ข้ามไปเนื้อหา

รายชื่อนายกรัฐมนตรีอิหร่าน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แอมีร์แอบบอส โฮเวย์ดา เป็นนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดเป็นเวลา 12 ปี (ค.ศ. 1965–1977) ในระบอบการปกครองของพระเจ้าชาห์

ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอิหร่านได้รับการจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1906 ระหว่างการปฏิวัติรัฐธรรมนูญเปอร์เซีย และดำรงอยู่จนถึง ค.ศ. 1989 เมื่อตำแหน่งถูกยกเลิกลงหลังจากการลงประชามติรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

โมชีโรดโดว์แลตเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรก และมีร์โฮเซย์น มูแซวี ฆอเมเน เป็นนายกรัฐมนตรีคนสุดท้าย ตำแหน่งหัวหน้ารัฐบาลก่อนการปฏิวัติรัฐธรรมนูญเปอร์เซียคือแกรนด์วิเซียร์แห่งอิหร่าน

รายชื่อนายกรัฐมนตรีอิหร่าน (ค.ศ.1906—ค.ศ.1989)

[แก้]
พรรคการเมือง
ลำดับ รูป ชื่อ

(เกิด–เสียชีวิต)

วาระ พรรคการเมือง ประมุขแห่งรัฐ (รัชสมัย / สมัย)
เข้ารับตำแหน่ง สิ้นสุดตำแหน่ง ระยะเวลา
รัฐอิหร่านอันเลอเลิศ
1 โมชีโรดโดว์แลต
مشیرالدوله
(1840–1907)
แกรนด์วิเซียร์
1 สิงหาคม 1906 7 มีนาคม 1907 218 วัน อิสระ พระเจ้าชาห์ โมซัฟฟาร์ อัลดิน ชาห์ กอญัร

(1896–1907)
เข้ารับตำแหน่งแม้กษัตริย์จะสวรรคต พระเจ้าชาห์โมฮัมหมัด แอลี ชาห์ กอญัร

(1907–1909)
2 โซลทอนแอลี แวซีเรแอฟแฆม
سلطان‌علی وزیر افخم
(1862–1914)
รัฐมนตรีว่าการมหาดไทยและประธานคณะรัฐมนตรี
17 มีนาคม 1907 29 เมษายน 1907 43 วัน อิสระ
3 แอลี แอสแฆร์ ข่าน แอทอแบก
علی اصغر خان اتابک
(1858–1907)
4 พฤษภาคม 1907 31 สิงหาคม 1907

(ถูกลอบสังหาร)

119 วัน อิสระ
4 แอฮ์แมด โมชีร์ โอสแซลแทเน
احمد مشیرالسلطنه
(1844–1918)
16 กันยายน 1907 27 ตุลาคม 1907 41 วัน อิสระ
5 แอโบลฆอเซม นอเซโรลโมลก์
ابوالقاسم ناصرالملک
(1856–1927)
27 ตุลาคม 1907 21 ธันวาคม 1907 55 วัน อิสระ
6 โฮเซย์นฆอลี เนซอม โอสแซลแทเน มอฟี
حسینقلی نظام السلطنه مافی
(1832–1908)
21 ธันวาคม 1907 21 พฤษภาคม 1908 152 วัน อิสระ
(4) แอฮ์แมด โมชีร์ โอสแซลแทเน
احمد مشیرالسلطنه
(1844–1918)
21 พฤษภาคม 1908 24 เมษายน 1909 326 วัน อิสระ
7 คอมรอน มีร์ซอ นอเยบ โอสแซลแทเน
کامران میرزا نایب السلطنه
(1856–1929)
29 เมษายน 1908 2 พฤษภาคม 1909 3 วัน อิสระ
8 แจวอด แซอด์ โอดโดว์แลต

جواد سعدالدوله
(1856–1930)

8 พฤษภาคม 1909 13 กรกฎาคม 1909

(ถูกปลด)

66 วัน อิสระ
คณะรัฐมนตรีชั่วคราวแบบไม่มีนายกรัฐมนตรี
کابینه موقت بدون نخست وزیر
(แต่งตั้งโดยสภาการเมืองสูงสุดและอิหม่าม)
17 กรกฎาคม 1909 30 กันยายน 1909 75 วัน พระเจ้าชาห์ อะหมัด กอญัร

(1909–1925)
9 โมแฮมแมดแวลีข่าน โทเนคอโบนี
محمد ولی خان تنکابنی
(1848–1926)
30 กันยายน 1909 25 กรกฎาคม 1910 298 วัน พรรคสังคมนิยมสายกลาง
10 โมสโทว์ฟีโอลแมมอเลก
مستوفی‌الممالک
(1875–1932)
25 กรกฎาคม 1910 12 มีนาคม 1911 230 วัน พรรคประชาธิปัตย์
(9) โมแฮมแมดแวลีข่าน โทเนคอโบนี
محمد ولی خان تنکابنی
(1848–1926)
12 มีนาคม 1911 26 กรกฎาคม 1911 136 วัน พรรคสังคมนิยมสายกลาง
11 แนแจฟโฆลี ข่าน แบฆทียอรี
نجف‌قلی‌خان بختیاری
(1846–1930)
26 กรกฎาคม 1911 1913 ป.2 ปี พรรคสังคมนิยมสายกลาง
12 โมแฮมแมดแอลี แอลอโอสแซลแทเน
محمدعلی علاءالسلطنه
(1829–1918)
18 มกราคม 1913 16 สิงหาคม 1913 210 วัน อิสระ
(10) โมสโทว์ฟีโอลแมมอเลก
مستوفی‌الممالک
(1875–1932)
16 สิงหาคม 1913 14 มีนาคม 1915 1 ปี 209 วัน พรรคประชาธิปัตย์
13 แฮแซน พีร์นียอ
حسن پیرنیا
(1871–1935)
14 มีนาคม 1915 1 พฤษภาคม 1915 48 วัน พรรคสังคมนิยมสายกลาง
14 แอบโดลแมจีด มีร์ซอ
عبدالمجید میرزا
(1845–1927)
1 พฤษภาคม 1915 18 สิงหาคม 1915 109 วัน อิสระ
(10) โมสโทว์ฟีโอลแมมอเลก
مستوفی‌الممالک
(1875–1932)
18 สิงหาคม 1915 24 ธันวาคม 1915 128 วัน พรรคประชาธิปัตย์
15 แอบโดลโฮเซย์น มีร์ซอ แฟร์มอนแฟร์นอ
عبدالحسين ميرزا فرمانفرما
(1857–1939)
24 ธันวาคม 1915 29 กุมภาพันธ์ 1916 67 วัน พรรคสังคมนิยมสายกลาง
(9) โมแฮมแมดแวลีข่าน โทเนคอโบนี
محمد ولی خان تنکابنی
(1848–1926)
5 มีนาคม 1916 29 สิงหาคม 1916 177 วัน พรรคสังคมนิยมสายกลาง
16 โวซูฆเอดโดว์แลต
وثوق‌الدوله
(1873–1950)
29 สิงหาคม 1916 5 มิถุนายน 1917 280 วัน พรรคประชาธิปัตย์
(12) โมแฮมแมดแอลี แอลอโอสแซลแทเน
محمدعلی علاءالسلطنه
(1829–1918)
5 มิถุนายน 1917 21 พฤศจิกายน 1917 169 วัน อิสระ
(14) แอบโดลแมจีด มีร์ซอ
عبدالمجید میرزا
(1845–1927)
21 พฤศจิกายน 1917 16 มกราคม 1918 56 วัน อิสระ
(10) โมสโทว์ฟีโอลแมมอเลก
مستوفی‌الممالک
(1875–1932)
16 มกราคม 1918 1 พฤษภาคม 1918 105 วัน พรรคประชาธิปัตย์
(11) แนแจฟโฆลี ข่าน แบฆทียอรี
نجف‌قلی‌خان بختیاری(1846–1930)
1 พฤษภาคม 1918 8 สิงหาคม 1918 99 วัน พรรคสังคมนิยมสายกลาง
(16) โวซูฆเอดโดว์แลต
وثوق‌الدوله
(1873–1950)
8 สิงหาคม 1918 3 กรกฎาคม 1920 1 ปี 330 วัน พรรคประชาธิปัตย์
อิสระ
(13) แฮแซน พีร์นียอ
حسن پیرنیا
(1871–1935)
3 กรกฎาคม 1920 27 ตุลาคม 1920 116 วัน อิสระ
17 แฟตโฮลลอฮ์ ข่าน แอกแบร์
فتح الله خان اکبر
(1878–1967)
27 ตุลาคม 1920 22 กุมภาพันธ์ 1921

(ถูกปลด)

118 วัน อิสระ
18 ซียาโอดดีน แทบอแทบออี
ضیاء الدین طباطبایی
(1889–1969)
24 กุมภาพันธ์ 1921 4 มิถุนายน 1921 100 วัน อิสระ
19 แกวอม โอสแซลแทเน
قوام السلطنه
(1873–1955)
4 มิถุนายน 1921 21 มกราคม 1922 231 วัน พรรคนักปฏิรูป
(13) แฮแซน พีร์นียอ
حسن پیرنیا
(1871–1935)
21 มกราคม 1922 22 มิถุนายน 1922 152 วัน อิสระ
(19) แกวอม โอสแซลแทเน
قوام السلطنه
(1873–1955)
22 มิถุนายน 1922 15 กุมภาพันธ์ 1923 238 วัน พรรคนักปฏิรูป
(10) โมสโทว์ฟีโอลแมมอเลก
مستوفی‌الممالک
(1875–1932)
15 กุมภาพันธ์ 1923 15 มิถุนายน 1923 120 วัน พรรคฟื้นฟู
(13) แฮแซน พีร์นียอ
حسن پیرنیا
(1871–1935)
15 มิถุนายน 1923 26 ธันวาคม 1923 133 วัน อิสระ
20 พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี
رضاخان سردار سپه
(1878–1944)
26 ธันวาคม 1923 12 ธันวาคม 1925

(เป็นพระเจ้าชาห์)

2 ปี 47 วัน ทหาร
รัฐจักรพรรดิอิหร่าน (1925–1979) •
โมแฮมแมดแอลี โฟรูฆี

محمدعلی فروغی
(1875–1942)
รักษาการ

12 ธันวาคม 1925 13 มิถุนายน 1926 183 วัน พรรคนักปฏิรูป พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี

(1925–1941)
(10) โมสโทว์ฟีโอลแมมอเลก
مستوفی‌الممالک
(1875–1932)
13 มิถุนายน 1926 2 มิถุนายน 1927 354 วัน พรรคนักปฏิรูป
21 เมฮ์ดี โกลี เฮดอแยต
مهدی قلی هدایت
(1864–1955)
2 มิถุนายน 1927 18 กันยายน 1933 6 ปี 108 วัน พรรคนักปฏิรูป
อิสระ
22 โมแฮมแมดแอลี โฟรูฆี

محمدعلی فروغی
(1875–1942)

18 กันยายน 1933 3 ธันวาคม 1932 2 ปี 76 วัน อิสระ
23 แมฮ์มูด แจม
محمود جم
(1880–1969)
3 ธันวาคม 1932 26 ตุลาคม 1939 3 ปี 327 วัน อิสระ
24 แอฮ์แมด แมทีน แดฟแทรี
احمد متین دفتری
(1897–1971)
26 ตุลาคม 1939 26 มิถุนายน 1940 244 วัน อิสระ
25 แอลี ข่าน แมนซูร์
علی خان منصور
(1886–1974)
26 มิถุนายน 1940 27 สิงหาคม 1941

(ลาออก)

1 ปี 62 วัน อิสระ
(22) โมแฮมแมดแอลี โฟรูฆี

محمدعلی فروغی
(1875–1942)

27 สิงหาคม 1941 9 มีนาคม 1942 194 วัน อิสระ พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี

(1941–1979)
26 แอลี โซเฮย์ลี
علی سهیلی
(1896–1958)
9 มีนาคม 1942 9 สิงหาคม 1942 153 วัน อิสระ
(19) แอฮ์แมด แกวอม
احمد قوام
(1873–1955)
9 สิงหาคม 1942 15 กุมภาพันธ์ 1943 190 วัน อิสระ
(26) แอลี โซเฮย์ลี
علی سهیلی
(1896–1958)
15 กุมภาพันธ์ 1943 6 เมษายน 1944 1 ปี 51 วัน อิสระ
27 โมแฮมแมด ซอเอด
محمد ساعد مراغه‌ای
(1881–1973)
6 เมษายน 1944 25 พฤศจิกายน 1944 233 วัน อิสระ
28 โมร์เทซอโฆลี แบยอต
مرتضی‌قلی بیات
(1890–1958)
25 พฤศจิกายน 1944 13 พฤษภาคม 1945 169 วัน อิสระ
29 เอบรอฮีม แฮคีมี
ابراهیم حکیمی
(1871–1959)
13 พฤษภาคม 1945 6 มิถุนายน 1945 24 วัน อิสระ
30 โมฮ์เซน แซดร์
محسن صدر
(1871–1962)
6 มิถุนายน 1945 30 คุลาคม 1945 146 วัน อิสระ
(29) เอบรอฮีม แฮคีมี
ابراهیم حکیمی
(1871–1959)
30 คุลาคม 1945 28 มกราคม 1946 90 วัน อิสระ
(19) แอฮ์แมด แกวอม
احمد قوام
(1873–1955)
28 มกราคม 1946 18 ธันวาคม 1947 1 ปี 324 วัน อิสระ
พรรคประชาธิปัตย์อิหร่าน
(จาก 29 มิถุนายน 1946)
31 เรซอ เฮกแมต
رضا حکمت
(1891–1978)
18 ธันวาคม 1947 29 ธันวาคม 1947 11 วัน พรรคประชาธิปัตย์อิหร่าน
(29) เอบรอฮีม แฮคีมี
ابراهیم حکیمی
(1871–1959)
29 ธันวาคม 1947 13 มิถุนายน 1947 167 วัน อิสระ
32 แอบโดลโฮเซย์น แฮฌีร์
عبدالحسین هژیر‎
(1902–1949)
13 มิถุนายน 1947 9 พฤศจิกายน 1948 149 วัน อิสระ
(27) โมแฮมแมด ซอเอด
محمد ساعد مراغه‌ای
(1881–1973)
9 พฤศจิกายน 1948 23 มีนาคม 1950 1 ปี 134 วัน อิสระ
(25) แอลี ข่าน แมนซูร์
علی خان منصور
(1886–1974)
23 มีนาคม 1950 26 มิถุนายน 1950 95 วัน อิสระ
33 ฮอจีแอลี แรซมอรอ
حاجیعلی رزم‌آرا
(1901–1951)
26 มิถุนายน 1950 7 มีนาคม 1951

(ถูกลอบสังหาร)

254 วัน ทหาร
แฆลีล แฟฮีมี
خلیل فهیمی
(1876–1953)
รักษาการ
7 มีนาคม 1951 12 มีนาคม 1951 5 วัน อิสระ
34 โฮเซย์น แอลออ์
حسین علاء
(1882–1964)
12 มีนาคม 1951 27 เมษายน 1951 46 วัน อิสระ
35 โมแฮมแมด โมแซดเดฆ
محمد مصدق
(1882–1967)
28 เมษายน 1951 17 กรกฎาคม 1952 1 ปี 80 วัน แนวร่วมแห่งชาติ
(19) แอฮ์แมด แกวอม
احمد قوام
(1873–1955)
17 กรกฎาคม 1952 22 กรกฎาคม 1952 5 วัน อิสระ
(35) โมแฮมแมด โมแซดเดฆ
محمد مصدق
(1882–1967)
22 กรกฎาคม 1952 19 สิงหาคม 1953

(ถูกปลด)

1 ปี 28 วัน แนวร่วมแห่งชาติ
36 แฟซโลลลอฮ์ ซอเฮดี
فضل‌الله زاهدی
(1897–1963)
19 สิงหาคม 1953 7 เมษายน 1955 1 ปี 231 วัน ทหาร
(34) โฮเซย์น แอลออ์
حسین علاء
(1882–1964)
7 เมษายน 1955 3 เมษายน 1957 1 ปี 361 วัน อิสระ
37 แมนูเชฮร์ เอฆบอล
منوچهر اقبال
(1909–1977)
3 เมษายน 1957 31 สิงหาคม 1960 3 ปี 150 วัน พรรคชาตินิยม
38 แจอ์แฟร์ แชรีฟเอมอมี
جعفر شریف‌امامی
(1910–1998)
31 สิงหาคม 1960 5 พฤษภาคม 1961 247 วัน พรรคชาตินิยม
39 แอลี แอมีนี
علی امینی
(1905–1992)
5 พฤษภาคม 1961 19 กรกฎาคม 1962 1 ปี 75 วัน อิสระ
40 แอซาโดลลอฮ์ แอแลม
اسدالله علم
(1919–1978)
19 กรกฎาคม 1962 7 มีนาคม 1964 1 ปี 232 วัน พรรคประชาชน
41 แฮแซนแอลี แมนซูร์
حسنعلی منصور
(1923–1965)
7 มีนาคม 1964 26 มกราคม 1965

(ถูกลอบสังหาร)

325 วัน พรรคอิหร่านใหม่
42 แอมีร์แอบบอส โฮเวย์ดา
امیرعباس هویدا
(1919–1979)
26 มกราคม 1965 7 สิงหาคม 1977[1] 12 ปี 193 วัน พรรคอิหร่านใหม่
(จนถึงปี 1975)[2]
พรรคแรสทอฆีซ
43 แจมชีด ออมูซกอร์
جمشید آموزگار
(1923–2016)
7 สิงหาคม 1977[3] 27 สิงหาคม 1978 1 ปี 20 วัน พรรคแรสทอฆีซ
(38) แจอ์แฟร์ แชรีฟเอมอมี
جعفر شریف‌امامی
(1910–1998)
27 สิงหาคม 1978 6 พฤศจิกายน 1978 71 วัน พรรคแรสทอฆีซ
(จนถึง 1 พฤศจิกายน)
อิสระ
44 โกลอมเรซอ แอซฮอรี
غلامرضا ازهاری
(1912–2001)
6 พฤศจิกายน 1978[4] 4 มกราคม 1979 59 วัน ทหาร
45 ชอพูร์ แบฆทียอร์
شاپور بختیار
(1914–1991)
4 มกราคม 1979[5] 11 กุมภาพันธ์ 1979

(ถูกปลด)

38 วัน อิสระ
สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน
46 เมฮ์ดี บอแซร์กอน
مهدی بازرگان
(1907–1995)
4 กุมภาพันธ์ 1979 6 พฤศจิกายน 1979

(ลาออก)

275 วัน ขบวนการเสรีภาพอิหร่าน รูฮุลลอฮ์ โคมัยนี

(1979–1989)
คณะมนตรีการปฏิวัติอิสลาม
شورای انقلاب اسلامی
(หัวหน้าคณะ: แอโบลแฮแซน แบนีแซดร์)
6 พฤศจิกายน 1979 12 สิงหาคม 1980 280 วัน
47 โมแฮมแมดแอลี แรจออี
محمدعلی رجائی
(1933–1981)
12 สิงหาคม 1980 4 สิงหาคม 1981 357 วัน พรรคสาธารณรัฐอิสลาม
48 โมแฮมแมดแจวอด บอโฮแนร์
محمدجواد باهنر
(1933–1981)
4 สิงหาคม 1981 30 สิงหาคม 1981

(ถูกลอบสังหาร)

26 วัน พรรคสาธารณรัฐอิสลาม
โมแฮมแมดเรซอ แมฮ์แดวี แคนี
محمدرضا مهدوی کنی
(1931–2014)
รักษาการ
2 กันยายน 1981 31 ตุลาคม 1981 59 วัน สมาคมนักบวชนักรบ
49 มีร์โฮเซย์น มูแซวี ฆอเมเน
میرحسین موسوی خامنه
(เกิด 1942)
31 ธันวาคม 1981 14 สิงหาคม 1989 7 ปี 287 วัน พรรคสาธารณรัฐอิสลาม
(จนถึงปี 1987)
อิสระ แอลี ฆอเมเนอี

(1989–2026)
ตำแหน่งถูกยกเลิก (14 สิงหาคม 1989 – ปัจจุบัน)

อ้างอิง

[แก้]
  1. "IRANIAN PRIME MINISTER ANNOUNCES RESIGNATION". The New York Times. 7 August 1977. สืบค้นเมื่อ 13 March 2022.
  2. "Shah Decrees Iran a One‐Party Nation". The New York Times. 3 March 1975. สืบค้นเมื่อ 13 March 2022.
  3. "Jamshid Amouzegar Is Named to Head Iran's Government". The New York Times. 8 August 1977. สืบค้นเมื่อ 13 March 2022.
  4. Nicholas Gage (7 November 1978). "SHAH PUTS MILITARY IN CONTROL IN IRAN; U.S. ENDORSES MOVE". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 13 March 2022.
  5. Nicholas Gage (7 January 1979). "BAKHTIAR INSTALLED AND SHAH DECLARES HE'LL 'TAKE A REST'". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 13 March 2022.

บรรณานุกรม

[แก้]
  • Dowlathā-ye Īrān : az Mīrzā Naṣr Allāh Khān Moshīr al-Dowleh tā Mīr Ḥuseyn Mūsavī : aʻz̤ā-ye kābīnehā, sharḥ-e ḥāl, ʻaks, nemūne-ye emz̤āʼ va dastkhaṭṭ-e nakhostvazīrān, vazīrān va moʻāvenīn-e nakhostvazīr : bar asās-e daftar-e s̲abt-e kābīnehā-ye nakhostvazīrī [The governments of Iran : From Mīrzā Naṣr Allāh Khān Moshīr al-Dowleh to Mīr Ḥuseyn Mūsavī : Members of cabinets, biographies, photos, signature samples and handwriting exemplars of prime ministers, ministers and deputy prime ministers : On the basis of the prime minister's office records] (ภาษาเปอร์เซีย). Tehrān: Sāzmān-e Chāp va Enteshārāt, Vezārat-e Farhang va Ershād-e Eslāmī. 1999. ISBN 978-964-422-147-7.
  • Sepehr, Ahmad-Ali (1983–84). Iran dar jang-e bozorg (1914–1918) [Iran in the Great War (1914–1918)] (ภาษาเปอร์เซีย). Tehrān: Adib.
  • Ettehadieh, Mansoureh (2011). "CONSTITUTIONAL REVOLUTION v. Political parties of the constitutional period". Encyclopaedia Iranica, Vol. VI, Fasc. 2. pp. 199–202.
  • Calmard, J. (2011). "ATĀBAK-E AʿẒAM, AMĪN-AL-SOLṬĀN". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 8. pp. 878–890.
  • Mir, Cyrus (1999). "FARMĀNFARMĀ, ʿABD-AL-ḤOSAYN MĪRZĀ". Encyclopaedia Iranica. However, the birth year indicated there (1858) does not agree with his WorldCat entry and with his VIAF entry, both of which give 1857.