ข้ามไปเนื้อหา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย คือ เหรียญ และตรา อันเป็นเครื่องประดับยศ เกิดขึ้นครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงเรียกว่า "เครื่องราชอิสริยยศ" เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสร้างเครื่องราชอิสริยยศขึ้นอีกหลายตระกูล และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้เปลี่ยนจากคำว่า "เครื่องราชอิสริยยศ" มาเป็นคำว่า "เครื่องราชอิสริยาภรณ์"[1] สำหรับพระราชทานแก่พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ และผู้กระทำคุณความดีให้แก่ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ทั้งที่เป็นบุรุษและสตรี โดยเครื่องราชอิสริยาภรณ์ มี 4 ประเภท ดังนี้

ประวัติ

[แก้]

เมื่อลัทธิจักรวรรดินิยมตะวันตกเริ่มเข้ามาคุกคามประเทศตะวันออกมากขึ้นเรื่อย ๆ จึงเป็นชนวนให้คนรุ่นใหม่ในสยามประเทศเริ่มเคลื่อนไหวไปตามกระแสความเปลี่ยนแปลง เพื่อเตรียมปรับรับมือกับสิ่งใหม่ที่บรรดานักล่าอาณานิคมชาวตะวันตกนำเข้ามา ซึ่งก่อให้เกิดพัฒนาการอันเป็นพื้นฐานที่ดีต่อประเทศนานัปการ อาทิ การให้ความสนใจศึกษาเรื่องราวความเป็นมา ทั้งในด้านภาษา ศาสนา และศิลปะวิทยาการต่าง ๆ ของชาติตะวันตกเหล่านั้นอย่างจริงจัง

ผู้ที่เป็นแกนนำสำคัญก็คือ เจ้าฟ้ามงกุฎ ที่มีพระวิสัยทัศน์กว้างไกล เมื่อทรงขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ จึงมีความพร้อมที่จะรับมือกับความเปลี่ยนแปลง ที่ดำเนินมาพร้อมกับการแสวงหาประโยชน์ อย่างผู้ที่ถือตนว่ามีพัฒนาการและอำนาจเหนือกว่าชาติทางแถบเอเชีย โดยได้โปรดให้ปรับเปลี่ยนธรรมเนียมแบบแผนหลาย ๆ อย่างให้เหมาะแก่กาลสมัย และสอดคล้องกับความเป็นสากลนิยม ตามแบบชาติตะวันตกที่เป็นมหาอำนาจอยู่ ณ เวลานั้น

จากเหตุการณ์ดังกล่าวนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงที่สำคัญอย่างหนึ่ง อันเป็นจุดกำเนิดของสิ่งประดับตกแต่งกับเสื้อที่เป็นเครื่องแสดงยศศักดิ์และบ่งบอกถึงฐานันดร หรือตำแหน่งหน้าที่ของผู้ที่ใช้ประดับอยู่ได้ โดยเครื่องประดับเสื้อเพื่อแสดงยศศักดิ์นี้ มีแบบอย่างมาจากชาวยุโรปเมื่อหลายร้อยปีก่อนที่มีความเป็นมาว่า แต่เดิมใช้เป็นเครื่องหมายในหมู่คณะพวกผู้ดี ที่ปฏิบัติกิจทางศาสนาเดียวกัน จนกระทั่งเมื่อเกิดสงครามครูเสดเพื่อแย่งชิงดินแดนปาเลสไตน์ ที่ชาวคริสต์ถือว่าเป็นถิ่นกำเนิดของพระเยซู ให้รอดพ้นจากการครอบครองของชาวมุสลิม บรรดากษัตริย์และผู้มียศศักดิ์ทั้งหลายในยุโรป ได้พากันรับอาสาไปเป็นทหารครูเสดกันหลายประเทศ พระสันตะปาปาแห่งกรุงโรมจึงคิดทำเครื่องหมาย ให้แก่บรรดาทหารอาสาหรือที่เรียกกันว่า อัศวินนักรบ ผู้มีความกล้าหาญเหล่านั้น ด้วยการใช้รูป “กางเขน” เพื่อแสดงถึงความเป็นพวก ฝ่าย หรือคณะเดียวกันให้ปรากฏ โดยมีการเรียกคณะของแต่ละคณะว่า “Order”

หลังสงครามยุติลง มีการนำเครื่องหมายกางเขนมาตกแต่งให้มีรูปแบบต่างกันไปตามชั้นยศ เป็นเครื่องหมายแสดงตำแหน่งหรือความกล้าหาญ หรือเป็นบำเหน็จความชอบที่กษัตริย์พระราชทานให้ สิ่งเหล่านั้นจึงกลายมาเป็น “เครื่องราชอิสริยาภรณ์” เพราะได้รับมอบจากกษัตริย์ โดยใช้คำ “Order” แทนความหมายว่า “ตระกูล” ของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ซึ่งเป็นเครื่องประดับอาภรณ์ที่ได้รับพระราชทาน อาทิ The Order of Aviz ของโปรตุเกส ที่เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลแรกและเก่าแก่ที่สุดในยุโรป มีมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 17 ก่อนที่อาณาจักรสุโขทัยจะเริ่มก่อตั้งขึ้น

ในเอเชีย สยามนับเป็นประเทศแรกที่มีการใช้เครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามอย่างสากล ด้วยความใฝ่ใจศึกษาวัฒนธรรมและประเพณีตะวันตกของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ดังที่ได้กล่าวแล้วในตอนต้น จึงมีพระราชดำริจะสร้างเครื่องหมายแบบชาวตะวันตก จากแบบของสิ่งที่เป็นเครื่องหมายแทนพระองค์ ได้แก่ ลวดลายของตราพระราชลัญจกรไอราพต ซึ่งเป็นตราประทับบนหนังสือราชการ และจากแบบของสิ่งที่เป็นมงคลเดิมของไทย ได้แก่ พลอย 9 ชนิด หรือที่เรียกว่า นพรัตน์ มาประยุกต์เข้าด้วยกันกับตราประดับเสื้อเพื่อแสดงเกียรติยศ ที่ชาวตะวันตกเรียกว่า Star โดยได้ทรงบัญญัติคำว่า “ดารา” ขึ้นมาใช้เรียกส่วนประกอบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย ตั้งแต่ชั้นที่ 2 เป็นต้นไปจนถึงชั้นสายสะพายและใช้มาตราบจนทุกวันนี้ แต่ยังคง ถือว่าเป็น “เครื่องราชอิสริยยศ” เพราะโดยมากสร้างขึ้นสำหรับพระราชทานแก่พระราชวงศ์ ส่วน “เครื่องสำคัญยศ” ที่เป็นของขุนนางมีไม่มากนัก และถือว่าเป็นต้นเค้าเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยปัจจุบัน เช่น ดารานพรัตน เป็นต้นเค้าของเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ ดาราช้างเผือก เป็นต้นเค้าของเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ฯลฯ

ชนิดของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

[แก้]

ตระกูลเครื่องราชอิสริยาภรณ์

[แก้]
ชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์วันสถาปนา แพรแถบย่อผู้สถาปนาหมายเหตุอ้างอิง
สำหรับพระราชทานแด่ประมุขแห่งรัฐต่างประเทศ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นมงคลยิ่งราชมิตราภรณ์11 มิถุนายน พ.ศ. 2505 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร[2]
สำหรับพระราชทานแด่พระบรมวงศานุวงศ์
เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์30 มิถุนายน พ.ศ. 2425 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[3]
สำหรับพระราชทานแด่พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ และผู้กระทำคุณความดี
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[4]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าพ.ศ. 2416 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[5]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี6 เมษายน พ.ศ. 2461 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว[6]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกพ.ศ. 2404 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[7]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทยพ.ศ. 2412 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[8]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์22 กรกฎาคม พ.ศ. 2534 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร[9]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 [10]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นบำเหน็จในพระองค์
เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์20 สิงหาคม พ.ศ. 2454 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวพ้นสมัยพระราชทาน[11]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์วัลลภาภรณ์22 มีนาคม พ.ศ. 2461 [12]
เครื่องราชอิสริยาภรณ์วชิรมาลา28 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 [13]

ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

[แก้]

ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย เป็นไปตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ดังต่อไปนี้

ลำดับประเภทเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

[แก้]
ลำดับเกียรติ[14]แพรแถบย่อรายชื่ออักษรย่อ
1
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นมงคลยิ่งราชมิตราภรณ์
ร.ม.ภ.
2
เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์
ม.จ.ก.
3
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์
น.ร.
4
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ
ป.จ.ว.
5
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า
ป.จ.
6
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ
ท.จ.ว.
7
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้า
ท.จ.
8
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ
ต.จ.ว.
9
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยจุลจอมเกล้า
ต.จ.
10
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยานุจุลจอมเกล้า
ต.อ.จ.
11
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 4 จตุตถจุลจอมเกล้า
จ.จ.
12
เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์[a]
ร.ว.
13
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 1 เสนาคะบดี
ส.ร.
14
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก
ม.ป.ช.
15
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ
ม.ว.ม.
16
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก
ป.ช.
17
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย
ป.ม.
18
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 1 ปฐมดิเรกคุณาภรณ์
ป.ภ.
19
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 2 มหาโยธิน
ม.ร.
20
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก
ท.ช.
21
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย
ท.ม.
22
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 2 ทุติยดิเรกคุณาภรณ์
ท.ภ.
23
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 3 โยธิน
ย.ร.
24
เครื่องราชอิสริยาภรณ์วัลลภาภรณ์[b]
ว.ภ.
25
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 4 อัศวิน
อ.ร.
26
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์ช้างเผือก
ต.ช.
27
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์มงกุฎไทย
ต.ม.
28
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 3 ตติยดิเรกคุณาภรณ์
ต.ภ.
29
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ
30
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 4 จัตุรถาภรณ์ช้างเผือก
จ.ช.
31
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 4 จัตุรถาภรณ์มงกุฎไทย
จ.ม.
32
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 4 จตุตถดิเรกคุณาภรณ์
จ.ภ.
33
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 5 เบญจมาภรณ์ช้างเผือก
บ.ช.
34
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 5 เบญจมาภรณ์มงกุฎไทย
บ.ม.
35
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 5 เบญจมดิเรกคุณาภรณ์
บ.ภ.
36
เครื่องราชอิสริยาภรณ์วชิรมาลา[c]
ว.ม.ล.

ลำดับประเภทเหรียญราชอิสริยาภรณ์ไทย

[แก้]

เหรียญราชอิสริยาภรณ์ไทย แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ เหรียญบำเหน็จในพระองค์พระมหากษัตริย์ เหรียญบำเหน็จกล้าหาญ เหรียญบำเหน็จในราชการ และเหรียญที่พระราชทานเป็นที่ระลึก

เหรียญบำเหน็จในพระองค์พระมหากษัตริย์

[แก้]
ลำดับที่แพรแถบย่อรายชื่ออักษรย่อ
1 (37)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4
ม.ป.ร.1–5
2 (38)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5
จ.ป.ร.1–5

เหรียญดุษฎีมาลา เข็มราชการในพระองค์[d]
ร.ด.ม. (พ)
3 (39)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6
ว.ป.ร.1–5
4 (40)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7
ป.ป.ร.1–5
5 (41)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 8
อ.ป.ร.1–5
6 (42)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9
ภ.ป.ร.1–5
7 (43)
เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10
ว.ป.ร.1–5
8 (44)
เหรียญราชรุจิ รัชกาลที่ 5
ร.จ.ท.5 / ร.จ.ง.5
9 (45)
เหรียญราชรุจิ รัชกาลที่ 6
ร.จ.ท.6 / ร.จ.ง.6
10 (46)
เหรียญราชรุจิ รัชกาลที่ 7
ร.จ.ท.7 / ร.จ.ง.7
11 (47)
เหรียญราชรุจิ รัชกาลที่ 9
ร.จ.ท.9 / ร.จ.ง.9
12 (48)
เหรียญราชรุจิ รัชกาลที่ 10
ร.จ.ท.10 / ร.จ.ง.10

เหรียญบำเหน็จกล้าหาญ

[แก้]
ลำดับที่แพรแถบย่อรายชื่ออักษรย่อ
1 (49)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 5 เหรียญรามมาลาเข็มกล้ากลางสมร
ร.ม.ก.
2 (50)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 6 เหรียญรามมาลา
ร.ม.
3 (51)

เหรียญกล้าหาญ
ร.ก.
เหรียญดุษฎีมาลา เข็มกล้าหาญ[e]
ร.ด.ม.(ก)
4 (52)


เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
ช.ส.


เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามมหาเอเชียบูรพา
ช.ส.


เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี
ช.ส.


เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม
ช.ส.
5 (53)
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1
ส.ช.1
6 (54)
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 1
ส.ช.2/1
7 (55)
เหรียญราชนิยม[f]
ร.น.
8 (56)
เหรียญปราบฮ่อ[g]
ร.ป.ฮ.
9 (57)
เหรียญงานพระราชสงครามทวีปยุโรป[h]
10 (58)
เหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ[i]
พ.ร.ธ.
11 (59)
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2
ส.ช.2/2
12 (60)
เหรียญศานติมาลา[j]
ศ.ม.

เหรียญบำเหน็จในราชการ

[แก้]
ลำดับที่แพรแถบย่อรายชื่ออักษรย่อ
1 (61)

เหรียญดุษฎีมาลา เข็มราชการแผ่นดิน[k]
ร.ด.ม.(ผ)

เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา[l]
ร.ด.ม.(ศ)
2 (62)
เหรียญช่วยราชการเขตภายใน สงครามอินโดจีน[m]
ช.ร.
เหรียญช่วยราชการเขตภายใน สงครามมหาเอเชียบูรพา[n]
ช.ร.
3 (63)
เหรียญราชการชายแดน
ช.ด.
4 (64)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 6 เหรียญทองช้างเผือก
ร.ท.ช.
5 (65)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 6 เหรียญทองมงกุฎไทย
ร.ท.ม.
6 (66)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 6 เหรียญทองดิเรกคุณาภรณ์
ร.ท.ภ.
7 (67)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 7 เหรียญเงินช้างเผือก
ร.ง.ช.
8 (68)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 7 เหรียญเงินมงกุฎไทย
ร.ง.ม.
9 (69)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 7 เหรียญเงินดิเรกคุณาภรณ์
ร.ง.ภ.
10 (70)
เหรียญจักรมาลา
ร.จ.ม.
เหรียญจักรพรรดิมาลา
ร.จ.พ.
11 (71)
เหรียญศารทูลมาลา[o]
ร.ศ.ท.
12 (72)
เหรียญบุษปมาลา[p]
ร.บ.ม.
13 (73)
เหรียญลูกเสือสรรเสริญ ชั้นที่ 1
14 (74)
เหรียญลูกเสือสรรเสริญ ชั้นที่ 2
15 (75)
เหรียญลูกเสือสรรเสริญ ชั้นที่ 3
16 (76)
เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
17 (77)
เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 2
18 (78)
เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 3
19 (79)
เหรียญลูกเสือยั่งยืน

เหรียญที่พระราชทานเป็นที่ระลึก

[แก้]
ลำดับที่แพรแถบย่อรายชื่ออักษรย่อ
1 (80)
เหรียญสตพรรษมาลา[q]
ส.ม.
2 (81)
เหรียญรัชฎาภิเศกมาลา[r]
ร.ศ.
3 (82)
เหรียญประพาสมาลา[s]
ร.ป.ม.
4 (83)
เหรียญราชินี[t]
ส.ผ.
5 (84)
เหรียญทวีธาภิเศก[u]
ท.ศ.
6 (85)
เหรียญรัชมงคล[v]
ร.ร.ม.
7 (86)
เหรียญรัชมังคลาภิเศก[w]
ร.ม.ศ.
8 (87)
เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6
ร.ร.ศ.6
9 (88)
เหรียญชัย
10 (89)
เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7
ร.ร.ศ.7
11 (90)
เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี
ร.ฉ.พ.
12 (91)
เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9
ร.ร.ศ.9
13 (92)
เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
14 (93)
เหรียญที่ระลึกในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนสหรัฐอเมริกาและทวีปยุโรป
15 (94)
เหรียญรัชดาภิเษก พ.ศ. 2514
16 (95)
เหรียญที่ระลึกพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร 28 ธันวาคม 2515
17 (96)
เหรียญสนองเสรีชน
ส.ส.ช.
18 (97)
เหรียญที่ระลึกพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 5 ธันวาคม 2520
19 (98)
เหรียญที่ระลึกสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
20 (99)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลพระชนมพรรษาครบ 50 พรรษา 12 สิงหาคม 2525
21 (100)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เนื่องในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมายุ 7 รอบ 21 ตุลาคม 2527
22 (101)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530
23 (102)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร หาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พ.ศ. 2531
24 (103)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 12สิงหาคม 2535
25 (104)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลสมัยพระราชพิธีกาญจนาภิเษก พ.ศ. 2539
26 (105)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542
27 (106)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 12 สิงหาคม 2547
28 (107)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พ.ศ. 2549
29 (108)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554
30 (109)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะทรงดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ วันที่ 28 กรกฎาคม 2555
31 (110)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ขณะดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสพระราชพิธีฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558
32 (111)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559
33 (112)
เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10
34 (113)
เหรียญที่ระลึกพระราชพิธีสถาปนา สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี 4 พฤษภาคม พุทธศักราช 2562
35 (114)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565
36 (115)
เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567[15]
36 (115)
เหรียญกาชาดสดุดี ชั้นพิเศษ (เหรียญทอง)
37 (116)
เหรียญกาชาดสดุดี ชั้นที่ 1 (เหรียญเงิน)
38 (117)
เหรียญกาชาดสดุดี ชั้นที่ 2 (เหรียญบรอนซ์)
39 (118)
เหรียญกาชาดสรรเสริญ
40 (119)
เหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ 1 (เหรียญทอง)
41 (120)
เหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ 2 (เหรียญเงิน)
42 (121)
เหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ 3 (เหรียญทองแดง)

ประมวลรูปภาพ

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์แก้ไขเพิ่มเติม, เล่ม ๖, ตอน ๓๗, ๑๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๓๒), หน้า ๓๑๒
  2. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นมงคลยิ่งราชมิตราภรณ์ พ.ศ. ๒๕๐๕, เล่ม ๗๙, ตอน ๕๒ ก, ๑๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๐๕, หน้า ๖๗๔
  3. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติสำหรับเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงษ์, เล่ม ๑๑, ตอน ๑๔, ๓๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๓๗, หน้า ๑๐๗
  4. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์, เล่ม ๑๐, ตอน ๔๒, ๑๔ มกราคม พ.ศ. ๒๔๓๖, หน้า ๔๕๙
  5. พระราชบัญญัติเครื่องราชอิศริยยศจุลจอมเกล้าสำหรับตระกูล ปีระกาเบญจศก จุลศักราช ๑๒๓๕
  6. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิศริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี, เล่ม ๓๕, ตอน ๐ก, ๒๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๑, หน้า ๑๖๙
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติสำหรับเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก, เล่ม ๑๐, ตอน ๓๙, ๒๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๓๖, หน้า ๔๒๕
  8. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎสยาม, เล่ม ๑๐, ตอน ๔๑, ๗ มกราคม พ.ศ. ๒๔๓๖, หน้า ๔๔๕
  9. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ พ.ศ. ๒๕๓๔, เล่ม ๑๐๘, ตอน ๑๒๗ ก ฉบับพิเศษ, ๒๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๔, หน้า ๑
  10. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติลูกเสือ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๐ กำหนดให้มีเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ ไว้สำหรับพระราชทานแก่ผู้ได้รับพระราชทานเหรียญลูกเสือสดุดีชั้นที่ ๑ และผู้มีอุปการคุณช่วยเหลือกิจการลูกเสือ, เล่ม ๑๐๔, ตอน ๒๔๕ ก ฉบับพิเศษ, ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๐, หน้า ๑
  11. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตรารัตนวราภรณ์, เล่ม ๒๘, ตอน ๐ก, ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๑๘๕
  12. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติตราวัลละภาภรณ์, เล่ม ๓๕, ตอน ๐ ก, ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๖๑, หน้า ๔๑๓
  13. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติตราวชิรมาลา รัตนโกสินทร ศก ๑๓๐, เล่ม ๒๘, ตอน ๐ก, ๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๗๔
  14. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย พ.ศ. ๒๕๖๘, เล่ม ๑๔๒ ตอนพิเศษ ๓๗๔ ง หน้า ๑๒-๑๗, ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
  15. "จัดจ้างทำแพรแถบเหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิม พระชนมพรรษา ๖ รอบ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๒๗ จำนวน ๓๖,๐๐๐ เมตร" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2024-06-19. สืบค้นเมื่อ 2024-06-19.
  1. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  2. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  3. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  4. เป็นเหรียญที่พระราชทานในสมัยรัชกาลที่ 5 พระราชทานแก่ทหารและพลเรือน สำหรับราชการในพระองค์ ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  5. ปัจจุบันไม่มีการพระราชทานเหรียญนี้แล้ว
  6. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  7. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  8. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  9. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  10. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  11. เป็นเหรียพระราชทานทั้งทหารและพลเรือน ปัจจุบันไม่มีการพระราชทานเหรียญนี้แล้ว
  12. เป็นเหรียญที่พระราชทานทั้งทหารและพลเรือน ปัจจุบันพระราชทานให้แก่พลเรือนอย่างเดียว
  13. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  14. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  15. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  16. ปัจจุบันพ้นสมัยพระราชทานแล้ว
  17. เหรียญที่ระลึกสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 100 ปี
  18. เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลสมัยพระราชพิธีรัชดาภิเษก พ.ศ. 2436
  19. เหรียญที่ระลึกพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในการเสด็จพระราชดำเนินประพาสทวีปยุโรป
  20. เหรียญที่ระลึกสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น
  21. เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงครองราชย์เป็นเวลายาวนานทวีคูณของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เนื่องในโอกาสพระราชพิธีทวีธาภิเษก พ.ศ. 2446
  22. เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 40 ปี เสมอด้วยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
  23. เหรียญที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลสมัยพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พ.ศ. 2451
  • หนังสือเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี

ดูเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]