ข้ามไปเนื้อหา

ลกข้อง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ลกข้อง (ลู่ ค่าง)
陸抗
เสนาบดีกลาโหม (大司馬 ต้าซือหม่า)
ดำรงตำแหน่ง
เมษายน ค.ศ. 273  สิงหาคมหรือกันยายน ค.ศ. 274
กษัตริย์ซุนโฮ
ก่อนหน้าชือ จีและเตงฮอง
เจ้ามณฑลเกงจิ๋ว (荊州牧 จิงโจวมู่)
ดำรงตำแหน่ง
เมษายน ค.ศ. 273  สิงหาคมหรือกันยายน ค.ศ. 274
กษัตริย์ซุนโฮ
ผู้พิทักษ์นครหลวง (都護 ตูฮู่)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 272 (272)  เมษายน ค.ศ. 273
กษัตริย์ซุนโฮ
มหาขุนพลพิทักษ์ทัพ
(鎮軍大將軍 เจิ้นจฺวินต้าเจียงจฺวิน)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 264 (264)  ค.ศ. 272 (272)
กษัตริย์ซุนโฮ
ขุนพลพิทักษ์ทัพ (鎮軍將軍 เจิ้นจฺวินเจียงจฺวิน)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 259 (259)  ค.ศ. 264 (264)
กษัตริย์ซุนฮิว
ขุนพลโจมตีภาคเหนือ
(征北將軍 เจิงเป่ย์เจียงจฺวิน)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 257 (257)  ค.ศ. 259 (259)
กษัตริย์ซุนเหลียง / ซุนฮิว
ขุนพลสำแดงเดช (奮威將軍 เฟิ่นเวย์เจียงจฺวิน)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 252 (252)  ค.ศ. 257 (257)
กษัตริย์ซุนเหลียง
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิดค.ศ. 226[a]
เสียชีวิตสิงหาคมหรือกันยายน ค.ศ. 274 (48 ปี)[a]
คู่สมรสจางชื่อ (張氏)
บุตร
บุพการี
อาชีพขุนพล, ขุนนาง
ชื่อรองโย่วเจี๋ย (幼節)

ลกข้อง[4] หรือ ลกค่อง[5] (ค.ศ. 226 – สิงหาคมหรือกันยายน ค.ศ. 274)[a] มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ลู่ ค่าง (จีน: 陸抗; พินอิน: Lù Kàng) ชื่อรอง โย่วเจี๋ย (จีน: 幼節; พินอิน: Yòujié) เป็นขุนพลและขุนนางของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน เป็นบุตรชายคนที่ 2 ของลกซุนอัครมหาเสนาบดีลำดับที่ 3 ของง่อก๊ก ลกข้องสืบทอดหน้าที่ถัดจากบิดาแต่ไม่ค่อยมีส่วนร่วมในด้านการเมือง และรับราชการในด้านการทหารของง่อก๊กเป็นหลัก ลกข้องขึ้นมามีชื่อเสียงในรัชสมัยของซุนโฮจักรพรรดิลำดับที่ 4 และลำดับสุดท้ายของง่อก๊ก

เมื่อ ค.ศ. 272 ลกข้องปราบกบฏที่นำโดยปู้ ฉ่าน (步闡) ได้สำเร็จ และป้องกันการบุกของทัพราชวงศ์จิ้นที่เป็นอริของง่อก๊ก หลังยุทธการที่ซีหลิง (西陵) ลกข้องดำเนินนโยบายผ่อนคลายความตึงเครียดกับเอียวเก๋าขุนพลราชวงศ์จิ้นที่ชายแดนระหว่างง่อก๊กและรัฐจิ้น ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น ลกข้องถวายฎีกาให้ซุนโฮอย่างต่อเนื่อง โดยทูลโน้มน้าวให้จักพรรดิซุนโฮผู้ทรงใช้อำนาจอย่างกดขี่ ให้เปลี่ยนวิถีทางและปกครองด้วยความเมตตากรุณา แต่คำแนะนำของลกข้องถูกเพิกเฉย เมื่อ ค.ศ. 280 ประมาณ 6 ปีหลังการเสียชีวิตของลกข้อง ราชวงศ์จิ้นเปิดฉากการศึกที่รบกับง่อก๊กและพิชิตง่อก๊กได้ภายใน 6 เดือน

ในรัชสมัยของซุนกวน

[แก้]

ลกข้องเป็นบุตรชายคนที่ 2 ของลกซุน (陸遜 ลู่ ซฺวิ่น) และเป็นหลานตาของซุนเซ็กผู้เป็นพี่ชายและเป็นผู้นำก่อนหน้าซุนกวนจักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐง่อก๊ก ลกซุนเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 245 ขณะที่ลกข้องมีอายุราว 19 ปี หลังการเสียชีวิตของบิดา ลกข้องได้รับหน้าที่เป็นนายกองพันสถาปนายุทธ์ (建武校尉 เจี้ยนอู่เซี่ยวเว่ย์) และได้รับมอบหมายให้กำกับดูแลกำลังพล 5,000 นายที่เคยอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของบิดา หลังลกข้องพาโลงศพของบิดาจากบู๊เฉียง (武昌 อู่ชาง; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) กลับไปบ้านเกิดในเมืองง่อกุ๋น (吳郡 อู๋จฺวิ้น; อยู่บริเวณนครซูโจว มณฑลเจียงซูในปัจจุบัน) เพื่อฝังศพ ลกข้องเดินทางไปเกี๋ยนเงียบ (建業 เจี้ยนเย่; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู) นครหลวงของง่อก๊กเพื่อเข้าเฝ้าซุนกวน ที่เกี๋ยนเงียบนั้น ซุนกวนทรงแสดงรายการความผิด 20 ข้อที่ลกซุนถูกกล่าวหาว่ากระทำ และพระองค์ทรงตั้งคำถามต่อลกข้องเกี่ยวกับเรื่องนี้ พระองค์ทรงไม่อนุญาตให้ลกข้องพบกับผู้ใดและทรงไต่ถามลกข้องพร้อมกับขุนนางคนอื่น ๆ ลกข้องให้ความร่วมมือและทูลตอบตามความจริง ความกริ้วที่ซุนกวนมีต่อลกข้องจึงค่อย ๆ ลดลง[6]

เมื่อ ค.ศ. 246 ลกข้องเลื่อนยศจากนายกองพันเป็นขุนพลราชองครักษ์ (中郎將 จงหลางเจี้ยง) และได้รับคำสั่งให้แลกเปลี่ยนตำแหน่งกับจูกัดเก๊ก โดยลกข้องออกจากบู๊เฉียงแล้วย้ายไปชีสอง (柴桑 ไฉชาง; อยู่บริเวณนครจิ่วเจียง มณฑลเจียงซีในปัจจุบัน) ส่วนจูกัดเก๊กเดินทางในทางกลับกัน ก่อนที่ลกข้องจะออกเดินทาง ลกข้องได้ดำเนินการซ่อมแซมกำแพงเมืองและปรับปรุงบ้านพักของตนโดยปล่อยให้สวนผลไม้คงอยู่ดังเดิม เมื่อจูกัดเก๊กมาถึงชีสองก็ประหลาดใจที่ลกข้องจากมาโดยบำรุงรักษาบ้านพักเป็นอย่างดีให้ตน จูกัดเก๊กยังรู้สึกละอายใจเพราะกองทหารรักษาการที่ชีสองอยู่ในสภาพย่ำแย่ก่อนที่ตนจะจากไป[7]

เมื่อ ค.ศ. 251 ลกข้องล้มป่วยและไปพักรักษาตัวที่เกี๋ยนเงียบ เมื่ออาการดีขึ้นแล้วและเตรียมตัวจะออกเดินทาง ซุนกวนเสด็จมาส่ง พระองค์ตรัสกับลกข้องโดยมีพระอัสสุชล (น้ำตา) คลอพระเนตรว่า "ก่อนหน้านี้ ข้าเชื่อข่าวลือใส่ร้าย และไม่ยอมเข้าใจคำแนะนำที่มีเจตนาดีของบิดาท่าน ข้าทำให้ท่านผิดหวังแล้ว ข้าจะเผาเอกสารทั้งหมดที่มีเนื้อหากล่าวหาบิดาท่านเมื่อไม่ให้มีใครได้เห็นอีก"[8]

ในรัชสมัยของซุนเหลียงและซุนฮิว

[แก้]

ซุนกวนสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 252 ซุนเหลียงพระโอรสองค์สุดท้องสืบราชบัลลังก์เป็นจักรพรรดิแห่งง่อก๊ก หลังการขึ้นครองราชย์ ซุนเหลียงทรงเลื่อนยศให้ลกข้องเป็นขุนพลสำแดงเดช (奮威將軍 เฟิ่นเวย์เจียงจฺวิน)[9]

เมื่อ ค.ศ. 257 จูกัดเอี๋ยนขุนพลของรัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊กเริ่มก่อกบฏในฉิวฉุน (壽春 โช่วชุน; ปัจจุบันคืออำเภอโช่ว มณฑลอานฮุย) และขอร้องขอกำลังเสริมจากง่อก๊ก ซุนเหลียงทรงแต่งตั้งลกข้องเป็นแม่ทัพแห่งชีสอง (柴桑 ไฉชาง; อยู่บริเวณนครจิ่วเจียง มณฑลเจียงซีในปัจจุบัน) และมีรับสั่งให้ลกข้องนำกำลังพลไปฉิวฉุนเพื่อหนุนช่วยจูกัดเอี๋ยน แม้ว่าในที่สุดกบฏก็ถูกทัพวุยก๊กปราบปราม แต่ลกข้องยังสามารถเอาชนะทัพวุยก๊กบางส่วนในการศึกได้ จากความดีความชอบนี้ ราชสำนักง่อก๊กจึงเลื่อนตำแหน่งให้ลกข้องเป็นขุนพลโจมตีภาคเหนือ (征北將軍 เจิงเป่ย์เจียงจฺวิน)[10]

เมื่อ ค.ศ. 259 ในรัชสมัยของซุนฮิวผู้ขึ้นครองราชย์ถัดจากซุนเหลียง ลกข้องได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลพิทักษ์ทัพ (鎮軍將軍 เจิ้นจฺวินเจียงจฺวิน) และมีหน้าที่ดูแลซีหลิง (西陵; อยู่บริเวณนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) พื้นที่รับผิดชอบของลกข้องครอบคลุมดินแดนตั้งแต่เขตน้ำตื้นกวนอู (關羽瀨 กวาน-ยฺหวี่ไล่) ไปจนถึงเป๊กเต้เสีย (白帝城 ไป๋ตี้เฉิง) ซุนฮิวพระราชทานอาญาสิทธิ์ให้ลกข้องในปีถัดมา[11]

การรับราชการต้นรัชสมัยของซุนโฮ

[แก้]

ซุนฮิวสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 264 ซุนโฮผู้เป็นพระภาติยะ (หลานอา) ของซุนฮิวได้สืบราชบัลลังก์เป็นจักรพรรดิแห่งง่อก๊ก ซุนโฮทรงเลื่อนตำแหน่งให้ลกข้องเป็นมหาขุนพลพิทักษ์ทัพ (鎮軍大將軍 เจิ้นจฺวินต้าเจียงจฺวิน) และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้ามณฑล (ในนาม) ของมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州牧 อี้โจวมู่) แม้ว่ามณฑลเอ๊กจิ๋วไม่ได้อยู่ในอาณาเขตของง่อก๊ก

ภายหลังจากชือ จี (施績) ขุนพลง่อก๊กเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 270 ซุนโฮทรงตั้งให้ลกข้องรับผิดชอบกำกับดูแลราชการทหารในอำเภอซิ่นหลิง (信陵), ซีหลิง (西陵), อี๋เต้า (夷道), เล่อเซียง (樂鄉) และกังอั๋น (公安 กงอัน) โดยมีศูนย์กลางการบริหารอยู่ที่เล่อเซียง (อยู่ทางตะวันออกของนครซงจือ มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน)[12]

เสนอการเปลี่ยนแปลงนโยบาย 17 ประการ

[แก้]

เมื่อลกข้องได้ยินว่านโยบายของราชสำนักง่อก๊กมีข้อบกพร่องหลายประการ ลกข้องรู้สึกกังวลจึงเขียนฎีกาถวายซุนโฮความว่า:[13]

พูดต่อต้านการทุจริตในราชสำนักง่อก๊ก

[แก้]

เมื่อขุนนางเหอ ติ้ง (何定) ใช้อำนาจในทางมิชอบ และบรรดาขันทีก้าวก่ายราชการแผ่นดิน ลกข้องจึงเขียนฎีกาทูลแนะนำซุนโฮว่า:[14]

ยุทธการที่ซีหลิง

[แก้]

ช่วงต้น

[แก้]

การทำลายเขื่อนกั้นน้ำใกล้กังเหลง

[แก้]

ช่วงปลาย

[แก้]

สร้างสันติภาพกับเอียวเก๋า

[แก้]

จิ้นหยางชิว (晉陽秋) บันทึกว่าลกข้องมีความสัมพันธ์ฉันมิตรกับเอียวเก๋าขุนพลของราชวงศ์จิ้นแม้ว่าจะอยู่คนละฝ่ายกันก็ตาม มิตรภาพของทั้งสองได้รับการนำมาเปรียบเทียบกับมิตรภาพของจื๋อฉ่าน (子產) และจี้จ๋า (季札) ในยุควสันตสารทหรือยุคซุนสิว (春秋 ชุนชิว) ครั้งหนึ่งลกข้องเคยส่งสุราให้กับเอียวเก๋า เอียวเก๋าก็ดื่มสุรานั้นโดยไม่แสดงอาการระแวงสงสัยใด ๆ ภายหลังเมื่อลกข้องล้มป่วย เอียวเก๋าก็ส่งยาไปให้ลกข้อง ลกข้องก็กินยานั้นโดยไม่ระแวงสงสัยเช่นกัน ผู้คนในเวลานั้นตั้งข้อสังเกตว่าความสัมพันธ์ระหว่างลกข้องและเอียวเก๋าเหมือนกันความสัมพันธ์ของฮฺว่า ยฺเหวียน (華元) และจื่อฝ่าน (子犯) ในยุควสันตสารท[15]

ฮั่นจิ้นชุนชิว (漢晉春秋) บรรยายเพิ่มเติมเกี่ยวมิตรภาพอันแปลกประหลาดระหว่างลกข้องและเอียวเก๋า โดยระบุว่าหลังเอียวเก๋ากลับมายังอาณาเขตของราชวงศ์จิ้น ก็เริ่มการส่งเสริมคุณธรรมและความเอื้อเฟื้อ พลเรือนง่อก๊กจำนวนมากต่างประทับใจเอียวเก๋า ลกข้องกล่าวกับทหารง่อก๊กที่ประจำการอยู่บริเวณชายแดนระหว่างราชงงศ์จิ้นและง่อก๊กว่า "หากพวกเขาปกครองด้วยคุณธรรม ส่วนพวกเราปกครองอย่างโหดร้าย เราก็จะพ่ายแพ้ทั้งที่ไม่ได้รบ ข้าหวังว่าพวกท่านจะสามารถรักษาชายแดนเป็นอย่างดีและไม่ก่อปัญหาด้วยเรื่องเล็กน้อย"

การรับราชการช่วงปลาย

[แก้]

พูดต่อต้านกฎหมายที่โหดร้ายและรุนแรง

[แก้]

ทูลแนะนำซุนโฮไม่ให้ทำศึกกับราชวงศ์จิ้น

[แก้]

คำแนะนำสุดท้ายถวายซุนโฮ

[แก้]

ทายาท

[แก้]

ลกข้องเสียชีวิตในฤดูใบไม้ร่วงของ ค.ศ. 274 ในช่วงระหว่างวันที่ 20 สิงหาคมถึง 17 กันยายน[a] บุตรชานคือลู่ เยี่ยน (陸晏) ได้สืบทอดบรรดาศักดิ์ ลู่ เยี่ยนและน้องชายคือลู่ จิ่ง (陸景), ลู่ เสฺวียน (陸玄), ลู่ จี (陸機) และลู่ ยฺหวิน (陸雲) ร่วมกันบัญชาการกำลังพลของบิดาและได้รับตำแหน่งเป็นขุนพลในง่อก๊ก[16] ลกข้องยังมีบุตรชายอีกคนคือลู่ ตาน (陸耽) ซึ่งอายุน้อยกว่าลู่ ยฺหวิน[17]

คำวิจารณ์

[แก้]

ดูเพิ่ม

[แก้]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. 1 2 3 4 สามก๊กจี่บันทึกว่าลกข้องมีอายุ 20 ปี (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก) ขณะที่ลกซุนผู้บิดาเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 245[1] และตัวลกข้องเสียชีวิตในฤดูใบไม้ร่วง (เดือน 7 ถึงเดือน 9) ของศักราชเฟิ่งหฺวาง (鳳凰) ปีที่ 3 ในรัชสมัยของซุนโฮ[2] จือจื้อทงเจี้ยนบันทึกว่าลกข้องเสียชีวิตในเดือน 7 ของศักราชไท่ฉื่อ (泰始) ปีที่ 10 ในรัชสมัยของสุมาเอี๋ยนแห่งราชวงศ์จิ้น[3] เดือนนี้เทียบได้กับช่วงเวลาระหว่างวันที่ 20 สิงหาคมถึง 17 กันยายน ค.ศ. 274 ในปฏิทินเกรกอรี เมื่อคำนวณแล้ว ปีเกิดของลกข้องควรเป็นปี ค.ศ. 226 และลกข้องมีอายุประมาณ 48 ปี ขณะเสียชีวิต
  2. วันเหรินซฺวี (壬戌) ของเดือน 2 ในศักราชเทียนจี้ (天紀) ปีที่ 4 ตามที่ระบุในบทชีวประวัติลกข้องในสามก๊กจี่ ลู่ จิ่งน้องชายของลู่ เยี่ยนเสียชีวิตอีก 1 วันหลังจากนั้น

อ้างอิง

[แก้]
  1. (遜卒時,年二十, ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  2. (三年夏, ... 秋遂卒, ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  3. Sima (1084), vol. 80.
  4. ("ฝ่ายพระเจ้าซุนโฮก็สั่งให้ลกข้อง ซึ่งไปรักษาเมืองเกงจิ๋วนั้นคิดอ่านจะให้ยกไปตีเมืองซงหยง") "สามก๊ก ตอนที่ ๘๗". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ May 6, 2025.
  5. ("ฝ่ายเตงฮองคุมกองทัพเมืองกังตั๋ง ซึ่งยกมาช่วยจูกัดเจี๋ยม ครั้นยกมาถึงกลางทางรู้ว่าเมืองเสฉวนเสียแล้ว ก็ยกกลับไปแจ้งแก่ซุนฮิว ๆ จึงว่าเมืองเสฉวนกับเมืองเราก็เหมือนฟันกับปาก เมื่อแลเมืองเสฉวนเสียแก่สุมาเจียวฉนี้แล้ว เห็นว่าสุมาเจียวจะมิหยุดจะยกมาทำร้ายแก่เมืองเราเปนมั่นคง จึงให้ลกค่องผู้เปนบุตรลกซุนซึ่งไปกินเมืองเกงจิ๋วนั้น คุมทหารออกเที่ยวตรวจตรารักษาด่านทุกตำบล ให้ซุนฮีไปรักษาเมืองลำซี เกณฑ์ทหารออกเที่ยวสอดแนมกิจการทั้งปวง แล้วเกณฑ์ทหารไปตั้งค่ายรายอยู่ตามริมแม่นํ้าเมืองกังตั๋งสามร้อยลูก หวังจะป้องกันกองทัพเมืองวุยก๊ก ให้เตงฮองเปนนายด่านตรวจตรากำชับทหารทั้งปวง") "สามก๊ก ตอนที่ ๘๗". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ May 6, 2025.
  6. (抗字幼節,孫策外孫也。遜卒時,年二十,拜建武校尉,領遜衆五千人,送葬東還,詣都謝恩。孫權以楊笁所白遜二十事問抗,禁絕賔客,中使臨詰,抗無所顧問,事事條荅,權意漸解。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  7. (赤烏九年,遷立節中郎將,與諸葛恪換屯柴桑。抗臨去,皆更繕完城圍,葺其墻屋,居廬桑果,不得妄敗。恪入屯,儼然若新。而恪柴桑故屯,頗有毀壞,深以為慙。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  8. (太元元年,就都治病。病差當還,權涕泣與別,謂曰:「吾前聽用讒言,與汝父大義不篤,以此負汝。前後所問,一焚滅之,莫令人見也。」) 'สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  9. (建興元年,拜奮威將軍。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  10. (太平二年,魏將諸葛誕舉壽春降,拜抗為柴桑督,赴壽春,破魏牙門將偏將軍,遷征北將軍。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  11. (永安二年,拜鎮軍將軍,都督西陵,自關羽至白帝。三年,假節。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  12. (孫皓即位,加鎮軍大將軍,領益州牧。建衡二年,大司馬施績卒,拜抗都督信陵、西陵、夷道、樂鄉,公安諸軍事,治樂鄉。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  13. (抗聞都下政令多闕,憂深慮遠,乃上疏曰: ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  14. (時何定弄權,閹官預政;抗上疏曰: ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  15. (晉陽秋曰:抗與羊祜推僑、札之好。抗嘗遺祜酒,祜飲之不疑。抗有疾,祜饋之藥,抗亦推心服之。于時以為華元、子反復見於今。) อรรถาธิบายจากจิ้นหยางชิวในสามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  16. (秋遂卒,子晏嗣。晏及弟景、玄、機、雲分領抗兵。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 58.
  17. (... 并收雲及弟耽,並伏法。 ... 及機之誅,三族無遺, ... 事亦並在晉書。) อรรถาธิบายจากจี-ยฺหวินเปี๋ยจฺว้านในสามก๊กจี่ เล่มที่ 58.

บรรณานุกรม

[แก้]