) ในปี ค.ศ. 280 อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์จีนและคนทั่วไปจำนวนมากได้ขยายจุดเริ่มต้นของยุคสามก๊กกลับไปถึงเหตุการณ์กบฏโพกผ้าเหลืองซึ่งเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 184 ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (ค.ศ. 25–220)

คริสต์ทศวรรษ 180

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
184ฤดูใบไม้ผลิกบฏโพกผ้าเหลือง: กบฏโพกผ้าเหลืองก่อความวุ่นวายทางภาคเหนือและตะวันออก แล้วถูกราชสำนักปราบปราม[1][2]
ฤดูหนาวกบฏเลียงจิ๋ว: เกิดกบฏขึ้นที่มณฑลเลียงจิ๋ว (เหลียงโจว; 涼州; ปัจจุบันอยู่บริเวณเมืองอู่เวย์ มณฑลกานซู่)[1]
185พระราชวังหลวงเสียหายด้วยเหตุเพลิงไหม้ จึงมีการเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติมเพื่อบูรณะซ่อมแซม[1]
188มีการแต่งตั้งผู้ว่าราชการมณฑลเพื่อรวมอำนาจการปกครองมณฑล[1]
189ฤดูร้อนพระเจ้าเลนเต้สวรรคต พระมเหสีโฮเฮาและโฮจิ๋นพี่ชายยกหองจูเปียน (เล่าเปียน) ขึ้นเสวยราชย์ และจัดตั้งรัฐบาลผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน [1]
ฤดูหนาวกลุ่มสิบเสียงสี (สิบขันที) สังหารโฮจิ๋น ภายหลังกลุ่มสิบเสียงสีถูกกวาดล้างโดยอ้วนเสี้ยว[2] ตั๋งโต๊ะเข้าควบคุมเมืองหลวงลกเอี๋ยง ปลดหองจูเปียนและตั้งหองจูเหียบ (เล่าเหียบ) พระอนุชาต่างมารดาขึ้นเสวยราชย์แทนเป็นพระเจ้าเหี้ยนเต้[1]
189การทัพปราบตั๋งโต๊ะ: พันธมิตรต่อต้านตั๋งโต๊ะก่อตั้งขึ้นทางภาคตะวันออก นำโดยอ้วนเสี้ยว[1]

คริสต์ทศวรรษ 190

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
190ตั๋งโต๊ะเผาลกเอี๋ยง ปล้นสุสานหลวง และย้ายนครหลวงไปเตียงอั๋น[2]
ยุทธการที่เอ๊งหยง: ตั๋งโต๊ะเอาชนะโจโฉที่เอ๊งหยง (ปัจจุบันคือนครสิงหยาง มณฑลเหอหนาน)[1]
ทัพพันธมิตรแตกแยก เหล่าข้าราชการท้องถิ่นตั้งตนเป็นขุนศึก[1]
191เตียวฬ่อก่อตั้งลัทธิในฮันต๋ง[1]
192อ้องอุ้นและลิโป้สังหารตั๋งโต๊ะ อ้องอุ้นถูกลิฉุยและกุยกีทหารของตั๋งโต๊ะสังหาร[1]
ซัวหยงเสียชีวิต[2]
โจโฉครองมณฑลกุนจิ๋ว[1]
195พระเจ้าเหี้ยนเต้เสด็จหนีจากเมืองเตียงฮัน[1]
ซุนเซ็กตั้งตนเป็นใหญ่ทางใต้ของแม่น้ำฉางเจียง (แม่น้ำแยงซี)[1]
196พระเจ้าเหี้ยนเต้เสด็จย้ายไปประทับที่เมืองฮูโต๋ภายใต้การควบคุมของโจโฉ[1]
197การทัพปราบอ้วนสุด: อ้วนสุดตั้งตนเองเป็นจักรพรรดิ แต่ถูกโจโฉตีจนถอยร่นลงใต้[1]
199ยุทธการที่อี้จิง: อ้วนเสี้ยวกำจัดกองซุนจ้านที่มณฑลอิวจิ๋ว[1]
อ้วนสุดเสียชีวิต[1]

คริสต์ทศวรรษ 200

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
200ยุทธการที่กัวต๋อ: อ้วนเสี้ยวพ่ายแพ้โจโฉที่กัวต๋อ (ปัจจุบันอยู่บริเวณทางตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอจงมู่ มณฑลเหอหนาน)[1]
ซุนเซ็กเสียชีวิต ซุนกวนน้องชายสืบทอดตำแหน่งแทน[1]
เต้เหี้ยนเสียชีวิต[2]
202อ้วนเสี้ยวเสียชีวิต อ้วนซงบุตรชายสืบทอดตำแหน่ง[1]
203โจโฉเริ่มการศึกเพื่อรวบรวมภาคเหนือของจีน[1]
207ยุทธการที่เขาเป๊กลงสาน: โจโฉปราบชนเผ่าออหวนและรวบรวมภาคเหนือของจีนเป็นปึกแผ่น[1]
208เล่าเปียวที่มณฑลเกงจิ๋ว โจโฉเข้ายึดครองเกงจิ๋ว[1]
ยุทธการที่ผาแดง: โจโฉพ่ายแพ้ให้ซุนกวนและเล่าปี่ที่เซ็กเพ็ก (ผาแดง) ในแม่น้ำฉางเจียง (ปัจจุบันอยู่บริเวณทางตะวันตกของเขตเจียงเซี่ย มณฑลหูเป่ย์) [1]

คริสต์ทศวรรษ 210

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
210เล่าปี่ยึดครองทางใต้ของมณฑลเกงจิ๋ว[1]
211ยุทธการที่ด่านตงก๋วน: โจโฉชนะม้าเฉียวและหันซุย และเริ่มการศึกทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน[1]
การยึดเอ๊กจิ๋วของเล่าปี่: เล่าเจี้ยงเชิญเล่าปี่มายังมณฑลเอ๊กจิ๋ว (ปัจจุบันครอบคลุมพื้นที่มณฑลเสฉวนและเมืองฉงชิ่ง)[1]
214การยึดเอ๊กจิ๋วของเล่าปี่: เล่าปี่ยึดครองมณฑลเอ๊กจิ๋วจากเล่าเจี้ยง[1]
215ยุทธการที่เองเปงก๋วน: เตียวฬ่อยอมจำนนมอบเมืองฮันต๋งให้โจโฉ[1]
216โจโฉตั้งตนเองเป็นวุยอ๋อง[3]
219ฤดูใบไม้ผลิยุทธการที่เขาเตงกุนสัน: เล่าปี่ปราบแฮหัวเอี๋ยนขุนพลของโจโฉและยึดครองฮันต๋ง[1]
ฤดูใบไม้ร่วงเล่าปี่ตั้งตนเองเป็นฮันต๋งอ๋อง[1]
ยุทธการที่อ้วนเซีย: กวนอูขุนพลของเล่าปี่โจมตีทางเหนือของมณฑลเกงจิ๋ว[1]
ฤดูหนาวการรุกรานเกงจิ๋วของลิบอง: ลิบองขุนพลของซุนกวนโจมตีกวนอูและเข้ายึดทางใต้ของมณฑลเกงจิ๋ว [1]

คริสต์ทศวรรษ 220

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
220กวนอูถูกประหารชีวิตโดยซุนกวน[3]
ฤดูใบไม้ผลิโจโฉเสียชีวิตที่เมืองลกเอี๋ยง โจผีบุตรชายสืบทอดตำแหน่งแทน[1]
มีการริเริ่มระบบเก้าตำแหน่ง[3]
ฤดูหนาวโจผีบังคับพระเจ้าเหี้ยนเต้ให้สละราชสมบัติ แล้วสถาปนาตนขึ้นเป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์วุย เป็นการสิ้นสุดของราชวงศ์ฮั่น[1]
221เล่าปี่สถาปนาตนเป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฮั่น[3]
222ยุทธการที่อิเหลง: พระเจ้าเล่าปี่พ่ายแพ้ให้ลกซุนขุนพลของซุนกวน [3]
223พระเจ้าเล่าปี่สวรรคต เล่าเสี้ยนขึ้นครองราชย์[3]
225การบุกลงใต้ของจูกัดเหลียง: จูกัดเหลียงพิชิตหนานจง[3]
226พระเจ้าโจผีสวรรคต โจยอยขึ้นครองราชย์[3]
228การบุกขึ้นเหนือของจูกัดเหลียง: ม้าเจ๊กพ่ายแพ้ให้กับเตียวคับ[3]
229ซุนกวนสถาปนาตนเป็นป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ง่อที่เมืองเกี๋ยนเงียบ (หนานจิง) ง่อก๊กเข้าเป็นพันธมิตรกับจ๊กก๊ก[3]

คริสต์ทศวรรษ 230

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
230กองกำลังของง่อก๊กเดินทางไปยังเกาะที่มีชื่อว่าอี๋โจว (คาดว่าจะเป็นเกาะไต้หวันในปัจจุบัน) ทหารส่วนใหญ่เสียชีวิตที่เกาะ แต่ยังสามารถนำชนพื้นเมืองหลายพันคนกลับไปยังแผ่นดินจีนได้[4]
231การบุกขึ้นเหนือของจูกัดเหลียง: จูกัดเหลียงยกทัพบุกวุยก๊กอีกครั้ง แต่จำต้องถอนทัพเพราะขาดเสบียง[3]
232โจสิดเสียชีวิต[3]
233ซุนกวนส่งทูตไปหากองซุนเอี๋ยนทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แต่ทูตกลับถูกจับมาฆ่าและศีรษะถูกส่งไปให้วุยก๊ก[3]
234ยุทธการที่ทุ่งราบอู่จั้ง: จูกัดเหลียงเสียชีวิตระหว่างการทำศึกครั้งสุดท้ายกับวุยก๊ก[5]
237กองซุนเอี๋ยนตั้งตนเองเป็นเอี้ยนอ๋อง[5]
238การบุกเลียวตั๋งของสุมาอี้: สุมาอี้สังหารกองซุนเอี๋ยนและผนวกดินแดนภายใต้การปกครองของกองซุนเอี๋ยน[5]
239พระเจ้าโจยอยสวรรคต โจฮองขึ้นครองราชย์ แต่อำนาจที่แท้จริงเป็นของสุมาอี้และโจซองที่เป็นผู้สำเร็จราชการร่วม[5]

คริสต์ทศวรรษ 240

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
245สงครามโคกูรยอ-วุยก๊ก: บู๊ขิวเขียมขุนพลของวุยก๊กชนะอาณาจักรโคกูรยอ ยึดได้เมืองกุงแน[6]
249สุมาอี้สังหารโจซองและโฮอั๋น[5]
หวาง ปี้นักปรัชญาของวุยก๊กเสียชีวิต[5]

คริสต์ทศวรรษ 250

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
251สุมาอี้เสียชีวิต สุมาสูบุตรชายสืบทอดตำแหน่งแทน[5]
วุยก๊กแบ่งเผ่าซฺยงหนูเป็นสองส่วนเพื่อบั่นทอนกำลัง[5]
252สุมาสูได้รับตำแหน่งขุนพลใหญ่[5]
พระเจ้าซุนกวนสวรรคต ซุนเหลียงขึ้นครองราชย์ จูกัดเก๊กเป็นผู้สำเร็จราชการ[5]
253ซุนจุ๋นสังหารจูกัดเก๊ก[5]
254สุมาสูปลดพระเจ้าโจฮองและสถาปนาโจมอขึ้นเป็นจักรพรรดิแทน[5]
255สุมาสูเสียชีวิต สุมาเจียวน้องชายสืบทอดตำแหน่งแทน[5]
256ซุนจุ๋นเสียชีวิต[5]
อองซกเสียชีวิต[5]
258พระเจ้าซุนเหลียงถูกปลดโดยซุนหลิม ซุนฮิวขึ้นครองราชย์แทน [5] ขันทีฮุยโฮเริ่มมีอำนาจในราชสำนักจ๊กก๊ก[5]
259กองทัพวุยก๊กพ่ายแพ้ให้กับอาณาจักรโคกูรยอที่ยังแม็งกก[7]

คริสต์ทศวรรษ 260

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
260การปลงพระชนม์โดยสุมาเจียว: สุมาเจียวปลงพระชนม์พระเจ้าโจมอและสถาปนาโจฮวนขึ้นเป็นจักรพรรดิแทน[5]
ซุนเหลียงสิ้นพระชนม์
261 ทั่วป๋า ลี่เหวย์ผู้นำชนเผ่าเซียนเปย์ตระกูลทั่วป๋ายอมสวามิภักดิ์ต่อวุยก๊ก
262 การบุกขึ้นเหนือของเกียงอุย: เกียงอุยยกทัพบุกขึ้นเหนือเป็นครั้งที่ 11 และครั้งสุดท้าย
สุมาเจียวสังหารจี คางผู้เป็นหนึ่งในเจ็ดปราชญ์แห่งป่าไผ่[5]
263 การทัพเกาจิ๋ว: ชาวหลักเหวียตในมณฑลเกาจิ๋ว (ทางเหนือของเวียดนาม) ภายใต้การนำของหลา ฮึงได้ก่อกบฏต่อง่อก๊ก[8] วุยก๊ก (และราชวงศ์จิ้นตะวันตกในภายหลัง) ส่งทัพไปหนุนช่วยกบฏ
การพิชิตจ๊กก๊กโดยวุยก๊ก: เล่าเสี้ยนยอมจำนนต่อสุมาเจียว เป็นการสิ้นสุดของจ๊กก๊ก[5]
264 วุยก๊กก่อตั้งมณฑลเหลียงโจว (梁州)
กบฏจงโฮย: จงโฮยและเกียงอุยก่อกบฏในเซงโต๋ แต่ทั้งคู่ถูกสังหารโดยผู้ก่อการกำเริบ
การล้อมเองอั๋น: หลัว เซี่ยนขับไล่ทัพง่อก๊กจากการอ้างสิทธิ์เหนืออาณาเขตของอดีตจ๊กก๊ก
สุมาเจียวสถาปนาจีนเป็นจีนอ๋อง[5]
ง่อก๊กก่อตั้งมณฑลกว่างโจวอีกครั้ง
ซุนฮิวสวรรคต ซุนโฮขึ้นสืบราชบัลลังก์[5]
265สุมาเจียวเสียชีวิต สุมาเอี๋ยนสืบทอดตำแหน่ง[9]
266สุมาเอี๋ยนปลดโจฮวนจากตำแหน่งจักรพรรดิ และสถาปนาตนขึ้นเป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์จิ้นตะวันตก เป็นการสิ้นสุดของวุยก๊ก[9]
268 ง่อก๊กโจมตีราชวงศ์จิ้นตะวันตกในหลายแนวรบแต่ถูกขับไล่กลับไป อาณาจักรเลิมเอิ๊ปและฟูนานส่งบรรณาการมายังราชวงศ์จิ้น
269 การทัพเกาจิ๋ว: ง่อก๊กเปิดฉากโจมตีตอบโต้ในมณฑลเกาจิ๋ว
ราชวงศ์จิ้นก่อตั้งมณฑลฉินโจว (秦州)

คริสต์ทศวรรษ 270

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
270 กบฏทูฟ่า ชู่จีเหนิง: ทูฟ่า ชู่จีเหนิงนำกบฏชนเผ่าต่อต้านราชวงศ์จิ้นตะวันตกในมณฑลฉินโจว (秦州) และเลียงจิ๋ว (涼州 เหลียงโจว)
เจาจิ๋วบัณฑิตจ๊กก๊กเสียชีวิต[9]
271 เล่าเสี้ยนถึงแก่กรรม
การทัพเกาจิ๋ว: ง่อก๊กยึดได้มณฑลเกาจิ๋วคืนจากราชวงศ์จิ้นตะวันตก[8]
272 ราชวงศ์จิ้นตะวันตกปราบกบฏชนเผ่าซฺยงหนูในมณฑลเป๊งจิ๋ว
ยุทธการที่ซีหลิง: ทัพง่อก๊กนำโดยลกข้องเอาชนะทัพราชวงศ์จิ้นตะวันตกและยึดเมืองซีเหลง (อยู่ในเขตซีหลิง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) คืนมาได้
274 โจฮองสิ้นพระชนม์
275 กบฏทูฟ่า ชู่จีเหนิง: ทูฟ่า ชู่จีเหนิงยอมจำนนต่อราชวงศ์จิ้นตะวันตก
277 กบฏทูฟ่า ชู่จีเหนิง: ทูฟ่า ชู่จีเหนิงก่อกบฏอีกครั้ง
279 กบฏทูฟ่า ชู่จีเหนิง: ทูฟ่า ชู่จีเหนิงยึดได้มณฑลเลียงจิ๋ว ทัพราชวงศ์จิ้นตะวันตกนำโดยหม่า หลงปราบปรามกบฏ
การพิชิตง่อก๊กโดยราชวงศ์จิ้น: ราชวงศ์จิ้นตะวันตกเริ่มการพิชิตง่อก๊ก

คริสต์ทศวรรษ 280

[แก้]
ปี (ค.ศ.)ฤดูเหตุการณ์
280การพิชิตง่อก๊กโดยราชวงศ์จิ้น: ซุนโฮยอมจำนนต่อราชวงศ์จิ้น เป็นการสิ้นสุดของง่อก๊กและยุคสามก๊ก[9]

คลังภาพ

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Crespigny 2007, p. xxxi.
  2. 1 2 3 4 5 Xiong 2009, p. lxxxvii.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Xiong 2009, p. lxxxviii.
  4. ↑ Knapp 1980, p. 5.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Xiong 2009, p. lxxxix.
  6. ↑ The Three Kingdoms and Western Jin A history of China in the Third Century AD, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 August 2007, สืบค้นเมื่อ 23 April 2018 {{citation}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |deadurl= ถูกละเว้น แนะนำ (|url-status=) (help)
  7. ↑ Shin 2014, p. 30.
  8. 1 2 Kiernan 2019, p. 98.
  9. 1 2 3 4 Xiong 2009, p. xc.

บรรณานุกรม

[แก้]
  • Crespigny, Rafe (2007), A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23-220 AD), Brill
  • Knapp, Ronald G. (1980), China's Island Frontier: Studies in the Historical Geography of Taiwan, The University of Hawaii
  • Shin, Michael D. (2014), Korean History in Maps, Cambridge University Press
  • Xiong, Victor Cunrui (2009), Historical Dictionary of Medieval China, United States of America: Scarecrow Press, Inc., ISBN 0810860538

ดูเพิ่ม

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=ลำดับเวลาในยุคสามก๊ก&oldid=12910443"