รายได้ต่อหัว

รายได้ต่อหัว (อังกฤษ: per capita income; PCI) หรือ รายได้เฉลี่ย (อังกฤษ: average income) คือการวัดปริมาณรายได้เฉลี่ยที่ประชากรแต่ละคนได้รับในพื้นที่ที่กำหนด (เช่น เมือง ภูมิภาค ประเทศ และอื่น ๆ) ภายในปีที่ระบุ
ในหลายประเทศ การกำหนดรายได้ต่อหัวใช้การสำรวจสำมะโนประชากรเป็นประจำ เช่น การสำรวจชุมชนอเมริกัน[1] วิธีนี้ทำให้สามารถคำนวณรายได้ต่อหัวสำหรับทั้งประเทศโดยรวม ภูมิภาคเฉพาะ หรือกลุ่มประชากรศาสตร์ได้ อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบรายได้ต่อหัวระหว่างประเทศต่าง ๆ มักทำได้ยาก เนื่องจากระเบียบวิธี นิยาม และคุณภาพของข้อมูลอาจมีความแตกต่างกันอย่างมาก[2][3] ตั้งแต่ทศวรรษ 1990 องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) จัดทำผลสำรวจเป็นประจำในประเทศสมาชิกทั้ง 38 ประเทศ โดยใช้ระเบียบวิธีและชุดคำถามที่จำเป็นที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน[3]
รายได้ต่อหัวมักนำมาใช้เพื่อวัดรายได้เฉลี่ยของภาคส่วนหนึ่ง ๆ และเปรียบเทียบความมั่งคั่งของกลุ่มประชากรที่แตกต่างกัน รายได้ต่อหัวยังมักใช้เพื่อวัดมาตรฐานการครองชีพของประเทศ เมื่อนำมาใช้เปรียบเทียบระดับรายได้ของประเทศต่าง ๆ มักแสดงผลด้วยสกุลเงินสากลที่นิยมใช้ทั่วไป เช่น ยูโร หรือดอลลาร์สหรัฐ รายได้ต่อหัวยังเป็นหนึ่งในสามองค์ประกอบของดัชนีการพัฒนามนุษย์ของประเทศ
ข้อจำกัด
[แก้]แม้ว่ารายได้ต่อหัวจะมีประโยชน์สำหรับการศึกษาทางเศรษฐศาสตร์มาก แต่สิ่งสำคัญคือต้องตระหนักถึงข้อจำกัดต่าง ๆ ดังนี้
- การเปรียบเทียบรายได้ต่อหัวในช่วงเวลาที่ต่างกันต้องพิจารณาภาวะเงินเฟ้อร่วมด้วย หากไม่มีการปรับมูลค่าตามเงินเฟ้อ ตัวเลขดังกล่าวอาจแสดงผลกระทบของความเติบโตทางเศรษฐกิจเกินความเป็นจริง
- การเปรียบเทียบระหว่างประเทศอาจเกิดความคลาดเคลื่อนจากความแตกต่างของค่าครองชีพ ซึ่งอัตราแลกเปลี่ยนไม่ได้สะท้อนความจริงข้อนี้ ในกรณีที่วัตถุประสงค์คือการเปรียบเทียบมาตรฐานการครองชีพระหว่างประเทศ การปรับความแตกต่างด้วยภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ (PPP) จะช่วยสะท้อนสิ่งที่ประชาชนสามารถซื้อได้จริงด้วยเงินของตนเองอย่างแม่นยำยิ่งขึ้น
- รายได้ต่อหัวเป็นมัชฌิมเลขคณิตและไม่ได้สะท้อนถึงการกระจายรายได้ หากการกระจายรายได้ของประเทศมีความเหลื่อมล้ำ กลุ่มคนร่ำรวยจำนวนน้อยสามารถดึงให้รายได้ต่อหัวเพิ่มขึ้นอย่างมาก ในขณะที่ประชากรส่วนใหญ่ไม่มีความเปลี่ยนแปลงด้านรายได้ ในแง่นี้ รายได้มัธยฐานจึงมีประโยชน์ในการวัดความมั่งคั่งมากกว่ารายได้ต่อหัว เนื่องจากได้รับผลกระทบจากค่าสุดโต่งน้อยกว่า
- กิจกรรมที่ไม่ได้ใช้เงินตรา เช่น การแลกเปลี่ยนสิ่งของ หรือบริการที่จัดหาให้ภายในครอบครัว มักไม่ได้รับการคำนวณ ความสำคัญของบริการเหล่านี้มีความแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละระบบเศรษฐกิจ
- รายได้ต่อหัวไม่ได้พิจารณาว่ารายได้นั้นได้รับการนำไปลงทุนในปัจจัยที่มีแนวโน้มจะพัฒนาพื้นที่ดังกล่าวหรือไม่ เช่น สุขภาพ การศึกษา หรือโครงสร้างพื้นฐาน
ดูเพิ่ม
[แก้]- รายได้ครัวเรือนที่ใช้จ่ายได้จริงกับรายได้ต่อหัว
- รายชื่อประเทศเรียงตามค่าจ้างเฉลี่ย
- รายชื่อประเทศเรียงตามผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (ราคาตลาด) ต่อหัว—ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศที่อัตราแลกเปลี่ยนตลาดหรืออัตราแลกเปลี่ยนอย่างเป็นทางการของรัฐบาลต่อประชากร
- รายชื่อประเทศเรียงตามผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (ภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ) ต่อหัว—ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศที่คำนวณจากภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อต่อประชากร
- รายชื่อประเทศเรียงตามรายได้มวลประชาชาติ (ราคาตลาด) ต่อหัว
- รายชื่อประเทศเรียงตามรายได้มวลรวมประชาชาติ (ภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ) ต่อหัว
- รายได้ที่แท้จริง
- รายชื่อประเทศเรียงตามการเติบโตของรายได้มวลรวมประชาชาติต่อหัว
- รายชื่อประเทศเรียงตามภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ
- รายได้ส่วนบุคคลรวม
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "American Community Survey and Puerto Rico Community Survey: 2021 Subject Definitions". U.S. Census Bureau. น. 90. สืบค้นเมื่อ 2024-01-28.
- ↑ "The world's richest countries in 2023". The Economist. ISSN 0013-0613. สืบค้นเมื่อ 2024-01-28.
- 1 2 Förster, Michael; d'Ercole, Marco (2012). Besharov, Douglas J.; Couch, Kenneth A. (บ.ก.). Counting the poor: new thinking about European poverty measures and lessons for the United States. International policy exchange series. Oxford: Oxford Univ. Press. น. 28. ISBN 978-0-19-986058-6.